Ngày 15/6, Bộ Tư pháp họp Hội đồng thẩm định hồ sơ chính sách Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) dưới sự chủ trì của Phó Cục trưởng Cục Pháp luật hình sự - hành chính và Quản lý xử lý vi phạm hành chính Bùi Thị Nam.

Sau khi nghe đại diện Bộ Y tế - cơ quan chủ trì soạn thảo trình bày dự thảo tờ trình, các thành viên Hội đồng thẩm định tập trung cho ý kiến về 5 chính sách dự thảo Luật. Trong đó, nội dung về áp dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và kiểm tra, giám sát là nội dung được nhiều đại biểu quan tâm.

Đại diện Bộ Y tế trình bày dự thảo Tờ trình hồ sơ chính sách Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi). Ảnh: Minh Nguyệt

Cơ bản thống nhất với định hướng đưa nội dung khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vào hồ sơ chính sách Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), đại diện Bộ Khoa học và Công nghệ đề nghị cần thể hiện khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là trục xuyên suốt của Luật, không chỉ tập trung tại Chính sách số 3.

“Quản lý an toàn thực phẩm hiện đại không chỉ dừng ở số hóa thủ tục hành chính hoặc xây dựng một cơ sở dữ liệu, mà phải chuyển mạnh từ quản lý chủ yếu dựa trên hồ sơ, tiền kiểm và kiểm tra dàn đều sang quản lý dựa trên dữ liệu, bằng chứng khoa học, phân tích nguy cơ và hậu kiểm thông minh”, đại diện Bộ Khoa học và Công nghệ nhấn mạnh.

Đại diện cơ quan này đề nghị rà soát cả 5 chính sách để tích hợp yêu cầu khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vào từng chính sách. Trong đó, đối với chính sách 2, cải cách quản lý sản phẩm và kiểm tra thực phẩm trên thị trường, cần làm rõ cơ chế hậu kiểm thông minh, lựa chọn đối tượng kiểm tra trên cơ sở dữ liệu, lịch sử tuân thủ, phản ánh của người tiêu dùng, cảnh báo quốc tế và dữ liệu thương mại điện tử, tránh kiểm tra dàn đều hoặc quay lại cơ chế tiền kiểm nặng nề.

Các đại biểu góp ý tại cuộc họp. Ảnh: Minh Nguyệt

Đồng thời, thúc đẩy ứng dụng công nghệ mới trong kiểm nghiệm nhanh, truy xuất nguồn gốc, cảnh báo sớm, khoanh vùng nguy cơ và thu hồi sản phẩm không bảo đảm an toàn.

Theo đại diện Bộ Khoa học và Công nghệ, đây là điều kiện quan trọng để quản lý theo nguy cơ và hậu kiểm thông minh có cơ sở khoa học, tránh hình thức. Nếu không có dữ liệu kiểm nghiệm tin cậy, năng lực đánh giá nguy cơ và cơ chế chia sẻ thông tin kịp thời, thì việc chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm hoặc quản lý theo nguy cơ sẽ khó bảo đảm hiệu quả thực chất.

Bên cạnh đó, đại diện Bộ Khoa học và Công nghệ cũng đề nghị làm rõ nội hàm đổi mới chuyển đổi số. Có thể nghiên cứu bổ sung các nội dung, như: Công nghệ truy xuất nguồn gốc; mô hình chuỗi cung ứng thực phẩm an toàn; giám sát cộng đồng thông qua nền tảng số; cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với công nghệ, mô hình quản lý mới trong lĩnh vực an toàn thực phẩm… Việc làm rõ nội dung này giúp thực sự đổi mới phương thức quản lý an toàn thực phẩm trên nền tảng khoa học, công nghệ, dữ liệu và sáng tạo.

Toàn cảnh cuộc họp Hội đồng thẩm định hồ sơ chính sách Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi). Ảnh: Minh Nguyệt

Nhất trí với quan điểm của Bộ Khoa học và Công nghệ, đại diện Bộ Công Thương cho rằng cần phải xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu có sự liên thông liên kết giữa các bộ, ngành và kết nối dữ liệu quốc gia một cách hiệu quả, hiện đại nhất để giảm bớt các thủ tục hành chính và chi phí phát sinh cho cơ quan quản lý Nhà nước cũng như cho doanh nghiệp.

Từ thực tiễn công tác quản lý trên địa bàn thành phố Hà Nội, theo đại diện Sở Công Thương Hà Nội, việc phân công quản lý về an toàn thực phẩm giữa các ngành còn chồng chéo, khiến người dân và doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc xác định cơ quan có thẩm quyền để được hướng dẫn, cấp phép và giải quyết các thủ tục liên quan.

Do đó, đại diện cơ quan này cho rằng việc thành lập mô hình quản lý thống nhất về an toàn thực phẩm từ trung ương đến địa phương được đánh giá là cần thiết và phù hợp trong giai đoạn hiện nay. Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh chuyển đổi số nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, khắc phục những vướng mắc phát sinh trong thực tiễn.

Phát biểu kết luận, Phó Cục trưởng Bùi Thị Nam cho biết, hồ sơ chính sách Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) đã cơ bản làm rõ sự cần thiết ban hành Luật, bám sát yêu cầu của các chỉ đạo của Trung ương và thực tiễn thi hành pháp luật về an toàn thực phẩm. Các chính sách đề xuất nhìn chung bao quát được những vấn đề đặt ra, tuy nhiên cần tiếp tục hoàn thiện các giải pháp cụ thể để bảo đảm tính đồng bộ và khả thi.

Phó Cục trưởng Cục Pháp luật hình sự - hành chính và Quản lý xử lý vi phạm hành chính Bùi Thị Nam phát biểu kết luận cuộc họp. Ảnh: Minh Nguyệt

Phó Cục trưởng Bùi Thị Nam đề nghị cơ quan soạn thảo rà soát, bảo đảm sự thống nhất với các luật có liên quan như Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa, các luật trong lĩnh vực nông nghiệp, đặc biệt là các quy định về truy xuất nguồn gốc, quản lý thực phẩm sản xuất ban đầu và trách nhiệm quản lý Nhà nước.

Bên cạnh đó, cần làm rõ hơn các giải pháp về chuyển đổi số, xây dựng và kết nối cơ sở dữ liệu, tăng cường ứng dụng công nghệ trong quản lý an toàn thực phẩm, nhất là đối với hoạt động kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử.

Cơ chế kiểm tra cũng cần được hoàn thiện theo hướng giảm tiền kiểm, tăng cường hậu kiểm dựa trên đánh giá rủi ro và lịch sử tuân thủ của cơ sở sản xuất, kinh doanh.

Đối với chế tài xử lý vi phạm, Luật An toàn thực phẩm đã có quy định, do đó bà Bùi Thị Nam cho rằng có thể lồng ghép vào các chính sách liên quan thay vì xây dựng chính sách riêng. Mặt khác, cần bổ sung cơ chế huy động sự tham gia của người dân và hệ thống chính trị trong công tác quản lý an toàn thực phẩm.

Hồ sơ chính sách Luật cần tiếp tục làm rõ trách nhiệm của chính quyền địa phương, bảo đảm yêu cầu cải cách thủ tục hành chính; rà soát, hoàn thiện báo cáo đánh giá tác động và nội dung các chính sách để bảo đảm tính cụ thể, chi tiết và khả thi.