Hàng trăm tỷ đồng nợ khó đòi

Theo kết luận thanh tra, một số đơn vị thuộc TCty chưa thực hiện đầy đủ, nghiêm túc quy định về kinh doanh thương mại; các bộ phận chức năng tham mưu của TCty thực hiện chưa tốt công tác kiểm tra, giám sát bộ phận trực tiếp kinh doanh dẫn đến sai phạm.

Tại Cty Cổ phần (CTCP) Kim khí Hà Nội, Xí nghiệp Kinh doanh Kim khí và Dịch vụ số 2 đã ký hợp hợp đồng không có tài sản bảo đảm, không đặt cọc, đến nay không đòi được nợ. Giám đốc Xí nghiệp Kinh doanh Kim khí và Dịch vụ số 2 ký hợp đồng quản chấp tài sản đối với ngân hàng (NH) không đúng thẩm quyền và có dấu hiệu vụ lợi, cơ quan cảnh sát điều tra đã khởi tố vụ án “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.

Xí nghiệp Kinh doanh Thép tấm lá chưa thực hiện đúng quy định về phân cấp mua, bán hàng hóa, chia nhỏ khối lượng và giá trị hợp đồng để không phải qua thẩm định và phê duyệt.

Tại CTCP Gang thép Thái Nguyên - Chi nhánh Hà Nội không thực hiện đúng quy định về phân cấp mua, bán hàng hóa; bán hàng vượt hạn mức bảo lãnh NH 26,7 tỷ đồng và có dấu hiệu giả mạo giấy tờ, tài liệu; làm trái các quy định mua bán hàng của Cty, dẫn đến công nợ kéo dài, khó có khả năng thu hồi. Hiện, cơ quan cảnh sát điều tra đang thu thập hồ sơ, tài liệu, chứng cứ để làm rõ vụ việc.

Bên cạnh đó, các khoản nợ phải thu khó đòi chủ yếu của CTCP Gang thép Thái Nguyên và CTCP Kim khí Hà Nội dẫn đến phải trích lập chi phí dự phòng, làm ảnh hưởng đến nguồn vốn kinh doanh và kết quả sản xuất kinh doanh của đơn vị. Năm 2011, trích lập dự phòng phải thu khó đòi của CTCP Gang thép Thái Nguyên là hơn 53,5 tỷ đồng (chiếm 76,65% dự phòng phải thu khó đòi toàn TCty); của CTCP Kim khí Hà Nội là hơn 15,3 tỷ đồng, chiếm 21,65%.

Tính riêng tại CTCP Gang thép Thái Nguyên, đến ngày 31/5/2012, nợ phải thu khó đòi tập trung vào một số khách hàng lớn có bảo lãnh NH và tài sản bảo đảm lên đến hơn 595 tỷ đồng. Các thư bảo lãnh đến nay đều đã hết thời hạn. Trong thời gian thư bảo lãnh gần hết hiệu lực, Cty đã có văn bản và cử cán bộ làm việc trực tiếp với các NH trên đề nghị thực hiện nghĩa vụ thanh toán bảo lãnh nhưng vẫn chưa có kết quả.

Ngoài ra, công tác quản lý dự án đầu tư, xây dựng cũng bộc lộ nhiều sai phạm: Thực hiện đấu thầu rộng rãi nhưng chưa đăng tải thông tin trên Báo Đấu thầu; thủ tục liên quan đến đấu thầu một số dự án chưa bảo đảm quy định; không lập báo cáo kinh tế kỹ thuật mà thực hiện ngay việc lập thiết kế kỹ thuật và dự toán; bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý dự án cho cán bộ Ban Quản lý Dự án tại CTCP Thép Thủ Đức, CTCP Thép Biên Hòa cũng chưa được quan tâm đúng mức (trên 50% thành viên Ban Quản lý dự án không có chứng chỉ nghiệp vụ quản lý dự án).

Kê khai chưa chính xác

TCty hướng dẫn việc kê khai tài sản, thu nhập năm 2011 còn nhầm lẫn giữa kê khai theo hướng dẫn của tổ chức Đảng và theo Nghị định số 68; chưa tổ chức công khai danh sách đối tượng phải kê khai và bản kê khai của các đối tượng đã kê khai, lưu bản gốc bản kê khai không đúng quy định; chưa tổng hợp và báo cáo kết quả kê khai của các đơn vị trực thuộc, các Cty thành viên, người đại diện vốn tại các Cty liên kết.

Kiểm tra điểm hồ sơ kê khai của các đơn vị cho thấy, 3 đơn vị trực thuộc TCty gồm: Cty Thép Tấm lá Phú Mỹ, Cty Thép miền Nam, Chi nhánh TP Hồ Chí Minh thực hiện việc kê khai tài sản, thu nhập theo hướng dẫn của tổ chức Đảng, chưa tổ chức kê khai theo Nghị định 37 và Nghị định 68; chưa tổng hợp và báo cáo kết quả kê khai về TCty. Một số đơn vị còn kê khai sai mẫu năm 2010, năm 2011, năm 2012 không có biến động tài sản, thu nhập đến 50 triệu đồng nhưng vẫn kê khai; thiếu bản kê khai lần đầu, thiếu bản kê khai bổ sung; còn có trường hợp kê khai chậm năm 2010, năm 2011.

Đến thời điểm kiểm tra, nhiều đơn vị chưa tiến hành chuyển đổi vị trí làm việc của cán bộ, viên chức không giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý theo Quyết định số 16 của TCty và Nghị định số 158 của Chính phủ.

Thanh tra Chính phủ đã yêu cầu TCty chỉ đạo khắc phục sớm những hạn chế, thiếu sót nêu trên. Trong đó, kiểm tra, giám sát và quản lý chặt chẽ các bộ phận kinh doanh thực hiện đúng các quy định về phân cấp mua, bán hàng hóa, ký kết hợp đồng kinh tế và kinh doanh thương mại nhằm ngăn chặn những hành vi tiêu cực, tham nhũng; chỉ đạo việc tổ chức kiểm điểm, xử lý trách nhiệm đối với những cá nhân hoặc tập thể thiếu tinh thần trách nhiệm, có hành vi vi phạm các quy định còn chưa bị xử lý; tăng cường quản lý các khách hàng thực hiện hợp đồng mua bán hàng chậm trả; phối hợp chặt chẽ với các NH, thực hiện việc đối chiếu với NH để xác định tính hợp pháp của thư bảo lãnh thanh toán trước khi thực hiện hợp đồng mua bán hàng chậm trả và xuất hàng bán; chú trọng việc thẩm định năng lực tài chính của đơn vị mua hàng và nắm bắt kịp thời tình hình tài chính các khách hàng…

Xây dựng kế hoạch thực hiện ngay việc chuyển đổi vị trí công tác theo Nghị định số 158; rà soát lại toàn bộ đối tượng thuộc diện kê khai, có văn bản yêu cầu các đơn vị thực hiện nghiêm túc việc tổ chức kê khai; tổng hợp báo cáo kết quả kê khai của toàn bộ TCty về Thanh tra Chính phủ và Bộ Công thương.

Hoàng Long