(Thanh tra) - Ở vùng biên Quảng Trị, có những “cột mốc” không nằm trên bản đồ nhưng hiện hữu trong từng nếp nhà, từng câu chuyện đời thường giữa người lính và bà con nơi bản làng. Từ những gắn bó âm thầm ấy, một nền tảng bền bỉ dần được hình thành, lặng lẽ giữ nhịp bình yên nơi phên dậu Tổ quốc.
Bên những thửa ruộng vừa gặt xong còn thơm mùi rơm mới ở xã vùng biên Hướng Lập, những người lính biên phòng lại quây quần cùng bà con người Vân Kiều dưới mái nhà sàn, chậm rãi trò chuyện sau một ngày lao động. Những câu chuyện về mùa vụ, về con chữ, về cuộc sống thường nhật nối dài trong không gian bình yên của núi rừng, nơi khoảng cách giữa người lính và người dân dường như không còn.
Trong không gian ấy, đường biên không chỉ được nhận diện bằng những cột mốc hữu hình mà còn hiện hữu một “cột mốc” khác bền bỉ và sâu rễ hơn – đó là lòng dân. Chính từ những điều bình dị như vậy, một nền tảng vững chắc được hình thành, lặng lẽ nâng đỡ sự bình yên nơi phên dậu Tổ quốc. Đây cũng là sự cụ thể hóa sinh động tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về “dựa vào dân, lấy dân làm gốc”, đồng thời thể hiện rõ quan điểm nhất quán của Đảng trong xây dựng thế trận lòng dân gắn với nền quốc phòng toàn dân vững chắc.
Thế trận lòng dân và sức mạnh từ cộng đồng
Sau khi sắp xếp tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, lực lượng Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Trị đã nhanh chóng ổn định tổ chức, duy trì hiệu quả công tác chỉ huy, chỉ đạo và triển khai đồng bộ các biện pháp quản lý, bảo vệ biên giới trên địa bàn rộng hơn 12.700 km², với trên 1,8 triệu dân; tuyến biên giới đất liền dài gần 410 km tiếp giáp Lào cùng hệ thống cửa khẩu, lối mở đa dạng; tuyến biên giới biển dài hơn 191 km với đảo Cồn Cỏ giữ vị trí chiến lược quan trọng.
Ngay từ khi vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, lực lượng đã chủ động ổn định biên chế, bảo đảm công tác chỉ huy thông suốt, không để gián đoạn nhiệm vụ; đồng thời tăng cường kiểm soát xuất, nhập cảnh, giữ vững an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội khu vực biên giới, cửa khẩu. Cùng với đó, Đảng ủy, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh đã quán triệt nghiêm các nghị quyết, kế hoạch của cấp trên, chủ động tham mưu cấp ủy, chính quyền địa phương lãnh đạo, chỉ đạo công tác biên phòng trong tình hình mới.
Cùng với việc duy trì nghiêm chế độ trực, xây dựng hệ thống văn kiện tác chiến, tổ chức diễn tập, luyện tập và chủ động tham gia phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn, lực lượng Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Trị đặc biệt chú trọng công tác dân vận, coi đây là yếu tố then chốt trong xây dựng thế trận biên phòng toàn dân.
Năm 2025, các đơn vị đã tổ chức 476 đợt tuần tra với gần 2.900 lượt cán bộ, chiến sĩ và lực lượng phối hợp; triển khai 81 đợt tuần tra song phương với lực lượng bảo vệ biên giới Lào; bảo vệ nguyên trạng 409,982 km đường biên giới đất liền, 134 cột mốc và 38 cọc dấu; đồng thời duy trì nhiều lượt tuần tra trên biển, cửa sông, cửa lạch.
Hiệu quả bảo vệ biên giới không chỉ đến từ lực lượng chuyên trách mà còn được bồi đắp từ sức dân. Phong trào quần chúng tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ ngày càng lan tỏa, với 375 tập thể, 2.415 hộ gia đình và 3.386 cá nhân tham gia tự quản đường biên, mốc quốc giới; 524 tổ tự quản an ninh trật tự với 3.230 thành viên; 127 tổ tàu thuyền an toàn, đoàn kết trên biển với 4.331 thành viên, 1.073 phương tiện hoạt động hiệu quả, tạo thành mạng lưới bảo vệ rộng khắp, gắn với từng địa bàn cụ thể.
Song song với đó, nhiều chương trình, mô hình dân vận được triển khai thiết thực nhằm nâng cao đời sống người dân. Trong năm 2025, lực lượng đã huy động hơn 15.000 ngày công giúp dân sản xuất, sửa chữa hạ tầng, hỗ trợ 403 hộ dân xóa đói, giảm nghèo; đồng thời tham gia xây dựng, sửa chữa 450 căn nhà cho hộ nghèo, hộ cận nghèo với hơn 2.600 ngày công và kinh phí hỗ trợ trên 1,2 tỷ đồng. Các nguồn lực xã hội hóa với tổng trị giá trên 54 tỷ đồng được huy động để triển khai các công trình an sinh như “Ánh sáng vùng biên”, “Truyền thanh bản xa”, giếng nước sạch, cùng hoạt động khám chữa bệnh, cấp thuốc miễn phí và hỗ trợ sinh kế cho người dân.
