(Thanh tra) - Chính phủ đề xuất luật sư công là cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan Quân đội nhân dân, sĩ quan Công an nhân dân, người làm việc trong doanh nghiệp Nhà nước.
Sáng 20/4, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình Quốc hội dự thảo nghị quyết về việc thí điểm thực hiện chế định luật sư công.
Theo Bộ trưởng Bộ Tư pháp, yêu cầu hình thành đội ngũ luật sư công xuất phát từ những bất cập nổi lên trong hoạt động của khu vực Nhà nước.
Ông cho hay, trong tố tụng hành chính, số lượng vụ án tăng nhanh, tính chất ngày càng phức tạp, trong khi tỷ lệ giải quyết còn hạn chế.
“Nhiều cơ quan Nhà nước gặp khó khăn trong tham gia tố tụng, chuẩn bị hồ sơ, dẫn đến hiệu quả bảo vệ lợi ích của Nhà nước chưa cao”, ông Tùng nói.
Trong xử lý các dự án kinh tế - xã hội và giao dịch quốc tế, ông Tùng cho biết, còn số lượng lớn dự án tồn đọng, vướng mắc pháp lý đòi hỏi năng lực tư vấn chuyên sâu.
Giải quyết tranh chấp quốc tế, các vụ kiện đầu tư, thương mại quốc tế cũng ngày càng phố biến và phức tạp.
“Thực tiễn cho thấy có trường hợp thiếu sự tham gia kịp thời của luật sư, làm giảm hiệu quả bảo vệ lợi ích quốc gia”, theo Bộ trưởng Bộ Tư pháp.
Thêm nữa, trong giải quyết khiếu nại, tố cáo, số vụ việc phức tạp, kéo dài, đặc biệt liên quan đến đất đai tăng mạnh, tạo áp lực lớn lên bộ máy hành chính. Điều này đặt ra nhu cầu hỗ trợ pháp lý chuyên nghiệp ngày càng cao đối với các cơ quan Nhà nước.
Việc ban hành nghị quyết của Quốc hội nhằm tạo cơ sở pháp lý cho việc thí điểm chế định luật sư công, qua đó từng bước hình thành đội ngũ luật sư chuyên nghiệp trong khu vực Nhà nước, ông Tùng nhấn mạnh.
Theo dự thảo nghị quyết, việc thí điểm luật sư công được tổ chức và thực hiện tại 8 bộ và 10 địa phương.
Cụ thể gồm: Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Bộ Xây dựng, Bộ Tài chính, Bộ Tư pháp, Bộ Công thương, Bộ Ngoại giao, Bộ Nông nghiệp và Môi trường; UBND các tỉnh, thành phố: Hà Nội, TPHCM, Đà Nẵng, Hải Phòng, Cần Thơ, Quảng Ninh, Khánh Hòa, Lâm Đồng, Đồng Nai và Bắc Ninh.
Luật sư công là cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan Quân đội nhân dân, sĩ quan Công an nhân dân, người làm việc trong doanh nghiệp Nhà nước. Luật sư công không bao gồm các viên chức đang thực hiện trợ giúp pháp lý.
Về chế độ, dự thảo nghị quyết nêu rõ, ngoài chế độ tiền lương theo quy định của pháp luật, luật sư công được hưởng hỗ trợ hằng tháng và các chế độ chính sách khác tương tự như với cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan thuộc lực lượng vũ trang có vị trí việc làm xây dựng pháp luật, pháp chế.
Trường hợp luật sư công được hưởng đồng thời nhiều chính sách hỗ trợ hằng tháng thì dự thảo nghị quyết định “chỉ được hưởng chính sách hỗ trợ cao nhất”.
Luật sư công khi tham gia giải quyết vụ, việc có tính chất pháp lý được hưởng bồi dưỡng vụ, việc trả cho một buổi làm việc là 0,5 lần mức lương cơ sở.
Thu nhập từ công việc của luật sư công theo quy định tại nghị quyết này, dự kiến được miễn thuế thu nhập cá nhân và các nghĩa vụ tài chính khác đối với Nhà nước.
Luật sư công được Nhà nước chi trả các khoản phí liên quan đến gia nhập, duy trì tư cách thành viên của tổ chức xã hội - nghề nghiệp của luật sư, được bảo đảm trang thiết bị, phương tiện làm việc để thực hiện nhiệm vụ được giao.
Chính phủ dự kiến sẽ được giao quy định chi tiết về chế độ, chính sách, kinh phí bảo đảm cho hoạt động của luật sư công.
Trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết Ủy ban này tán thành cần thiết ban hành nghị quyết về việc thí điểm thực hiện chế định luật sư công.
Cơ quan thẩm tra đề nghị nghiên cứu bổ sung quy định tại dự thảo nghị quyết hoặc giao Chính phủ quy định việc thực hiện nhiệm vụ của cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan theo vị trí việc làm và việc thực hiện nhiệm vụ của luật sư công.
Điều này, theo Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, để vừa bảo đảm thực hiện tốt vai trò luật sư công, vừa không ảnh hưởng đến việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan, tổ chức, đơn vị quản lý đội ngũ này.
Cơ bản nhất trí quy định chế độ hỗ trợ hằng tháng và chế độ bồi dưỡng theo vụ, việc đối với luật sư công, tuy nhiên cơ quan thẩm tra đề nghị chỉ áp dụng chế độ này với luật sư công là cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan, không áp dụng đối với luật sư công là người làm việc tại doanh nghiệp nhà nước.
Bên cạnh đó, có ý kiến cho rằng chính sách hỗ trợ hằng tháng đối với luật sư công là không phù hợp, vì luật sư công thực hiện nhiệm vụ theo vụ, việc; đề nghị chỉ quy định luật sư công được hưởng phụ cấp theo vụ, việc.
