(Thanh tra) - Chiều ngày 11/6, tại phiên chất vấn, Bộ trưởng Hà Hùng Cường nhận định: “Hiện nay, hệ thống pháp luật của chúng ta có lẽ phức tạp nhất thế giới, với rất nhiều chủ thể được ban hành văn bản quy phạm pháp luật, thậm chí đến tận chủ tịch xã”.
Cài đặt lợi ích nhóm trong văn bản chưa phải là vấn đề đặt ra
Mở đầu phiên chất vấn Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hà Hùng Cường, đại biểu Nguyễn Thị Kim Thúy (TP Đà Nẵng) đặt vấn đề, “dư luận người dân, báo chí và ngay tại điễn đàn Quốc hội, đã có đại biểu nêu hiện tượng cài lợi ích nhóm, lợi ích riêng của bộ, ngành trong một số văn bản quy phạm pháp luật, hoặc còn có nhiều quy định theo hướng tạo thuận lợi cho việc quản lý của các cơ quan công quyền, đẩy khó khăn về phía người dân. Là người đứng đầu cơ quan được giao thẩm định dự án, dự thảo văn bản quy phạm pháp luật, Bộ trưởng cho biết quan điểm và hướng khắc phục tình trạng này”.
Theo đại biểu Trần Du Lịch (TP Hồ Chí Minh), hiện nay, cứ bộ nào quản lý Nhà nước cái gì thì xây dựng cái đó. Bộ Tư pháp đã được Chính phủ giao ngồi chủ trì để rà soát, điều phối lại, nhưng dường như Bộ Tư pháp còn nể nang. “Tôi không dám gọi là "lợi ích cục bộ của Bộ", nhưng bộ nào thì quyền nặng cho mình, trách nhiệm thì nhẹ đi và thiếu tính hệ thống của pháp luật”, đại biểu Lịch nói.
Đại biểu Nguyễn Thái Học (tỉnh Phú Yên) chất vấn tình trạng nợ đọng văn bản: Quốc hội đã có nghị quyết, phải có giải pháp khắc phục tình trạng này, nhưng đến nay, số văn bản nợ đọng 50, tăng 5 văn bản so với báo cáo của Chính phủ tại kỳ họp thứ 6. Trách nhiệm của các bộ, ngành khi để nợ đọng văn bản như thế nào? Trong thi đua khen thưởng có đề cập đến thực trạng này không?
Trả lời chất vấn, Bộ trưởng Hà Hùng Cường cho biết, văn bản quy phạm pháp luật là thể chế hóa đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước. Bộ Tư pháp có nhiệm vụ phải phát biểu ý kiến dự thảo đó có phù hợp với đường lối, chính sách của Đảng hay không.
Bộ trưởng Cường cho rằng, câu chuyện cài đặt lợi ích nhóm, lợi ích cục bộ, lợi ích ngành trong các văn bản quy phạm pháp luật, từ quyết định của Thủ tướng Chính phủ trở lên, chúng tôi thấy chưa phải là vấn đề đặt ra…. Đứng từ phía nào để xem thế nào là lợi ích nhóm? Khi chất vấn Bộ trưởng Tài chính về giá xăng dầu, tôi nghĩ có nhiều cách nhìn khác nhau về văn bản này.
“Thực tế trong nhiệm kỳ này, lợi ích nhóm, lợi ích cục bộ, lợi ích cơ quan ở trong các văn bản của các bộ chưa phải là vấn đề gì nổi lên”, Bộ trưởng Cường nói.
Tuy nhiên, Bộ trưởng Cường nhận định: “hiện nay, hệ thống pháp luật của chúng ta có lẽ phức tạp nhất thế giới, với rất nhiều chủ thể được ban hành văn bản quy phạm pháp luật, thậm chí đến tận chủ tịch xã”.
Liên quan đến việc nợ đọng văn bản, ông Cường cho biết, tổng số nợ hiện này là 50 văn bản, chiếm 19,9% cái cần phải ban hành từ đầu nhiệm kỳ đến giờ. Tuy nhiên, con số này so với báo cáo tại kỳ họp 6 là tiến bộ, vì thời kỳ đó số nợ lên đến 22,4%.
