(Thanh tra)- Phó Chủ tịch Quốc hội Đỗ Bá Tỵ nhấn mạnh, “nhân dân không chấm điểm ta ở khoản vất vả, mà chấm điểm ở khâu kết quả. Đó là quốc phòng an ninh có giữ vững không, kinh tế có ổn định phát triển không”…
Ngày 11/7, Ủy ban Thường vụ Quốc hội họp phiên thứ 50 cho ý kiến báo cáo của Chính phủ về tình hình triển khai thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, ngân sách Nhà nước 6 tháng đầu năm và các biện pháp thực hiện nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2016.
Tăng trưởng GDP thấp
6 tháng qua, kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, lạm phát tiếp tục được kiểm soát ở mức hợp lý; lãi suất, tỷ giá tương đối ổn định. Số doanh nghiệp đăng ký mới, doanh nghiệp khó khăn phải tạm ngừng hoạt động quay trở lại hoạt động tăng cao hơn cùng kỳ. Các lĩnh vực lao động, việc làm, an sinh xã hội, phúc lợi xã hội đạt nhiều kết quả tích cực. Công tác an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội được giữ vững…
Tuy nhiên, vẫn có nhiều khó khăn, thách thức. Theo Nghị quyết của Quốc hội, năm 2016, GDP tăng 6,7%, kết quả thực hiện 6 tháng đầu năm chỉ đạt 5,52%, thấp hơn so với mức tăng 6,32% cùng kỳ năm trước. “Để đạt mức tăng trưởng này, GDP 6 tháng cuối năm phải đạt gần 7,6% là khó khả thi, đặc biệt trong bối cảnh không thể nới lỏng chính sách tiền tệ và tài khóa”, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Nguyễn Văn Giàu nhận định.
Trong khi đó, sản xuất công nghiệp chỉ tăng 6,82%, thấp hơn mức tăng 9,66% của cùng kỳ năm trước. Khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng trưởng âm, giảm 0,08%. Nhiều ý kiến cũng cho rằng, tiến độ thực hiện cổ phần hoá doanh nghiệp Nhà nước vẫn chậm chạp làm lãng phí và sử dụng kém hiệu quả nguồn lực của Nhà nước.
Xuất hiện dự án lớn nguy cơ phá sản
Những tháng đầu năm xuất hiện một số dự án, công trình quy mô lớn không thể đưa vào hoạt động, không tạo ra tăng trưởng, việc làm, nộp ngân sách Nhà nước (NSNN), thua lỗ nặng nề và nguy cơ phá sản, tổn thất lớn đến tài sản Nhà nước. Đơn cử như dự án Nhà máy Đạm Ninh Bình đầu tư 12.000 tỷ đồng nhưng 4 năm hoạt động mỗi năm lỗ khoảng 2.000 tỷ đồng. Hay Nhà máy sản xuất xơ sợi Đình Vũ đầu tư 7.000 tỷ đồng đã phải tạm ngừng hoạt động…
Việc quản lý đầu tư, khai thác thu phí chưa minh bạch và mật độ trạm thu phí trên Quốc lộ 1A quá dày đối với các dự án BOT gây bức xúc cho doanh nghiệp và người dân. Theo Chủ nhiệm Nguyễn Văn Giàu, riêng Quốc lộ 1 có tới 37 trạm thu phí, bình quân 62km có 1 trạm thu phí, mà các nhà đầu tư chủ yếu là chỉ định thầu, đây là vấn đề rất cần làm rõ.
Ngoài ra, nợ công và nợ bảo lãnh Chính phủ tăng cao. Nợ xấu ngân hàng đến cuối tháng 4 là 2,81% so tổng dư nợ, tuy nhiên thực chất ở mức cao. Nếu tính cả nợ chuyển bán sang Công ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam, đến tháng 5 là 246.986 tỷ đồng (chỉ khoản chuyển này tương đương gần 5% so với tổng dư nợ)... Với hàng loạt khó khăn, theo Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng, năm 2016, khả năng đạt mức tăng trưởng 6% là tốt, 6,3 - 6,5% là rất tốt, còn đạt mục tiêu 6,7% như Quốc hội đề ra là rất khó.
