Người dân bức xúc cung cấp thông tin cho lãnh đạo UBND tỉnh Quảng Trị. Ảnh: Tùng Long

>> Bất minh trong công tác đền bù

Báo Thanh tra ngày 24/7/2014 có bài phản ánh về những bất minh trong công tác đền bù của HĐGPMB huyện Cam Lộ. Sau khi Báo đăng, Ban GPMB tỉnh Quảng Trị, HĐGPMB huyện Cam Lộ, phối hợp cùng đại diện các Sở: Giao thông; Tài nguyên & Môi trường… đã có buổi họp lắng nghe ý kiến phản ánh của các hộ dân thuộc diện giải tỏa trên địa bàn 2 xã Cam An và Cam Thanh. Ông Mai Thức, Phó Chủ tịch UBND tỉnh kiêm Trưởng ban GPMB tỉnh; ông Nguyễn Công Phán, Chủ tịch UBND huyện Cam Lộ, kiêm Chủ tịch HĐGPMB của huyện cũng có mặt trong cuộc làm việc này.

Cuộc họp càng về cuối càng căng thẳng. Nhiều ý kiến bức xúc bấy lâu của người dân từng bị HĐGPMB huyện Cam Lộ chối bỏ, nay được bà con thẳng thắn cung cấp cho lãnh đạo UBND tỉnh, các sở, ngành.

Ông Hoàng Văn Thân, đại diện cho các hộ dân trú tại thôn Trúc Khê, xã Cam An, bức xúc: HĐGPMB huyện Cam Lộ đã xâm phạm nghiêm trọng đến quyền lợi của người dân trong thực thi công tác GPMB. Cụ thể là, việc đền bù không tuân theo quy định pháp luật, nhập nhèm, thiếu sự công bằng và thiếu tính thực tiễn.

Ông Thân đưa ra một số bằng chứng như: HĐGPMB huyện Cam Lộ đã che giấu, bưng bít thông tin bảng giá, ép người dân phải nhận tiền đền bù với giá quá thấp so với Quyết định 37/2013/QĐ của UBND tỉnh Quảng Trị quy định về giá đất và tài sản trên đất.

Theo băng ghi hình của các hộ dân tại xã Cam An cung cấp, ngày 25/7/2014, ông Lê Văn Thanh, Phó Chủ tịch UBND huyện Cam Lộ kiêm Phó HĐGPMB đã huy động các phương tiện như xe chở phạm, lực lượng Công an huyện, xã Cam An xuống thị uy người dân… Đích thân ông Thanh đã cầm một tờ giấy A4, ghi sẵn nội dung (đóng dấu chính quyền), do chính ông Nguyễn Công Phán, Chủ tịch UBND huyện kiêm Chủ tịch HĐGPMB huyện Cam Lộ, ký với tiêu đề: “Quyết định bảo vệ thi công” mang đến nhà ông Nguyễn Sỏi, Trưởng thôn Phú Hậu, đòi cưỡng chế để làm gương cho người khác. Vị Phó Chủ tịch huyện này đã viện ra một số lý do hòng ép buộc ông Sỏi phải giao ngay đất cho đơn vị thi công (trong lúc ông Sỏi và người dân nơi đây chưa hề nhận được tiền đền bù và quyết định thu hồi đất từ cấp có thẩm quyền).

Theo tài liệu do PV Báo Thanh tra điều tra, thu thập được, bên cạnh những sai phạm như: Ép người dân nhận bồi thường giá thấp, bồi thường sai đối tượng, áp giá sai… của HĐGPMB huyện Cam Lộ, còn sự bất thường trong công tác đền bù, hỗ trợ cho người dân thuộc diện giải tỏa, di dời. Điển hình là, khi người dân không chấp nhận giá đền mà HĐGPMB đưa ra, họ viết đơn khiếu nại nhiều lần lên trên thì giá trị tiền bồi thường được tăng lên với con số cực kỳ khó hiểu.

