(Thanh tra) - Theo nghị quyết được Quốc hội thông qua, luật sư công là cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan quân đội, sĩ quan công an, người làm việc trong doanh nghiệp nhà nước.
Sáng 24/4, Quốc hội biểu quyết thông qua Nghị quyết về việc thí điểm thực hiện chế định luật sư công với 467/484 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành. Nghị quyết này có hiệu lực thi hành từ 1/10/2026 và được thực hiện đến hết ngày 30/9/2028.
Chế định luật sư công được thí điểm tổ chức và thực hiện tại Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Bộ Ngoại giao, Bộ Tư pháp, Bộ Tài chính, Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Xây dựng; UBND các tỉnh, thành phố: Hà Nội, TPHCM, Đà Nẵng, Hải Phòng, Cần Thơ, Đồng Nai, Bắc Ninh, Quảng Ninh, Khánh Hòa và Lâm Đồng.
Cán bộ có ít nhất 5 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực pháp luật mới được làm luật sư công
Nghị quyết nêu rõ, luật sư công là cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan Quân đội nhân dân, sĩ quan Công an nhân dân, người làm việc trong doanh nghiệp nhà nước.
Quốc hội đồng thời quy định rõ tiêu chuẩn để trở thành luật sư công. Theo đó, luật sư công phải đáp ứng các tiêu chuẩn là cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan Quân đội nhân dân, sĩ quan Công an nhân dân, người làm việc trong doanh nghiệp nhà nước.
Họ phải có tư tưởng chính trị vững vàng, đạo đức nghề nghiệp trong sáng, liêm chính; có đủ tiêu chuẩn luật sư theo quy định của Luật Luật sư.
Ngoài ra, người muốn trở thành luật sư công phải có ít nhất 5 năm kinh nghiệm làm việc thường xuyên, trực tiếp trong lĩnh vực pháp luật hoặc kinh nghiệm tranh tụng, tư vấn pháp luật hoặc giải quyết vụ, việc pháp lý phức tạp theo quy định của Chính phủ.
Chính phủ sẽ quy định việc tập sự hành nghề luật sư, kiểm tra kết quả tập sự hành nghề luật sư và các tiêu chuẩn của luật sư công phù hợp với vị trí việc làm của cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan Quân đội nhân dân, sĩ quan Công an nhân dân, người làm việc trong doanh nghiệp nhà nước.
Ngoài chế độ tiền lương theo quy định của pháp luật, luật sư công được hưởng hỗ trợ hằng tháng và các chế độ chính sách khác tương tự như đối với cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan thuộc lực lượng vũ trang. Trường hợp luật sư công được hưởng đồng thời nhiều chính sách hỗ trợ hằng tháng thì chỉ được hưởng chính sách hỗ trợ cao nhất.
Luật sư công khi tham gia giải quyết vụ, việc có tính chất pháp lý được hưởng bồi dưỡng theo vụ, việc. Mức chi bồi dưỡng trả cho 1 buổi làm việc là 0,5 lần mức lương cơ sở.
Thu nhập từ công việc của luật sư công được miễn thuế thu nhập cá nhân và các nghĩa vụ tài chính khác đối với Nhà nước. Luật sư công được Nhà nước chi trả các khoản phí liên quan đến gia nhập, duy trì tư cách thành viên của tổ chức xã hội - nghề nghiệp của luật sư, được bảo đảm trang thiết bị, phương tiện làm việc để thực hiện nhiệm vụ được giao.
Quốc hội giao Chính phủ quy định cụ thể với luật sư công là người làm việc trong doanh nghiệp nhà nước; quy định chi tiết về chế độ, chính sách, kinh phí bảo đảm cho hoạt động của luật sư công.
Bảo đảm thu nhập ổn định cho luật sư công là cần thiết
Trước khi Quốc hội biểu quyết thông qua, trình bày báo cáo tóm tắt giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo nghị quyết, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, luật sư công là chức danh có yêu cầu cao về trình độ chuyên môn và kinh nghiệm thực tiễn, do trực tiếp tham gia xử lý các vấn đề pháp lý phức tạp như tư vấn, đại diện, tham gia tố tụng, giải quyết tranh chấp trong nước và quốc tế, cũng như hỗ trợ pháp lý trong quá trình xây dựng và triển khai các dự án kinh tế - xã hội.
Theo ông Tùng, việc quy định tiêu chuẩn có ít nhất 5 năm kinh nghiệm làm việc thường xuyên, trực tiếp trong lĩnh vực pháp luật là căn cứ quan trọng nhằm bảo đảm năng lực thực tiễn của người được bổ nhiệm làm luật sư công.
Kinh nghiệm này cần gắn với các hoạt động như tranh tụng, tư vấn pháp luật hoặc giải quyết các vụ việc pháp lý phức tạp, qua đó bảo đảm khả năng xử lý hiệu quả các nhiệm vụ được giao.
Bên cạnh đó, yêu cầu đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn của luật sư theo quy định của Luật Luật sư là điều kiện cốt lõi nhằm chuyên nghiệp hóa đội ngũ luật sư công. Quy định này bảo đảm luật sư công có trình độ, kỹ năng nghề nghiệp tương đương luật sư hành nghề trong khu vực tư, đồng thời tuân thủ quy tắc đạo đức và ứng xử nghề nghiệp, qua đó giữ vững tính liêm chính, độc lập chuyên môn và trách nhiệm nghề nghiệp.
Bộ trưởng Bộ Tư pháp cũng cho biết, quy định về chế độ hỗ trợ hằng tháng kết hợp với bồi dưỡng theo vụ việc là giải pháp mang tính nền tảng nhằm xây dựng đội ngũ luật sư công chuyên nghiệp, ổn định và có chất lượng cao.
Về bản chất luật sư công không chỉ thực hiện nhiệm vụ theo từng vụ việc mà còn đóng vai trò cố vấn pháp lý thường xuyên cho cơ quan, đơn vị. Do đó, việc bảo đảm thu nhập ổn định thông qua hỗ trợ hằng tháng là cần thiết để phản ánh đúng trách nhiệm liên tục, tính chất “trực chiến” và yêu cầu phòng ngừa rủi ro pháp lý trong hoạt động quản lý nhà nước.
Bên cạnh đó, cơ chế bồi dưỡng theo vụ việc nhằm ghi nhận tương xứng khối lượng công việc và áp lực nghề nghiệp trong các vụ việc phức tạp, đặc biệt là tranh tụng quốc tế hoặc giải quyết khiếu nại, tố cáo kéo dài.
Cách tiếp cận này vừa bảo đảm tính cạnh tranh so với khu vực tư, vừa góp phần thu hút, giữ chân nguồn nhân lực chất lượng cao, đồng thời củng cố tính độc lập, khách quan trong hoạt động chuyên môn của luật sư công.
Mức bồi dưỡng theo vụ việc của luật sư công đã được cân nhắc kỹ trong quá trình xây dựng Nghị quyết trên cơ sở tham khảo mức thù lao trả cho luật sư khi tham gia vụ án theo yêu cầu của cơ quan tiến hành tố tụng.
