Thứ trưởng Bộ Công an Nguyễn Văn Long chủ trì buổi tiếp công dân định kỳ vào ngày 15/5, tại Trụ sở Tiếp công dân của Bộ Công an. Ảnh: Trọng Tài

Khung pháp lý mới này không chỉ bảo đảm quyền lợi hợp pháp của công dân một cách công khai, minh bạch mà còn kiến tạo hệ thống dữ liệu quan trọng, phục vụ hiệu quả công tác bảo đảm an ninh trật tự, an toàn xã hội trong tình hình mới.

Mở rộng không gian đối thoại, định danh pháp lý chặt chẽ

Nhằm cụ thể hóa các quy định của Luật Tiếp công dân và Nghị định số 154/2026/NĐ-CP, việc triển khai thực thi Thông tư số 131/2026/TT-BCA quy định về công tác tiếp công dân đến khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh trong Công an nhân dân đang tạo ra bước chuyển mình mạnh mẽ trong toàn lực lượng.

Điểm nhấn mang tính đột phá của Thông tư chính là việc quy định chi tiết quy trình, thẩm quyền và hệ thống hạ tầng tổ chức tiếp công dân trực tuyến, vận hành song song và tương hỗ chặt chẽ với phương thức trực tiếp truyền thống.

Thông tin về những điểm mới của Thông tư 131/2026/TT-BCA, Đại tá Phan Văn Bé, Phó Chánh Thanh tra Bộ Công an cho biết, Thông tư hướng đến ba mục đích chính nhằm tạo điều kiện thuận lợi nhất cho Nhân dân.

Theo Phó Chánh Thanh tra Bộ Công an, trước hết, quy định mới của Thông tư tạo thêm lựa chọn cho người dân để thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh.

Bên cạnh việc trực tiếp đến các địa điểm tiếp công dân của Bộ Công an, Công an các đơn vị, địa phương như trước đây hoặc gửi đơn thư qua hệ thống bưu chính, hiện nay, người dân sẽ có thêm lựa chọn là phương thức tiếp công dân trực tuyến.

Mục đích thứ hai là thông qua hệ thống công nghệ thông tin áp dụng trong tiếp công dân, xử lý, giải quyết đơn thư, cơ quan chức năng sẽ quản lý được chặt chẽ dữ liệu liên quan đến kiến nghị, phản ánh, khiếu nại, tố cáo của người dân.

Đại tá Phan Văn Bé phân tích, một người dân đến bất kỳ địa điểm nào của Công an đơn vị, địa phương để thực hiện quyền này, dữ liệu sẽ được truyền đến người cao nhất trong Công an nhân dân cũng như các đơn vị chức năng có trách nhiệm để quản lý. Sự liên thông đồng bộ này sẽ giúp cho Công an cấp cơ sở đang làm tốt lĩnh vực công tác này sẽ làm tốt hơn trong tương lai.

Bộ Công an chủ trì, điều hành phiên đối thoại tại điểm cầu trung tâm với quy trình làm việc nghiêm túc, bài bản, bảo đảm tuyệt đối tính pháp lý. Ảnh: TT

Mục đích thứ ba mang tầm nhìn chiến lược dài hạn, đó là thông qua dữ liệu từ hệ thống tiếp công dân trực tuyến sẽ tạo ra một kênh tham khảo quan trọng trong xây dựng các chiến lược, sách lược để bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội.

Thể chế hóa các mục tiêu trên, Thông tư số 131/2026/TT-BCA quy định chặt chẽ về địa điểm và quy trình tiếp công dân trực tuyến. Theo đó, Bộ trưởng Bộ Công an, Giám đốc Công an tỉnh, thành phố quyết định việc tiếp công dân trực tuyến theo thẩm quyền đối với các vụ việc theo quy định tại các khoản 1, 2, 3 và 4 Điều 20 Nghị định số 154/2026/NĐ-CP.

Đồng thời, phương thức trực tuyến được áp dụng đối với vụ việc khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh nếu không được chỉ đạo, xem xét kịp thời có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng, ảnh hưởng đến an ninh, trật tự hoặc gây thiệt hại đến tài sản của Nhà nước, cơ quan, tổ chức, cá nhân, xâm phạm đến tính mạng, sức khỏe con người mà việc tiếp công dân trực tiếp gặp khó khăn.

Đánh giá về tính song hành của các phương thức, Đại tá Phan Văn Bé khẳng định, phương thức tiếp công dân trực tuyến hoàn toàn không làm hạn chế việc tiếp công dân trực tiếp tại các địa điểm tiếp công dân. Lực lượng Công an nhân dân vẫn tiếp tục phát triển việc tiếp công dân trực tiếp tại trụ sở tiếp công dân của Bộ Công an, của Công an các đơn vị, địa phương.

Hình thức trực tuyến được triển khai nhằm tạo thuận lợi hơn cho người dân, nhất là những trường hợp ở xa hoặc gặp khó khăn trong việc đi lại. Qua đó, người dân có thể thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh nhanh chóng hơn, tiết kiệm thời gian và chi phí, trong khi cơ quan công an vẫn bảo đảm tiếp nhận, xử lý thông tin theo đúng quy định.

