Trụ sở UBND xã Mỹ Đức. Ảnh: www.panoramio.com.jpg

Theo Văn bản số 42/TB-TTTP của Thanh tra TP Hải Phòng ngày 11/4/2014, sai phạm của cán bộ xã Mỹ Đức, cán bộ Phòng Tài nguyên và Môi trường và các đơn vị liên quan trong việc cấp GCNQSDĐ cho ông Đỗ Văn Chiễn đã được xử lý như sau: Ngày 7/10/2013, Huyện ủy An Lão có Quyết định thi hành kỷ luật Đảng đối với ông Đỗ Văn Đạt (Huyện ủy viên, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Mỹ Đức) với hình thức khiển trách. Đến 30/10/2013, UBND huyện An Lão có Quyết định kỷ luật về chính quyền hình thức khiển trách với ông Đạt.

Ngày 19/11/2013, huyện An Lão có Quyết định số 2370/QĐ-UBND thu hồi GCNQSDĐ ở mang tên Chiễn. Tuy nhiên, trong quá trình thu hồi 200m2 đất này, UBND huyện An Lão phát hiện ông Chiễn đã chia tách thành 4 “sổ đỏ”, trong đó có vợ và con ông Đỗ Văn Tiễn (nguyên cán bộ địa chính xã Mỹ Đức trực tiếp làm thủ tục, hồ sơ xin cấp GCNQSDĐ cho ông Chiễn) được 2 lô. Từ tình tiết mới này cho thấy dấu hiệu vụ lợi của ông Tiễn. Ngày 27/3/2014, Thanh tra TP Hải Phòng cùng Ban Nội chính Thành ủy làm việc với Thường trực Huyện ủy, UBND huyện An Lão và các ngành nội chính của An Lão thống nhất chuyển vụ việc sang cơ quan điều tra của huyện để điều tra, xử lý.

Ngày 28/7/2014, Cơ quan Cảnh sát điều tra (CSĐT) Công an huyện An Lão ra thông báo khởi tố vụ án nêu rõ: Qua xác minh thu thập tài liệu đến 25/7/2014, Cơ quan CSĐT Công an huyện An Lão đã ra Quyết định khởi tố vụ án hình sự Giả mạo trong công tác tại Điều 284 Bộ luật Hình sự (BLHS).

Thế nhưng, điều đáng chú ý là đến ngày 22/6/2015 (gần 1 năm sau), thì Cơ quan CSĐT Công an huyện An Lão đã ra Quyết định thay đổi Quyết định khởi tố vụ án Giả mạo trong công tác tại Điều 284 BLHS và ra quyết định khởi tố bị can đối với ông Đỗ Văn Tiễn về tội: Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ quy định tại Khoản 1, Điều 218 BLHS.

Câu hỏi đặt ra là sai phạm quản lý đất đai tại Mỹ Đức kéo dài và được rất nhiều cơ quan chức năng từ huyện An Lão tới Thanh tra TP Hải Phòng chỉ rõ, đến thời điểm 25/7/2014, Công an huyện An Lão đã xác minh thu thập tài liệu và ra Quyết định khởi tố vụ án hình sự Giả mạo trong công tác sau đó gần 1 năm “bỗng dưng” lại thay đổi quyết định?

Căn cứ vào hồ sơ vụ việc, nếu khởi tố vụ án theo quyết định ban đầu của Công an huyện An Lão là có cơ sở, bởi ông Tiễn là cán bộ địa chính trực tiếp lập hồ sơ giấy tờ để làm thủ tục cấp GCNQSDĐ sai. Do đó, có dấu hiệu vi phạm điểm b, Khoản 2, Điều 284, BLHS về: “Người phạm tội là người có trách nhiệm lập hoặc cấp các giấy tờ, tài liệu”. Thế nhưng, khi thay đổi Quyết định khởi tố vụ án hình sự, khởi tố bị can với ông Tiễn, Công an huyện An Lão lại “chỉ định” luôn nguyên cán bộ địa chính bị truy tố về tội Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ quy định tại Khoản 1, Điều 281 BLHS.