Ghi nhận của chúng tôi tại hộ ông Cao Thất Minh, trú thôn Trúc Khê, xã Cam An, ban đầu được HĐGPMB huyện Cam Lộ áp giá đền bù 3,6 triệu đồng. Sau nhiều lần khiếu nại, ông Minh được tăng giá lên thành 36 triệu đồng. Tiếp đến, hộ ông Hoàng Hào, cũng trú thôn Trúc Khê, ban đầu áp giá 5,6 triệu đồng, sau 4 lần viết đơn khiếu nại, gia đình ông Hào được tăng lên 70 triệu đồng. Hoặc như hộ ông Trần Văn Dũng, thôn Kim Đâu, xã Cam An, ban đầu áp giá 275 triệu đồng, ông Dũng thấy mình bị thiệt thòi so với các hộ khác, ông viết đơn khiếu nại lần 1, được tăng lên 400 triệu đồng. Thấy chưa thỏa đáng, ông tiếp tục khiếu nại lần 2 và được tăng lên 622 triệu đồng, sau đó HĐGPMB gửi thông báo đến nhận tiền, hộ ông Dũng không đi, đột nhiên bị HĐGPMB huyện Cam Lộ trừ mất 70 triệu đồng còn lại 552 triệu đồng…

Bằng chứng của sự mượn đất Nhà nước kinh doanh vẫn được đền bù giá cao. Ảnh: Tùng Long

Trước sự tiền hậu bất nhất, dư luận và người dân đồng loạt bày tỏ bức xúc, đặt ra nhiều câu hỏi: Số tiền để đền bù tăng gấp 10 lần này được lấy từ nguồn nào? Và, nếu người dân không khiếu nại thì số tiền “vênh” này sẽ vào túi ai? Có hay không việc HĐGPMB huyện Cam Lộ đã “làm xiếc” với chủ đầu tư dự án để ép dân?

Tiếp tục tìm hiểu vấn đề được biết, bên cạnh sự bất minh, tiêu cực trong công tác đền bù, kê khai tài sản, HĐGPMB huyện Cam Lộ còn thể hiện sự yếu kém trong công tác quản lý, coi nhẹ công tác dân vận, xem trọng biện pháp công quyền, có biểu hiện dọa dẫm, thách đố xúc phạm người dân và các PV tham gia điều tra vụ việc khuất tất này. HĐGPMB huyện Cam Lộ đã vi phạm Nghị định 197/2004/NĐ-CP ngày 3/12/2004, của Chính phủ về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất; Thông tư 116/2004/TT-BTT ngày 7/12/2004 của Bộ Tài chính hướng dẫn thực hiện Nghị định 197 về công tác GPMB đền bù tái định cư. Đặc biệt là hành vi cố tình làm sai lệch phân vùng và vị trí đền bù, công tác áp giá đề bù mà không hề có cán bộ chuyên trách trực tiếp xuống đo đạc, khảo sát…

Trao đổi với PV Báo Thanh tra ngay sau buổi họp, ông Mai Thức, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị, nói: Tôi xin tiếp thu ý kiến của bà con, chúng tôi sẽ giải quyết những gì có lợi, không để bà con thiệt thòi, nhưng phải đúng chính sách, đúng luật pháp. Nhà hộ nào ở sát mặt đường sẽ có chính sách hỗ trợ theo quy định của Bộ Giao thông Vận tải… Tỉnh sẽ xử lý nghiêm các trường hợp cố tình làm trái, nếu phát hiện cán bộ HĐGPMB huyện Cam Lộ có dấu hiệu trục lợi… sẽ đưa ra truy tố trước pháp luật.

“Chúng tôi sẽ giải quyết một cách công khai, minh bạch và dứt điểm vụ việc Báo Thanh tra nêu vào cuối tháng 8/2014”, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị khẳng định.

Kiên Tùng - Cái Long