Nền đất số 51 đường số 8, phường 4, quận 8

Tranh chấp khi chưa có quyền sở hữu

Căn nhà số 53 đường số 8, phường 4, quận 8 trước đây thuộc sở hữu của bà Nguyễn Thị Thành và ông Nguyễn Văn Tư, ngày 02/10/1993, bà Thành lập văn tự bán căn nhà trên cho bà Trần Thị Thuận cùng chồng là ông Lê Xuân Khoát, được UBND quận 8 cấp giấy công nhận quyền sở hữu căn nhà số 53. Những người cư ngụ và đăng ký hộ khẩu thường trú tại căn nhà 53, có anh Nguyễn Xuân Diệu, Nguyễn Xuân Dũng, là con của bà Trần Thị Thuận.

Tháng 4/1996, bà Trần Thị Thuận được Kiến trúc sư trưởng TP. Hồ Chí Minh cấp giấy phép xây dựng căn nhà số 53 đường số 8, phường 4, quận 8 với diện tích xây dựng 01 trệt 01 lầu và ngày 25/11/1996, Kiến trúc sư trưởng thành phố có văn bản công nhận hoàn thành công trình.

Trong quá trình bà Thuận xây dựng căn nhà số 53 thì xảy ra tranh chấp nền nhà số 51 đường số 8, phường 4, quận 8 với ông Lưu Chí Kiệt, thường trú tại số nhà 52 đường số 8, phường 4, quận 8 ở phía đối diện với nền nhà số 51. 

Ngược thời gian cho thấy, phần đất nền nhà số 51 đường số 8 phường 4 quận 8 có diện tích 42m² (3,5 x 12,3m) thuộc thửa 466 tờ bản đồ duy nhất bộ địa chính phường 5 cũ nay là phường 4 quận 8, là của bà Huỳnh Thị Ba, sau năm 1975, bà Ba dỡ nhà bỏ nền đất trống về quê ở miền Tây Nam Bộ sinh sống. Ông Nguyễn Văn Tư khi ấy ở số 53 liền kề đã sử dụng nền đất trên để phơi ve chai, lông vịt. Về ý muốn, gia đình bà Thuận cũng muốn xin hợp thức hóa nền đất số 51 nhưng không có cơ sở để chính quyền giải quyết. 

Theo ông Lưu Chí Kiệt, khi bà Ba hồi hương đã làm giấy ủy quyền sử dụng nền đất 51 cho ông Lưu Chí Xi. Đến năm 1976, ông Xi về quê sinh sống nên ủy quyền cho ông Kiệt sử dụng nền nhà số 51. Vì vậy, ông Kiệt làm thành chái nhà lợp tôn để cho mẹ ông là bà Lương Hoan ở tu hành. Khi bà Lương Hoan về quê, gia đình ông Xi tiếp tục làm nơi thờ tự. Ngày 05/5/1992, ông Lưu Chí Xi làm đơn gửi UBND các cấp xin sử dụng đất nền nhà số 51 và được UBND phường 4, quận 8 xác nhận, chuyển UBND TP. Hồ Chí Minh, chờ xem xét giải quyết theo thẩm quyền. 

Khi bà Trần Thị Thuận tiến hành xây dựng lại căn nhà số 53 thì ông Lưu Chí Kiệt phản ứng, cho là bà Thuận đã phá hỏng nhà ông tại số 51. UBND phường 4 quận 8 đã tổ chức hòa giải vào các ngày 12/6/1996 và ngày 15/8/1996 nhưng vì ông Kiệt chưa có Giấy CNQSDĐ, chưa có quyền sở hữu nền đất số 51 nên UBND phường 4 không tiếp tục giải quyết khiếu nại. Đến ngày 09/11/1996, UBND TP mới cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nền số 51 cho ông Lưu Chí Kiệt. Ngày 07/6/1997, Phó Thủ trưởng cơ quan điều tra Công an quận 8 Phan Văn Nguyên đã ký quyết định khởi tố vụ án hình sự, khởi tố bị can Trần Thị Thuận, với tội danh hủy hoại tài sản công dân và bắt tạm giam bà Trần Thị Thuận. Như vậy từ một tranh chấp dân sự, vụ việc đã được hình sự hóa và xử lý theo hướng “nghiêm trọng”.

Nền đất hay căn nhà?

Theo lời khai của bà Trần Thị Thuận, trên nền đất số 51 có 1 cái chòi nhỏ, gá vào tường nhà bà, nhiều năm bỏ hoang; bà Thuận cho thợ đập tường nhà thì chòi bị sập xuống nên khi tháo dỡ vật liệu để xây dựng, bà cho gom cả vật liệu tháo dỡ chòi trên nền đất số 51 vào một chỗ. Cái chòi gọi là vật chứng thu giữ, gồm tôn, khung cửa sổ, cánh cửa sổ chưa rõ là của cái chòi trên nên đất số 51 hay của cả nhà số 53 tháo dỡ ra rồi gom chung vào một chỗ. 

