Thông tư số 05/2026/TT-TTCP được ban hành ngày 15/8/2026, trên cơ sở Luật Thi đua, khen thưởng số 06/2022/QH15 (được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 06/2026/QH16) và Nghị định số 109/2025/NĐ-CP của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Thanh tra Chính phủ.

Đối tượng áp dụng gồm cán bộ, công chức, viên chức, người lao động thuộc Thanh tra Chính phủ; các vụ, cục, đơn vị, cơ quan Đảng ủy Thanh tra Chính phủ; các phòng thuộc các đơn vị của Thanh tra Chính phủ, Thanh tra Bộ Quốc phòng, Thanh tra Bộ Công an, Thanh tra Ngân hàng Nhà nước và các cơ quan thanh tra khác trong Quân đội nhân dân, Công an nhân dân, Ngân hàng Nhà nước; Thanh tra Cơ yếu, thanh tra được thành lập theo điều ước quốc tế, thanh tra tỉnh, thành phố; các cá nhân, tập thể có liên quan.

Phó Tổng Thanh tra Chính phủ, Chủ tịch Hội đồng Thi đua - Khen thưởng ngành Thanh tra Lê Tiến Đạt phát biểu tại Đại hội thi đua yêu nước ngành Thanh tra lần thứ VI. Ảnh: Huy Trần

Bổ sung nguyên tắc xét thi đua, khen thưởng theo hướng thực chất

Một trong những điểm mới đáng chú ý của Thông tư số 05/2026/TT-TTCP là dành Điều 3 để quy định về nguyên tắc xét tặng danh hiệu thi đua, hình thức khen thưởng.

Theo đó, việc xét tặng phải bảo đảm chính xác, công khai, minh bạch, công bằng, khách quan, dân chủ, kịp thời, đúng đối tượng, tiêu chuẩn, điều kiện và thẩm quyền. Việc xét tặng phải căn cứ vào kết quả thực hiện nhiệm vụ, thành tích đạt được, phẩm chất đạo đức, việc chấp hành chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và quy chế của cơ quan, đơn vị.

Đặc biệt, Thông tư số 05/2026/TT-TTCP nhấn mạnh việc lấy hiệu quả công tác, chất lượng, giá trị, phạm vi ảnh hưởng và mức độ đóng góp của thành tích làm căn cứ chủ yếu để xem xét, quyết định. Thông tư đồng thời quy định ưu tiên xem xét, đề nghị khen thưởng đối với cá nhân trực tiếp thực hiện nhiệm vụ; cán bộ, công chức, viên chức, người lao động có sáng kiến, giải pháp hoặc thành tích nổi bật, tạo chuyển biến rõ nét về chất lượng, hiệu quả công tác và góp phần hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ chính trị của cơ quan, đơn vị.

So với Thông tư số 03/2024/TT-TTCP, quy định mới thể hiện rõ hơn yêu cầu chuyển từ việc xem xét thành tích theo tính hình thức sang đánh giá thực chất kết quả, hiệu quả và mức độ đóng góp. Đây cũng là cơ sở để khuyến khích những người trực tiếp làm việc, có sáng kiến và tạo ra kết quả cụ thể.

Làm rõ thẩm quyền và tiêu chuẩn các danh hiệu thi đua

Theo quy định tại Điều 4, Tổng Thanh tra Chính phủ có thẩm quyền tặng các danh hiệu thi đua, hình thức khen thưởng cho cá nhân, tập thể gồm: “Chiến sĩ thi đua ngành Thanh tra”, “Chiến sĩ thi đua cơ sở”, “Lao động tiên tiến”, “Cờ thi đua của Thanh tra Chính phủ”, “Tập thể lao động xuất sắc”, “Tập thể lao động tiên tiến” và Bằng khen của Tổng Thanh tra Chính phủ.

Thủ trưởng đơn vị có tư cách pháp nhân thuộc Thanh tra Chính phủ được tặng danh hiệu “Lao động tiên tiến”, “Chiến sĩ thi đua cơ sở”, “Tập thể lao động tiên tiến” và Giấy khen đối với cá nhân, tập thể thuộc đơn vị.

