Dự thảo Nghị định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực công nghiệp công nghệ số do Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì soạn thảo đã được gửi Bộ Tư pháp thẩm định theo quy định.

Hoàn thiện hành lang pháp lý xử lý vi phạm trong lĩnh vực công nghiệp công nghệ số

Theo cơ quan chủ trì soạn thảo, công nghiệp công nghệ số là lĩnh vực mới. Luật Công nghiệp công nghệ số mới có hiệu lực từ ngày 1/1/2026 nên thời gian triển khai chưa nhiều, chưa đủ cơ sở để đánh giá, tổng hợp các trường hợp vi phạm trong thực tiễn. Điều này dẫn đến việc nhiều quan hệ xã hội mới phát sinh trong lĩnh vực này hiện chưa có quy định xử lý vi phạm hành chính tương ứng để điều chỉnh.

Trong khi đó, Luật Công nghiệp công nghệ số quy định nhiều chính sách ưu đãi, hỗ trợ của Nhà nước, liên quan trực tiếp đến các lĩnh vực đầu tư, tài chính, thuế và đất đai. Vì vậy, việc xây dựng quy định về xử phạt vi phạm hành chính là yêu cầu tất yếu nhằm bảo đảm các chính sách, quy định của pháp luật được thực thi nghiêm túc, đúng mục tiêu và phát huy hiệu quả trên thực tế.

Đồ họa: Nguyệt Trang

Dự thảo Nghị định được xây dựng nhằm cụ thể hóa các quy định của pháp luật về công nghiệp công nghệ số, xác định rõ các hành vi vi phạm hành chính, hình thức và mức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả, đối tượng bị xử phạt cũng như thẩm quyền lập biên bản và xử phạt trong lĩnh vực này.

Mặt khác, thiết lập hành lang pháp lý đầy đủ, đồng bộ và khả thi để xử lý các vi phạm hành chính. Qua đó, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước, bảo đảm môi trường kinh doanh minh bạch, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân tham gia thị trường.

Bảo đảm tính răn đe nhưng không cản trở hoạt động đổi mới sáng tạo

Dự thảo Nghị định được xây dựng theo nguyên tắc bám sát quy định của Luật Công nghiệp công nghệ số và Luật Xử lý vi phạm hành chính, không quy định vượt thẩm quyền, không đặt ra thêm điều kiện kinh doanh hoặc thủ tục hành chính trái luật, bảo đảm tính minh bạch, khả thi và thuận lợi trong quá trình áp dụng.

Đồ họa: Nguyệt Trang

Đáng chú ý, quan điểm xuyên suốt là bảo đảm tính răn đe nhưng không cản trở hoạt động đổi mới sáng tạo. Mức xử phạt và các biện pháp khắc phục hậu quả được thiết kế tương xứng với tính chất, mức độ của hành vi vi phạm, đặc biệt đối với các hành vi lợi dụng chính sách ưu đãi trong sản xuất sản phẩm công nghệ số trọng điểm, thiết kế và sản xuất chip bán dẫn hay vận hành hạ tầng khu công nghệ số tập trung.

Dự thảo Nghị định quán triệt quan điểm tinh gọn bộ máy, tăng cường thẩm quyền và trách nhiệm cho các lực lượng thực thi tại địa phương và các chức danh quản lý chuyên ngành, bảo đảm mọi hành vi vi phạm đều được phát hiện và xử lý kịp thời ngay từ cấp cơ sở.

Đề nghị bổ sung cơ chế phối hợp liên ngành trong xử phạt vi phạm hành chính

Góp ý hồ sơ dự thảo Nghị định, Bộ Công an đề nghị nghiên cứu, bổ sung nội dung quy định về “Cơ chế phối hợp liên ngành trong xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực công nghiệp công nghệ số” nhằm tạo cơ sở pháp lý cho việc phối hợp thanh tra, kiểm tra giữa các cơ quan, đơn vị có liên quan khi phát hiện các vụ việc vi phạm có tính chất phức tạp hoặc liên quan đến nhiều lĩnh vực quản lý. Đồng thời, nâng cao hiệu quả trong công tác xử lý vi phạm và hỗ trợ thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả.

Đồ họa: Nguyệt Trang

Trong khi đó, Thanh tra Chính phủ đề nghị đơn vị chủ trì soạn thảo cân nhắc sử dụng cụm từ “Quyết định cấp phép thử nghiệm có kiểm soát sản phẩm, dịch vụ ứng dụng công nghệ số, Quyết định chứng nhận hoàn thành thử nghiệm có kiểm soát sản phẩm, dịch vụ ứng dụng công nghệ số” tại điểm c khoản 5 Điều 11 dự thảo Nghị định thay vì “Giấy phép thử nghiệm có kiểm soát sản phẩm, dịch vụ ứng dụng công nghệ số, Giấy chứng nhận hoàn thành thử nghiệm có kiểm soát sản phẩm, dịch vụ ứng dụng công nghệ số” để phù hợp với quy định tại Nghị định 353/2025/NĐ-CP ngày 31/12/2025 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Công nghiệp công nghệ số.

Đồng thời, cân nhắc sử dụng cụm từ “Quyết định công nhận khu chức năng là khu công nghệ số tập trung” tại điểm c khoản 3 Điều 14 dự thảo Nghị định thay vì “Giấy phép công nhận khu công nghệ số tập trung” để phù hợp với quy định tại Nghị định 354/2025/NĐ-CP ngày 31/12/2025 của Chính phủ quy định về khu công nghệ số tập trung.

Ngoài ra, Thanh tra Chính phủ đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu, cân nhắc bổ sung hành vi vi phạm hành chính “Có hoạt động không thuộc chức năng của khu công nghệ số tập trung” vào dự thảo Nghị định.