Hoàn thiện khung pháp lý xử phạt vi phạm an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân. Đồ họa: Trang Nguyệt

Chế tài nghiêm khắc đối với hành vi trốn tránh, vi phạm quy định thanh tra, kiểm tra, giám sát

Với các quy định chặt chẽ về công tác thanh tra, kiểm tra, dự thảo Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân, do Bộ Công an chủ trì soạn thảo, thiết lập hành lang pháp lý minh bạch và các chế tài nghiêm khắc được kỳ vọng sẽ nâng cao trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho lực lượng chức năng thực thi nhiệm vụ trên không gian mạng.

Dự thảo đã cụ thể hóa nhiều chế tài xử phạt đối với các hành vi lơ là, thiếu trách nhiệm trong công tác kiểm tra, giám sát an toàn thông tin của các cơ quan, tổ chức. Cụ thể, tại Điều 24 của dự thảo quy định mức phạt tiền từ 30 - 50 triệu đồng đối với hành vi không tổ chức thực thi, đôn đốc, kiểm tra, giám sát công tác bảo đảm an toàn thông tin hoặc không kiểm tra, giám sát việc tuân thủ quy định về bảo đảm an ninh mạng.

Đối với hệ thống thông tin quan trọng về an ninh quốc gia, Điều 28 đặt ra các mức phạt từ 50 - 70 triệu đồng nếu không tiến hành kiểm tra an ninh mạng định kỳ hằng năm, không tiến hành kiểm tra an ninh mạng, giám sát an ninh mạng khi có yêu cầu quản lý nhà nước về an ninh mạng...

Về nội dung bảo vệ dữ liệu cá nhân, Điều 61 cũng quy định xử phạt từ 10 - 20 triệu đồng đối với hành vi không thực hiện kiểm tra, đánh giá định kỳ việc tuân thủ quy định của pháp luật, quy trình, quy định xử lý dữ liệu cá nhân.

Thêm vào đó, việc lẩn tránh hoặc không lưu trữ hồ sơ phục vụ công tác thanh tra cũng bị xử lý rất nghiêm. Điển hình, Điều 57 quy định phạt tiền đối với hành vi không ghi nhận, không lưu trữ nhật ký về sự đồng ý của chủ thể dữ liệu khi có yêu cầu thanh tra, kiểm tra của cơ quan nhà nước có thẩm quyền và Điều 84 phạt tới 70 triệu đồng nếu tổ chức không ghi nhận, lưu trữ và cập nhật hồ sơ vi phạm phục vụ công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý.

Đồ họa: Trang Nguyệt

Phân định rõ thẩm quyền của lực lượng thanh tra

Nhằm đảm bảo công tác thanh tra, kiểm tra được thực thi hiệu quả trên thực tế, dự thảo Nghị định đã trao quyền mạnh mẽ và phân định rõ ràng thẩm quyền cho các lực lượng chức năng. Theo Điều 91 của dự thảo, cán bộ, công chức, viên chức và những người được giao thực hiện nhiệm vụ thanh tra có thẩm quyền lập biên bản vi phạm hành chính bám sát theo chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn được giao.

Về thẩm quyền ra quyết định xử phạt, mức phạt tiền được phân cấp cụ thể cho từng chức danh nhằm đảm bảo tính đồng bộ với Luật Xử lý vi phạm hành chính. Đối với Thanh tra Quốc phòng, Điều 88 quy định Thanh tra viên có quyền phạt cảnh cáo, tịch thu tang vật và phạt tiền lên đến 10 triệu đồng.

Các chức danh cao hơn như Trưởng đoàn thanh tra cấp quân khu được phạt tới 50 triệu đồng, Chánh Thanh tra Quốc phòng quân khu được phạt tới 80 triệu đồng, và mức cao nhất là 100 triệu đồng thuộc thẩm quyền của Chánh Thanh tra Bộ Quốc phòng hoặc Trưởng đoàn thanh tra do Chánh Thanh tra Bộ Quốc phòng thành lập.

Tương tự, tại Điều 89, thẩm quyền của Thanh tra Ban Cơ yếu Chính phủ cũng được phân định tương ứng với mức phạt 10 triệu đồng cho Thanh tra viên, 50 triệu đồng cho Trưởng đoàn thanh tra và 80 triệu đồng đối với Chánh Thanh tra Cơ yếu.

Bên cạnh đó, dự thảo cũng tiếp thu ý kiến đóng góp từ cơ quan quản lý để bổ sung thẩm quyền cho lực lượng thanh tra thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ, trong đó Trưởng đoàn kiểm tra do Bộ trưởng thành lập có quyền phạt đến 50 triệu đồng và Chánh Thanh tra Bộ có quyền phạt tối đa 100 triệu đồng.

Điều 90 của dự thảo quy định nguyên tắc phân định thẩm quyền, yêu cầu lực lượng Thanh tra Quốc phòng và các cơ quan thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước chuyên ngành chỉ được xử phạt vi phạm hành chính và áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả đối với các hành vi vi phạm thuộc đúng lĩnh vực, địa bàn quản lý được giao.

Tiếp thu ý kiến đóng góp nhằm hoàn thiện khung pháp lý về thanh tra

Trong quá trình lấy ý kiến xây dựng dự thảo rộng rãi, các quy định liên quan đến công tác thanh tra và thẩm quyền xử lý đã nhận được nhiều sự quan tâm, đóng góp tâm huyết từ các bộ, ngành. Điển hình, Bộ Khoa học và Công nghệ đã đề nghị bổ sung thẩm quyền xử phạt cho các chức danh như Trưởng đoàn kiểm tra do Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ thành lập đối với các hành vi vi phạm về bảo vệ dữ liệu cá nhân trong phạm vi quản lý nhà nước của Bộ.

Cùng với đó, Bộ Quốc phòng và Bộ Tài chính cũng góp ý đề nghị cần quy định cụ thể, chỉnh lý lại quy định phân định thẩm quyền xử phạt của các chức danh thuộc Thanh tra Quốc phòng, Thanh tra Ban Cơ yếu Chính phủ để bảo đảm phù hợp với Luật Xử lý vi phạm hành chính và chức năng quản lý chuyên ngành.

Ban soạn thảo thuộc Bộ Công an đã nghiêm túc tiếp thu các ý kiến này, qua đó tiến hành rà soát và quy định chi tiết thẩm quyền xử phạt, lập biên bản của các lực lượng thanh tra chuyên ngành vào các Điều 87, 88 và 89 của dự thảo Nghị định nhằm đảm bảo tính khả thi và thuận lợi cho quá trình kiểm tra, xử lý vi phạm trong thực tiễn.