Thông tư cũng quy định, Tổng Thanh tra Chính phủ xem xét, ủy quyền tặng danh hiệu “Tập thể lao động xuất sắc” cho các tập thể thuộc đơn vị có tư cách pháp nhân; đồng thời xem xét, ủy quyền cho người đứng đầu đơn vị không có tư cách pháp nhân tặng một số danh hiệu thi đua theo thẩm quyền được giao.

Đối với danh hiệu “Lao động tiên tiến”, Thông tư quy định xét tặng hằng năm cho cá nhân hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên, có tinh thần đoàn kết, tương trợ và tích cực tham gia các phong trào thi đua. Thời gian tham gia đào tạo, bồi dưỡng và nghỉ chế độ thai sản theo quy định được tính vào thời gian bình xét trong các trường hợp cụ thể. Cá nhân được cử đi đào tạo, bồi dưỡng từ 1 năm trở lên phải chấp hành tốt quy định của cơ sở đào tạo, hoàn thành nhiệm vụ học tập và đạt kết quả từ loại khá trở lên đối với khóa học có xếp loại.

Thông tư cũng quy định không bình xét danh hiệu “Lao động tiên tiến” đối với cá nhân mới tuyển dụng hoặc ký hợp đồng lao động lần đầu dưới 6 tháng; chưa bình xét đối với cá nhân đang trong thời gian xem xét thi hành kỷ luật hoặc bị điều tra, thanh tra, kiểm tra, có đơn khiếu nại, tố cáo về tham nhũng, tiêu cực được báo chí nêu đang xác minh, làm rõ. Sau khi có kết luận của cơ quan có thẩm quyền xác định không có sai phạm hoặc không có dấu hiệu vi phạm, cấp có thẩm quyền có thể thực hiện việc bình xét khen thưởng theo quy định.

Đối với “Cờ thi đua của Thanh tra Chính phủ”, tập thể được xét tặng hằng năm phải dẫn đầu phong trào thi đua của các Cụm, Khối thi đua do Thanh tra Chính phủ tổ chức; hoàn thành vượt mức các chỉ tiêu thi đua và nhiệm vụ được giao; là tập thể tiêu biểu, xuất sắc, có nhiều đổi mới, sáng tạo, thành tích nổi bật. Tập thể còn phải có nội bộ đoàn kết, tổ chức Đảng được đánh giá hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên, tích cực thực hành tiết kiệm, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và tham gia thiết thực, hiệu quả các phong trào thi đua.

Danh hiệu “Tập thể lao động xuất sắc” được xét tặng cho tập thể hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ; tham gia phong trào thi đua thường xuyên, thiết thực, hiệu quả; có 100% cá nhân hoàn thành nhiệm vụ, trong đó ít nhất 70% đạt danh hiệu “Lao động tiên tiến” và có cá nhân đạt danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cơ sở”. Đối với “Tập thể lao động tiên tiến”, tập thể phải hoàn thành tốt nhiệm vụ, có ít nhất 70% cá nhân đạt danh hiệu “Lao động tiên tiến” và không có cá nhân bị kỷ luật từ hình thức cảnh cáo trở lên.

Cán bộ, công chức, viên chức ngành Thanh tra nỗ lực hoàn thành nhiệm vụ, tạo động lực thúc đẩy phong trào thi đua và nâng cao chất lượng công tác. Ảnh: Huy Trần

Cụ thể hóa tiêu chuẩn xét tặng Bằng khen của Tổng Thanh tra Chính phủ

Thông tư quy định Bằng khen của Tổng Thanh tra Chính phủ được tặng hoặc truy tặng cho cá nhân gương mẫu chấp hành tốt chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và đạt một trong các tiêu chuẩn như: Có thành tích xuất sắc trong phong trào thi đua; lập nhiều thành tích hoặc thành tích đột xuất có phạm vi ảnh hưởng trong lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của Thanh tra Chính phủ; có đóng góp vào sự phát triển kinh tế - xã hội, ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số trong lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Thanh tra Chính phủ.

Đối với cá nhân thuộc Thanh tra Chính phủ, một trong những trường hợp được quy định là có 2 lần liên tục trở lên đến thời điểm đề nghị được tặng danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cơ sở” hoặc có liên tục từ 2 năm trở lên đến thời điểm đề nghị được công nhận hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ.