“Kinh nghiệm từ Bộ Tư pháp, khi cất nhắc, đề bạt cán bộ, chúng tôi đều tính đến chuyện nếu có văn bản nợ là trừ điểm. Nếu được Chính phủ cho phép, chúng tôi sẽ nghiên cứu thêm để có chế tài cụ thể hơn nữa, hướng tới kỷ cương kỷ luật tốt hơn nữa”, Bộ trưởng Cường nêu giải pháp khắc phục tình trạng nợ đọng văn bản.
Án tham nhũng, phải chăng đi tù là xong?
Đại biểu Đỗ Văn Đương (TP Hồ Chí Minh) cho biết, vừa qua cử tri rất hoan nghênh việc đưa ra truy tố, xét xử rất nhiều đại án về tham nhũng kinh tế, gây thiệt hại hàng nghìn tỷ đồng cho đất nước và cho nhân dân. Riêng vụ Huyền Như đã tới 4.000 tỷ đồng, nhưng cử tri cũng rất buồn vì thu hồi tài sản trong các vụ án này đạt tỷ lệ rất thấp, chỉ chiếm phần nhỏ, khoảng dưới 10%.
“Phần lớn kia đi đâu? Phải chăng cứ đi tù rồi xong. Dưới góc độ thi hành án dân sự trong vụ án hình sự này, Bộ trưởng có giải pháp gì để kết nối giữa công tác điều tra, truy tố, xét xử với công tác thu hồi tài sản cho Nhà nước và cho công dân”, đại biểu Đương hỏi.
Đại biểu Trương Trọng Nghĩa (TP Hồ Chí Minh) nêu, có một vấn đề có thể coi là vấn nạn, đang gây tác hại và rất bức xúc trong nhân dân, doanh nghiệp trong nước và nước ngoài về các văn bản hướng dẫn dưới hình thức là các nghị định, quyết định, thông tư.
“Hiến pháp thì cho, luật thì tạo ra hành lang, nhưng văn bản hướng dẫn lại đặt ra các thủ tục, các điều kiện, thậm chí các mẫu đơn và các giấy phép con. Những việc này thực chất là các rào chắn, thậm chí có khi còn là cái "bẫy" đối với doanh nghiệp, đối với người dân. Để vượt các rào chắn, các bẫy này phải "chung chi", phải "bôi trơn", phải "xin cho". Tình trạng này phải được khắc phục, xử lý như thế nào?”, đại biểu Trương Trọng Nghĩa chất vấn.
Theo đại biểu Nghĩa, đôi khi người dân không trái Hiến pháp, không trái luật mà chỉ sai các quy định hướng dẫn thì rơi vào tội cố ý làm trái và có thể bị xử lý bằng pháp luật hình sự. Như vậy, các văn bản hướng dẫn này không làm tròn trách nhiệm là hướng dẫn mà lại hạn chế trên hành lang pháp lý mà luật đã cho phép.
312 văn bản sai: Quá nghiêm trọng
Sau khi nghe trả lời, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng yêu cầu Bộ trưởng Cường phải nói rõ hơn việc 312 văn bản mà Bộ Tư pháp báo cáo là sai pháp luật. Các văn bản này đã gây hậu họa gì chưa?
“Nếu người ta căn cứ vào 312 văn bản này để tổ chức thực hiện thì gay go rồi. Nếu người ta không tổ chức thực hiện 312 văn bản này thì lại vi phạm pháp luật rồi. Tức là có thể kỷ luật từ khiển trách đến cảnh cáo, cách chức, đến đuổi việc và vi phạm pháp luật có thể xử lý hình sự, chỗ này tôi thấy rất nghiêm trọng, rất nghiêm túc”, Chủ tịch Quốc hội nói.
Về nợ đọng văn bản, Chủ tịch Quốc hội cho rằng, nợ chỗ nào thì chỗ đấy là 100%, bởi vì 100% không thi hành được luật về việc ấy chứ đâu phải 5%, 10%, 20%. “Đây cũng là vấn đề rất nghiêm trọng, Bộ trưởng tính thêm xem chúng ta có đột phá gì, có cách gì?”.
Sáng nay (12/6), Bộ trưởng Hà Hùng Cường tiếp tục trả lời chất vấn. Sau Bộ trưởng Hà Hùng Cường, từ 9 giờ, Tổng Thanh tra Huỳnh Phong Tranh sẽ trả lời chất vấn về công tác tiếp dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng.
Thảo Nguyên