Nếu truy tố theo Điều 284 như Quyết định ban đầu thì mức phạt tù có thể từ 3 - 10 năm. Còn nếu áp dụng theo quyết định thay đổi, nặng là phạt tù từ 1 - 5 năm hoặc nhẹ chỉ có thể bị phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm. Như vậy, chưa bàn tới những dấu hiệu, căn cứ được xác minh điều tra, việc thay thế Quyết định khởi tố của Công an huyện An Lão vô hình trung có thể làm giảm nhẹ tội của ông Tiễn nếu quá trình tố tụng vẫn “tôn trọng” Quyết định của Công an huyện An Lão?

Mặt khác, trong Văn bản số 1169/TB-CAH của Công an huyện An Lão ngày 25/11/2015 cũng nêu rõ, ông Đạt và ông Đào Xuân Dân (nguyên Trưởng phòng Tài nguyên Môi trường huyện An Lão) có hành vi thiếu trách nhiệm, tuy nhiên hậu quả chưa nghiêm trọng, nên Cơ quan CSĐT không xử lý hình sự.

Trở lại báo cáo kết quả xác minh của Đoàn xác minh (UBND huyện An Lão ngày 26/8/2009), nêu rất rõ: “Trách nhiệm lập hồ sơ, thủ tục, xác định nguồn gốc đất, thẩm tra hồ sơ xin cấp GCNQSDĐ của ông Đỗ Văn Chiễn thuộc về ông Tiễn - Cán bộ địa chính xã; ông Đạt - Chủ tịch xã và ông Đào Xuân Dân - nguyên Trưởng phòng Tài nguyên Môi trường huyện”.

Có nghĩa, trách nhiệm trong việc lập hồ sơ, thủ tục, xác định nguồn gốc, thẩm tra hồ sơ xin cấp GCNQSDĐ trong trường hợp cấp sai này đối với ông Tiễn, ông Đạt, ông Dân là như nhau. Thậm chí, ông Đạt với trách nhiệm là Chủ tịch UBND xã là người đứng đầu chính quyền địa phương, còn ông Dân là Trưởng phòng Tài nguyên Môi trường - cơ quan thẩm tra sau đó trình cấp có thẩm quyền cấp sai quy định pháp luật GCNQSDĐ nói trên, có trách nhiệm nặng nề hơn trong vai trò quản lý Nhà nước, lại “được” đứng ngoài việc xử lý hình sự.

Đáng nói hơn, theo Viện KSND huyện An Lão, kết luận giám định đất đã cấp “sổ đỏ” sai với 200m2 chỉ là 20 triệu đồng nên hành vi của ông Đạt là thiếu tinh thần trách nhiệm nhưng gây hậu quả không nghiêm trọng?

Đến ngày 23/7/2015, Cơ quan CSĐT, Công an Huyện An Lão đã có kết luận điều tra và chuyển hồ sơ đến Viện KSND huyện An Lão đề nghị truy tố đối với bị can Đỗ Văn Tiễn theo Khoản 1, Điều 281 BLHS. Viện KSND huyện An Lão đã truy tố Đỗ Văn Tiễn tại Bản cáo trạng số 22 ngày 11/8/2015. Đến ngày 12/8/2015, hồ sơ vụ án đã được chuyển sang TAND huyện An Lão. Cơ quan này đã ra Quyết định đưa vụ án ra xét xử vào các ngày 24/9/2015 và 6/11/2015. Điều lạ là, cả 2 lần xét xử trên, bị cáo có đơn xin hoãn phiên tòa với lý do bị ốm đang nằm điều trị tại bệnh viện.

Rõ ràng, việc thay đổi quyết định truy tố sau gần 1 năm và không xử lý Chủ tịch UBND xã khiến dư luận đặt dấu hỏi cho việc giảm nhẹ, bỏ lọt tội?

Không đồng ý với quyết định thay đổi Quyết định khởi tố với ông Tiễn từ Điều 284 sang Điều 281 BLHS, các ông: Phạm Văn Tại, Phạm Văn Thấy, Bùi Văn Ba  và Nguyễn Văn Lương (những người có đơn tố cáo sai phạm tại xã Mỹ Đức) tiếp tục tố cáo ông Nguyễn Đức Yên - Phó Thủ trưởng Cơ quan CSĐT Công an huyện An Lão có hành vi bao che, bỏ lọt tội phạm, không xử lý hình sự ông Đạt và khởi tố ông Tiễn chưa đúng tội.

 PV