Bằng khen của Tổng Thanh tra Chính phủ còn được tặng hoặc truy tặng cho doanh nhân, trí thức, nhà khoa học có thành tích, đóng góp trong sự nghiệp xây dựng và phát triển Thanh tra Việt Nam; cá nhân, tập thể người Việt Nam định cư ở nước ngoài, người nước ngoài có thành tích, đóng góp cho sự nghiệp xây dựng và phát triển Thanh tra Việt Nam; tập thể thuộc các bộ, ban, ngành, tỉnh, thành phố, doanh nghiệp, tổ chức kinh tế khác có thành tích đóng góp trong quá trình phối hợp thực hiện nhiệm vụ của Thanh tra Chính phủ hoặc có đóng góp cho sự nghiệp xây dựng và phát triển Thanh tra Việt Nam.

Đối với tập thể thuộc Thanh tra Chính phủ, Thông tư quy định các trường hợp được xét tặng Bằng khen như có thành tích xuất sắc trong phong trào thi đua; lập thành tích xuất sắc đột xuất có phạm vi ảnh hưởng; có đóng góp vào phát triển kinh tế - xã hội, ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; hoặc có 2 năm liên tục trở lên được công nhận hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, thực hiện tốt dân chủ ở cơ sở, tổ chức tốt phong trào thi đua, chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho cán bộ, công chức, viên chức, người lao động, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực.

Quy định cụ thể về hồ sơ, trình tự, thủ tục và trách nhiệm

Thông tư quy định hồ sơ đề nghị khen thưởng thực hiện theo mẫu tại Phụ lục ban hành kèm theo, gồm tờ trình đề nghị xét tặng danh hiệu thi đua, hình thức khen thưởng; biên bản bình xét thi đua, khen thưởng của đơn vị; báo cáo thành tích của cá nhân, tập thể đề nghị khen thưởng; quyết định của cấp có thẩm quyền về việc công nhận sáng kiến, hiệu quả áp dụng, khả năng nhân rộng của sáng kiến hoặc hiệu quả áp dụng, phạm vi ảnh hưởng của nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đối với các danh hiệu thi đua, hình thức khen thưởng có yêu cầu.

Đối với khen thưởng thuộc thẩm quyền của Tổng Thanh tra Chính phủ, thủ trưởng các đơn vị thuộc Thanh tra Chính phủ có trách nhiệm lập hồ sơ đề nghị xét tặng danh hiệu thi đua, hình thức khen thưởng đối với đơn vị mình, cá nhân, tập thể thuộc đơn vị và các cá nhân, tập thể có thành tích trong phối hợp công tác. Chánh Thanh tra các bộ, ngành, tỉnh, thành phố có trách nhiệm lập hồ sơ đề nghị tặng Cờ thi đua của Thanh tra Chính phủ, Bằng khen của Tổng Thanh tra Chính phủ cho cơ quan mình, các cá nhân, tập thể thuộc phạm vi quản lý.

Đối với khen thưởng theo thành tích xuất sắc đột xuất, thủ trưởng đơn vị lập hồ sơ đề nghị khen thưởng và gửi 1 bộ bản chính về cơ quan thường trực Hội đồng Thi đua - Khen thưởng ngành Thanh tra ngay sau khi cá nhân, tập thể lập thành tích xuất sắc đột xuất. Hồ sơ đề nghị khen thưởng phải bảo đảm đúng thời hạn, thành phần hồ sơ, nội dung theo quy định.

Thông tư cũng quy định trách nhiệm của thủ trưởng đơn vị về tính chính xác của hồ sơ đề nghị khen thưởng; cá nhân, tập thể đề nghị khen thưởng chịu trách nhiệm về tính chính xác trong việc báo cáo thành tích. Đây là yêu cầu quan trọng nhằm bảo đảm việc xét tặng danh hiệu thi đua, hình thức khen thưởng thực chất, đúng tiêu chuẩn, điều kiện và thẩm quyền.

Thông tư có hiệu lực từ ngày 01/10/2026, thay thế Thông tư số 03/2024/TT-TTCP. Đây cũng là cơ sở để các cơ quan, đơn vị trong ngành Thanh tra tổ chức thực hiện công tác thi đua, khen thưởng thống nhất, đúng quy định, đồng thời khuyến khích những tập thể, cá nhân có thành tích nổi bật, sáng kiến, giải pháp và đóng góp thiết thực cho việc hoàn thành nhiệm vụ của ngành Thanh tra.