Đáng chú ý, các chương trình “Nâng bước em tới trường”, “Con nuôi Đồn Biên phòng” đã hỗ trợ hơn 600 học sinh có hoàn cảnh khó khăn, tạo điều kiện để nhiều em tiếp tục học tập, trong đó có em đã trúng tuyển đại học, cao đẳng. Các mô hình “Tiếng loa Biên phòng”, “Thứ Bảy về bản”, “Xuân biên phòng ấm lòng dân bản” góp phần nâng cao đời sống tinh thần, đồng thời giúp người dân tiếp cận thông tin chính thống, nâng cao khả năng nhận diện và phòng ngừa thông tin sai lệch.
Trưởng bản Hồ Văn Tun, thôn Xê Pu, xã Hướng Lập chia sẻ, sự gắn bó của cán bộ, chiến sĩ biên phòng với bà con không chỉ dừng lại ở hỗ trợ sản xuất hay giúp đỡ lúc khó khăn mà còn là chỗ dựa tinh thần vững chắc. “Bộ đội về bản như người nhà, cùng ăn, cùng làm, cùng lo cho cuộc sống của bà con. Nhờ vậy, người dân hiểu hơn về pháp luật, về trách nhiệm giữ gìn đường biên, mốc giới và luôn sẵn sàng phối hợp với bộ đội khi có việc”, ông Hồ Văn Tun nói.
Những kết quả này không chỉ phản ánh hiệu quả công tác dân vận mà còn là minh chứng rõ nét cho việc xây dựng “thế trận lòng dân” – yếu tố cốt lõi trong chiến lược bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa theo quan điểm của Đảng.
Giữ chủ quyền từ nền tảng lòng dân
Bên cạnh công tác dân vận, lực lượng Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Trị luôn chủ động nắm chắc tình hình, triển khai hiệu quả các biện pháp nghiệp vụ trong đấu tranh phòng, chống tội phạm. Năm 2025, đơn vị đã chủ trì đấu tranh thành công các chuyên án, phát hiện, xử lý 542 vụ với 593 đối tượng, thu giữ số lượng lớn ma túy, vũ khí, vật liệu nổ, pháo nổ; khởi tố các vụ án hình sự theo quy định và xử phạt hàng trăm vụ vi phạm hành chính.
Kết quả này tiếp tục khẳng định vai trò nòng cốt của lực lượng biên phòng, đồng thời cho thấy sự tham gia hiệu quả của Nhân dân trong phát hiện, cung cấp thông tin và phối hợp đấu tranh với các loại tội phạm.
Thượng tá Hồ Lê Luận, Chính trị viên Đồn Biên phòng cửa khẩu Quốc tế Lao Bảo cho biết, để xây dựng vững chắc “thế trận lòng dân”, đơn vị luôn xác định công tác dân vận là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt. Cán bộ, chiến sĩ không chỉ thực hiện nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền mà còn trực tiếp tham gia giúp dân phát triển kinh tế, nâng cao đời sống, qua đó củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và lực lượng vũ trang. “Khi người dân đã tin, đã hiểu và đồng hành, thì mỗi người dân sẽ trở thành một ‘cột mốc sống’, góp phần giữ vững bình yên nơi biên giới”, Thượng tá Hồ Lê Luận nhấn mạnh.
Trong bối cảnh hiện nay, các thế lực thù địch không ngừng lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo, đời sống vùng biên để xuyên tạc chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, kích động tư tưởng ly khai, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc, tìm cách làm suy giảm niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và lực lượng vũ trang. Tuy nhiên, thực tiễn tại Quảng Trị cho thấy, khi “thế trận lòng dân” được củng cố vững chắc, mọi luận điệu sai trái đều không có đất tồn tại; khi Nhân dân hiểu, tin và đồng hành, biên giới không chỉ được bảo vệ bằng lực lượng mà còn bằng chính ý thức tự giác và trách nhiệm của cộng đồng.
Thực tiễn cũng khẳng định rằng, việc xây dựng và củng cố “cột mốc lòng dân” chính là giải pháp căn cơ, lâu dài để bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng ngay từ cơ sở, từ những địa bàn biên giới có ý nghĩa chiến lược đặc biệt quan trọng.
Trong thời gian tới, Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Trị tiếp tục phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền địa phương và các lực lượng, triển khai đồng bộ các biện pháp quản lý, bảo vệ biên giới; đồng thời đẩy mạnh phát triển kinh tế – xã hội, nâng cao đời sống Nhân dân, qua đó củng cố vững chắc nền tảng lòng dân.
Giữ vững chủ quyền lãnh thổ trong tình hình mới không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng vũ trang mà còn là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và toàn dân; trong đó, “cột mốc lòng dân” chính là nền tảng bền vững nhất, quyết định không chỉ chiều sâu mà còn sức đề kháng của thế trận tư tưởng nơi biên cương Tổ quốc.