Đại tá Phan Văn Bé, Phó Chánh Thanh tra Bộ Công an thông tin về những điểm mới của Thông tư 131/2026/TT-BCA trên Cổng Thông tin điện tử Bộ Công an. Ảnh: bocongan.gov.vn

Công an xã tiếp dân 24/7, cửa “không bao giờ đóng”

Cùng với việc kiến tạo không gian tiếp công dân trên môi trường số, Thông tư 131/2026/TT-BCA tiếp tục củng cố vững chắc nền tảng tiếp công dân trực tiếp, đặc biệt đặt trọng tâm vào nâng cao năng lực, trách nhiệm của lực lượng Công an cấp xã - lực lượng mũi nhọn bám sát địa bàn cơ sở.

Nắm bắt thực tiễn, Đại tá Phan Văn Bé phân tích sự khác biệt về tính chất chuyên môn của Công an xã hiện nay và Công an xã trước khi thực hiện cuộc cách mạng về đổi mới hệ thống, tinh gọn bộ máy.

Thực hiện chủ trương phân cấp mạnh mẽ từ Công an tuyến trên, khối lượng công việc của lực lượng Công an cấp xã hiện nay đã tăng thêm hàng trăm đầu việc so với trước đây. Những đầu việc được tăng lên đối với Trưởng Công an xã và lực lượng công an xã đều là những công việc trực tiếp hoặc gián tiếp phục vụ người dân.

Phó Chánh Thanh tra Bộ Công an chỉ rõ, dù khối lượng công việc tăng cao, ngoài lịch tiếp định kỳ mỗi tháng 2 ngày, Trưởng Công an xã thực hiện nhiệm vụ tiếp công dân đột xuất theo quy định của pháp luật.

Điều quan trọng là công an xã sẽ thực hiện việc tiếp công dân 24/24 giờ và 7 ngày trong tuần. Với cơ chế này, cánh cửa của công an xã không bao giờ đóng.

Đối với những vụ việc khẩn cấp theo quy định, người dân có thể đến và cung cấp thông tin cho công an xã vào bất cứ giờ nào trong ngày, lực lượng cơ sở sẽ thường trực 24/24 giờ để phục vụ mọi yêu cầu chính đáng của Nhân dân.

Hệ thống hạ tầng kết nối thông suốt giữa Bộ Công an và các điểm cầu Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Bắc Ninh ngay trong ngày đầu vận hành thử nghiệm (29/6/2026). Ảnh: TT

Thực tiễn hóa chủ trương này, Thông tư 131 quy định, Công an cấp xã phải bố trí địa điểm, bảo đảm cơ sở vật chất, phương tiện cần thiết phục vụ việc tiếp công dân; đồng thời, có quy chế phối hợp với các đơn vị chức năng bảo đảm an ninh, trật tự tại địa điểm tiếp công dân.

Địa điểm tiếp công dân phải được bố trí tại vị trí thuận tiện để công dân tiếp cận dễ dàng; niêm yết công khai nội quy tiếp công dân, họ tên, cấp bậc, chức vụ, thời gian, lịch tiếp công dân của thủ trưởng, chỉ huy đơn vị và cán bộ tiếp công dân…

Cán bộ tiếp công dân có trách nhiệm đón tiếp, thu thập thông tin nhân thân qua thẻ căn cước, hộ chiếu hoặc tài khoản định danh điện tử trên ứng dụng VNeID, ghi chép đầy đủ nội dung trình bày và bảo mật thông tin cá nhân của công dân theo quy định của pháp luật.

Nhằm bảo đảm tính nghiêm minh, Thông tư 131 cũng quy định chặt chẽ chế tài xử lý để ngăn chặn các biểu hiện sai phạm, lạm quyền. Việc từ chối tiếp công dân phải được thực hiện đúng căn cứ pháp luật; không được lợi dụng việc từ chối tiếp công dân để né tránh trách nhiệm.

Người có trách nhiệm tiếp công dân mà có hành vi vi phạm pháp luật về tiếp công dân, tùy theo tính chất, mức độ vi phạm sẽ bị xử lý kỷ luật theo quy định của Bộ Công an; trường hợp nếu có dấu hiệu tội phạm sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự, trường hợp gây thiệt hại phải bồi thường theo quy định của pháp luật.

Cùng với đó, hành vi gây mất an ninh, trật tự tại địa điểm tiếp công dân tùy theo tính chất, mức độ cũng sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật, đảm bảo môi trường giải quyết khiếu nại, tố cáo an toàn, dân chủ và khách quan.

Việc thực thi Thông tư 131/2026/TT-BCA tạo ra bước chuyển biến sâu sắc, toàn diện trong công tác tiếp dân của lực lượng Công an nhân dân. Sự kết hợp chặt chẽ giữa phương thức trực tuyến linh hoạt và trách nhiệm bám sát cơ sở 24/7 tiếp tục khẳng định tinh thần gần dân, sát dân, tô đậm bản chất cốt lõi “vì Nhân dân phục vụ” của lực lượng Công an nhân dân trong kỷ nguyên chuyển đổi số.