Quyền lợi của người lao động sẽ được bảo đảm hơn khi ngành BHXH thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành về đóng BHXH, BHTN, BHYT. Ảnh minh họa: Internet

Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (LĐ-TB&XH) đang tổ chức lấy ý kiến vào Dự thảo Nghị định về tổ chức và hoạt động của thanh tra chuyên ngành về đóng BHXH, BHTN, BHYT, trước khi hoàn chỉnh trình Chính phủ phê duyệt…

Có dấu hiệu vi phạm là thanh tra

Trong năm qua, Bộ LĐ-TB&XH đã thực hiện thanh tra và xử phạt hành chính các doanh nghiệp tại nhiều địa phương do vi phạm Luật BHXH. Song tình trạng doanh nghiệp vi phạm pháp luật về BHXH, BHYT, BHTN rất phổ biến, nợ phát sinh thường xuyên nếu không nhắc nộp. Việc quản lý, sử dụng Quỹ BHXH chưa chặt chẽ, có trường hợp cho vay chưa đúng đối tượng, trong khi tương lai gần có khả năng mất cân đối, Quỹ BHYT cũng tiềm ẩn nguy cơ thâm hụt…

Để đạt được các mục tiêu như phấn đấu đến năm 2020, có khoảng 50% lực lượng lao động tham gia BHXH, 35% lực lượng lao động tham gia BHTN; trên 80% dân số tham gia BHYT; sử dụng an toàn, bảo đảm cân đối Quỹ BHXH trong dài hạn… Bộ LĐ-TB&XH cho rằng, một trong các giải pháp quan trọng là phải đẩy mạnh thanh tra, kiểm tra để kịp thời phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm, nhất là các hành vi trốn đóng, nợ tiền BHXH, BHYT và các hành vi tiêu cực, gian lận để hưởng chế độ, trục lợi BHXH, BHYT.

Bên cạnh những quy định chung, Bộ đề xuất quy định cụ thể cơ quan thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành về đóng BHXH, BHTN, BHYT ở Trung ương là BHXH Việt Nam và ở các tỉnh, TP là BHXH cấp tỉnh.

Dự thảo cũng nêu rõ: Một trong những nhiệm vụ của BHXH Việt Nam trong việc thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành về đóng BHXH, BHTN, BHYT là thanh tra những vụ việc có dấu hiệu vi phạm pháp luật về đóng BHXH, BHTN, BHYT khi phát hiện hoặc được Bộ trưởng Bộ LĐ-TB&XH, Bộ trưởng Bộ Tài chính, Bộ trưởng Bộ Y tế, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo giao. Đồng thời, theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện kết luận, kiến nghị, quyết định xử lý sau thanh tra về đóng BHXH, BHTN, BHYT do cơ quan thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành thực hiện.

Loại trừ thanh tra việc đóng BHXH thuộc Bộ Quốc phòng, Bộ Công an quản lý?

Theo nhiều ý kiến, việc đóng BHXH, BHTN, BHYT của các đối tượng thuộc Bộ Quốc phòng, Bộ Công an quản lý thực hiện tương đối nghiêm túc, chưa thấy tình trạng chây ỳ, nợ đọng. Các đối tượng thuộc Bộ Quốc phòng, Bộ Công an quản lý có những đặc thù riêng, bí mật riêng, đòi hỏi cách thức quản lý riêng.

Hiện nay, hoạt động thanh tra về đóng BHXH, BHTN, BHYT của các đối tượng nêu trên do Thanh tra Bộ Quốc phòng, Bộ Công an thực hiện theo Nghị định số 33/2014/NĐ-CP ngày 26/4/2014 của Chính phủ về tổ chức và hoạt động của Thanh tra Quốc phòng; Nghị định số 41/2014/NĐ-CP ngày 13/5/2014 của Chính phủ về tổ chức và hoạt động của Thanh tra Công an nhân dân. “Với thực tế và quy định hiện hành vẫn bảo đảm không sót đối tượng được thanh tra nên dự thảo Nghị định loại trừ các đối tượng có liên quan đến việc đóng BHXH, BHTN, BHYT thuộc Bộ Quốc phòng, Bộ Công an quan lý”, Bộ LĐ-TB&XH cho biết.

Ở chiều ngược lại, có ý kiến cho rằng không loại trừ. Khoản 3, Điều 13 Luật BHXH năm 2014 quy định “cơ quan BHXH thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành về đóng BHXH, BHTN, BHYT theo quy định của luật này và quy định khác của pháp luật có liên quan” không loại trừ đối tượng tham gia đóng BHXH, BHTN, BHYT thuộc Bộ Quốc phòng, Bộ Công an quản lý.

Huyền Thu