Biển Đông sẽ rất phức tạp
Chia sẻ với những khó khăn của Chính phủ, Phó Chủ tịch Quốc hội Đỗ Bá Tỵ cho rằng, có thực hiện được tăng trưởng GDP hay không cần phải đánh giá, dự báo sâu hơn, cụ thể hơn như người lính “biết địch, biết ta, trăm trận trăm thắng”. Trong đó, nổi lên 2 vấn đề là sau vụ Formosa và phán quyết của Tòa án quốc tế về vụ kiện “đường lưỡi bò”.
“Vụ Formosa giải quyết bước đầu rất tốt, nhưng tiềm ẩn sâu xa còn rất nhiều vấn đề. Ví dụ bao giờ chúng ta khắc phục được môi trường? Nghề cá, du lịch liệu bao giờ tiếp tục thực hiện? Việc giải ngân tiền đền bù như thế nào?” Phó Chủ tịch đặt một loạt câu hỏi và cho rằng, “nếu không có dự kiến, lường trước tình hình diễn biến sẽ rất phức tạp. Không đơn giản về mặt kinh tế, mà gắn với quốc phòng an ninh”.
Cũng theo ông Tỵ, sau phán quyết của Tòa án quốc tế về vụ kiện của Philippines sẽ tác động rất lớn. Phản ứng của các nước sẽ rất phức tạp, nhất là trên biển Đông, cũng như tình hình biên giới, đặc biệt là biên giới Tây Nam. Cho nên, cần đánh giá kỹ hơn, từ đó đưa giải pháp như thế nào để thực hiện hiện mục tiêu GDP đạt 6,7%.
Phải làm rõ khâu duyệt dự án của Formosa
Cũng cho rằng Chính phủ buộc Formosa Hà Tĩnh thừa nhận là thủ phạm xả thải gây ra hiện tượng hải sản chết hàng loạt ở 4 tỉnh miền Trung là “một thắng lợi lớn”, nhưng ông Hà Ngọc Chiến, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc đề nghị phải rà soát, làm rõ nguyên nhân khách quan trong phê duyệt thẩm định dự án để khắc phục hậu quả triệt để.
“Đây là dự án đầu tư nước ngoài được phê duyệt rất nhanh, đánh giá tác động môi trường (DTM) cũng được phê duyệt rất nhanh. Sau khi nhà đầu tư được cấp phép đưa ra nhiều “yêu sách”, cũng được đáp ứng rất nhanh. Để rồi sau đó gây ra sự cố cũng rất nhanh”, ông Chiến nói và đặt câu hỏi “với dự án đầu tư nước ngoài cấp phép tới 70 năm trên diện tích lớn, địa bàn nhạy cảm thì có cần phải tính toán điều chỉnh quy mô dự án, điều chỉnh lại ưu đãi cho dự án này hay không?”.
Theo ông Chiến, phải kiên quyết làm rõ nguyên nhân chủ quan để có giải pháp khắc phục triệt để, không để xảy ra tình trạng tương tự với các dự án khác, lấy lại lòng tin của cử tri, người dân. Chủ nhiệm Uỷ ban Tư pháp Lê Thị Nga cũng kiến nghị, phải rà soát, đánh giá tác động rất sâu sau sự cố Formosa và báo cáo trước Quốc hội. Đồng thời, rà soát lại các báo cáo DTM tại các dự án có khả năng gây ô nhiễm môi trường, xem các bản đánh giá này có đáp ứng được nhu cầu không.
Báo cáo trước Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Bộ trưởng Kế hoạch - Đầu tư Nguyễn Chí Dũng cũng thừa nhận, sự cố môi trường nghiêm trọng ở 4 tỉnh miền Trung đang ảnh hưởng rất lớn đến du lịch, đời sống người dân. Ông Dũng cho biết, trong tuần này Chính phủ sẽ họp bàn về phát triển du lịch, chắc chắn sẽ tìm giải pháp cụ thể hơn cho 4 tỉnh Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị và Thừa Thiên - Huế.
Thảo Nguyên
