Yêu cầu bộ máy tinh gọn nhưng phải mạnh được Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đặt ra trong cuộc làm việc với Văn phòng Quốc hội chiều 18/5, về việc triển khai các nhiệm vụ trọng tâm năm 2026 và cả nhiệm kỳ.

Đổi mới mạnh mẽ tư duy

Theo Chủ tịch Quốc hội, trong điều kiện khối lượng công việc rất lớn, nhiều nhiệm vụ mới, khó, có việc chưa từng có tiền lệ, Văn phòng Quốc hội đã cơ bản bảo đảm tốt công tác tham mưu, tổng hợp và phục vụ hoạt động của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, lãnh đạo Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội và đại biểu Quốc hội.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh bộ máy tính gọn nhưng phải mạnh. Ảnh: P.Thắng

Nêu rõ nhiệm kỳ mới đặt ra yêu cầu mới, tiêu chuẩn mới và áp lực mới, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu Văn phòng Quốc hội phải đổi mới mạnh mẽ tư duy, phương thức vận hành và quy trình công tác; không thể tiếp tục làm việc theo tư duy cũ, cách làm cũ, quy trình cũ.

Theo Chủ tịch Quốc hội, khó khăn lớn nhất hiện nay không còn là những vướng mắc riêng lẻ ở từng đơn vị, từng lĩnh vực, mà chủ yếu xuất phát từ cơ chế vận hành tổng thể của bộ máy.

Đó là, tình trạng giao thoa chức năng, quy trình còn nhiều tầng nấc, phối hợp chưa liên thông, phân cấp chưa đủ mạnh, trách nhiệm ở một số khâu chưa rõ, dữ liệu chưa thông suốt, một bộ phận cán bộ chưa theo kịp yêu cầu mới.

Ông yêu cầu Văn phòng Quốc hội đẩy mạnh phân cấp, phân quyền theo tinh thần việc thuộc thẩm quyền phải được xử lý ngay.

Theo đó, những việc đã thuộc thẩm quyền, đã được phân cấp, không lấy thêm ý kiến không cần thiết của các đơn vị khác, không đẩy lên cấp trên, tránh làm chậm tiến độ và ảnh hưởng đến thời hạn thực hiện nhiệm vụ.

“Phân cấp, phân quyền phải đi đôi với kiểm soát quyền lực, trách nhiệm giải trình và cơ chế hậu kiểm. Khi giao quyền phải bảo đảm rõ việc, rõ thẩm quyền, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn và rõ sản phẩm đầu ra”, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Chủ tịch Quốc hội yêu cầu rà soát ngay các lĩnh vực trọng yếu như tài chính, mua sắm, đấu thầu, quản lý tài sản, vận hành trụ sở, lễ tân, hậu cần, thông tin, truyền thông, chuyển đổi số, phục vụ kỳ họp và phiên họp.

“Cần chuyển mạnh từ cơ chế nặng về tiền kiểm, xin ý kiến qua nhiều tầng nấc sang cơ chế quản lý, kiểm soát bằng tiêu chuẩn, quy trình, dữ liệu, công khai, minh bạch, kết quả đầu ra và hậu kiểm”, theo lời Chủ tịch Quốc hội.

Bộ máy tinh gọn nhưng mạnh

Quan tâm tới vấn đề kiện toàn bộ máy, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh tinh thần “tinh gọn nhưng phải mạnh”.

Ông lưu ý, không để xảy ra tình trạng bộ máy đã được sắp xếp nhưng cách làm vẫn cũ; giảm đầu mối về hình thức nhưng lại phát sinh thêm khâu trung gian; phân công nhiệm vụ nhưng không xác định rõ trách nhiệm.

Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Lê Quang Mạnh. Ảnh: P.Thắng

Tinh gọn bộ máy phải gắn với nâng cao hiệu lực, hiệu quả vận hành và chất lượng tham mưu, phục vụ Quốc hội, theo Chủ tịch Quốc hội.

Ông yêu cầu Văn phòng Quốc hội phải chuyển mạnh từ “vận hành hành chính truyền thống” sang “quản trị hiện đại”, lấy kết quả đầu ra làm thước đo.

Quản trị hiện đại, theo Chủ tịch Quốc hội, phải đo được, giám sát được, truy trách nhiệm được, không để tình trạng “không ai sai mà công việc vẫn chậm”.

Về đẩy nhanh Quốc hội số, trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu dùng chung, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, chuyển đổi số không chỉ là mua phần mềm hay số hóa mang tính hình thức. Chuyển đổi số là thay đổi quy trình, thay đổi cách làm, thay đổi phương thức quản trị dữ liệu và hỗ trợ ra quyết định.

Chủ tịch Quốc hội cũng yêu cầu tổ chức lại công tác thông tin, báo chí, truyền thông của Quốc hội theo tư duy nghị trường, bảo đảm thông tin về Quốc hội phải chính xác, kịp thời, chủ động, thống nhất thông điệp và có sức lan tỏa.

Không để xảy ra tình trạng cùng một nội dung nhưng nhiều đầu mối xử lý, nhiều cách thể hiện, thiếu định hướng chung; đồng thời không để bị động, phản ứng chậm trước những vấn đề dư luận quan tâm, theo lưu ý của Chủ tịch Quốc hội.

Bên cạnh đó, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu đổi mới mạnh mẽ công tác cán bộ của Văn phòng Quốc hội theo hướng đánh giá bằng sản phẩm, bố trí theo năng lực, đào tạo theo vị trí việc làm, sử dụng cán bộ thực chất, hiệu quả và kỷ luật theo trách nhiệm.

“Cần chú trọng đào tạo, bố trí và phát triển đội ngũ cán bộ trong các lĩnh vực mới, khó, chuyên sâu như lập pháp, phân tích chính sách, dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số, truyền thông chính sách, quản trị tài sản công, tài chính công và đối ngoại nghị viện”, Chủ tịch Quốc hội nói.

Chủ tịch Quốc hội định hướng, Văn phòng Quốc hội phải trở thành bộ máy tinh gọn nhưng mạnh; chuyên nghiệp nhưng linh hoạt; hiện đại nhưng kỷ cương; phục vụ tận tụy nhưng tham mưu sắc bén; điều phối thống nhất nhưng phát huy trách nhiệm từng đơn vị, từng cá nhân.