Để có căn cứ buộc tội bà Thuận, Công an quận 8 mới trưng cầu Công ty Kiểm định Xây dựng Sài Gòn (KĐXDSG) giám định thiệt hại của “ngôi nhà” số 51, nhưng Công ty KĐXDSG có Công văn số 487/CV-KĐ đề nghị hủy hợp đồng giám định vì hiện trạng chỉ là đất nền, không có cơ sở để kiểm định. Tuy nhiên, sau đó Công an quận 8 ra Quyết định số 152, tiếp tục yêu cầu giám định “nhà” số 51 nên Công ty KĐXDSG đã phải tiến hành vẽ... mô phỏng, tính trị giá căn nhà lên tới 25.156.000 đồng. 

Theo báo cáo của Tổ công tác do Phó Tổng Thanh tra Nhà nước (nay là Thanh tra Chính phủ) Dương Ngọc Sơn làm tổ trưởng, gửi Thủ tướng Chính phủ có nêu: Trong các tài liệu giấy tờ có liên quan đều xác định địa chỉ số 51 đường số 8, phường 4, quận 8 là nền đất trống. Bản thân ông Lưu Chí Kiệt khi kê khai xin xây dựng nhà cũng ghi là đất trống, khi làm đơn tố cáo cũng ghi “tôi có một nền đất…”. Bản đồ của đoàn đo đạc bản đồ thuộc Ban quản lý đất đai TP. Hồ Chí Minh lập ngày 22/5/1993 cũng ghi nền đất ông Lưu Chí Kiệt xin xây dựng nhà hiện trạng bên trên là nền đất trống; Tờ trình số 09/93/TT-QLRĐ ngày 03/3/1993 của Phòng Kinh tế thuộc UBND quận 8 ghi hiện trạng “nền đất trống” cạnh số 49 đường số 8 phường 4 quận 8 hoặc tại Phiếu chuyển hồ sơ của UBND phường 4, quận 8 cũng ghi nền nhà số 51 hiện trạng là đất trống... Vậy lấy đâu ra “căn nhà” để bà Thuận phá hỏng và nếu có thì căn nhà ấy hẳn là xây dựng trái phép vì khi tranh chấp ông Kiệt còn chưa được cấp Giấy CNQSDĐ nền số 51. Căn cứ vào đâu để ông Kiệt có đơn khai rằng trên nền đất số 51 có căn nhà và tài sản trị giá từ 30 đến 40 triệu đồng, đã bị bà Trần Thị Thuận, ở liền kề, trong khi xây dựng nhà phá dỡ?

Đâu là căn cứ pháp lý?

Các văn bản của Tổ Công tác, của UBND TP. Hồ Chí Minh, của Sở Địa chính - Nhà đất… đã chỉ ra: Việc bà Thuận khai mua giấy tay nền đất số 51 nhưng không có bằng chứng là không có cơ sở giải quyết. Việc ông Kiệt, ông Xi bị phát hiện giả mạo giấy ủy quyền của bà Ba cho sử dụng nền số 51 là sai phạm và càng không có căn cứ giải quyết quyền sở hữu. Việc UBND TP cấp Giấy CNQSDĐ nền số 51 cho ông Lưu Chí Kiệt là sai quy định cần phải thu hồi. Thực tế cả ông Kiệt và bà Thuận đề không có quyền sở hữu nền số 51 mà do Nhà nước quản lý. Vậy vì sao Công an quận 8 bắt giam bà Thuận và buộc đền bù cho ông Kiệt trên 25 triệu đồng?

Tổ Công tác nhận định, Công an quận 8 không điều tra xem xét kỹ sự việc, chỉ dựa vào những thông tin không có căn cứ để bắt giam và truy nã bà Trần Thị Thuận, nhất là việc trưng cầu giám định về nhà số 51 sau khi đã bắt giam bà Thuận trên 10 tháng. Khi Cơ quan KĐXDSG trả lời không có nhà trên đất 51 nên không có căn cứ để giám định thì Công an quận 8 yêu cầu giám định theo mô tả, sau đó phát lệnh truy nã đối với bà Thuận, còn việc ông Kiệt giả mạo giấy tờ để định chiếm đoạt nền số 51 thì lại bỏ qua không xử lý. Việc làm đó là không khách quan, trái luật. Đáng chú ý là điều này liên quan đến ứng xử với gia đình Bà Mẹ VNAH Nguyễn Thị Bài. Khiếu nại của bà Bài về việc con gái bà bị bắt giam trái pháp luật và việc ông Lưu Chí Kiệt giả mạo giấy tờ bà Ba ủy quyền cho ông Xi, rồi ông Xi ủy quyền cho ông Kiệt để chiếm đoạt nền đất 51 là hoàn toàn có cơ sở.

Oan đã rõ, vậy giải oan ra sao?

(Còn tiếp)

Minh Yến