Ngổn ngang sắt vụn, làng nghề chợ sắt Tề Lỗ còn chồng chất những đơn thư

>>Kỳ I: Cơ quan điều tra cần vào cuộc!

“Tiếc” ngân sách!

Ngạc nhiên ở chỗ, về biện pháp xử lý, ông Phó Chủ tịch UBND huyện Yên Lạc Nguyễn Ngọc Thông yêu cầu thu hồi về ngân sách huyện khoản tiền đền bù cho diện tích đứng tên 5 người là trên 240 triệu đồng và khoản tiền đền bù trùng cho ông Tạ Quang Sơn trên 10 triệu đồng. Ông Nguyễn Kim Hữu chịu trách nhiệm thu hồi khoản tiền nộp về ngân sách.

Xử lý trách nhiệm, UBND huyện yêu cầu UBND xã Tề Lỗ phải quyết toán với Hội đồng Bồi thường giải phóng mặt bằng (GPMB) huyện các khoản tiền chi tổ chức bồi thường, GPMB công trình cụm công nghiệp làng nghề xã Tề Lỗ, quyết toán với Ban Quản lý Dự án Đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật cụm công nghiệp làng nghề xã Tề Lỗ của huyện các khoản chi phục vụ cho dự án.

Phó Chủ tịch UBND huyện Yên Lạc giao UBND xã Tề Lỗ lập kế hoạch, tiến hành kiểm điểm tập thể UBND xã, các cá nhân và xử lý cán bộ, công chức có sai phạm phát hiện qua thanh tra.

Làm việc với nhóm PV Báo Thanh tra, Phó Chủ tịch UBND huyện Yên Lạc khẳng định, ông không phụ trách phần việc này ở thời điểm dự án triển khai (ông Thông là Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Huyện uỷ Yên Lạc - PV). Khi đó, ông Đại Văn Giới (nay là Phó Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư) phụ trách. Ông Thông lý giải: Vì “tiếc” tiền ngân sách đã được giải ngân cho GPMB nên cán bộ xã đã đứng tên nhận tiền đền bù từ quỹ đất 5% sang quỹ đất 95% của các hộ dân!

Nhìn lại câu chuyện nhập nhèm của lãnh đạo xã Tề Lỗ trong việc thực thi chức trách nhiệm vụ được giao trong việc thực hiện dự án khu chợ Sắt, chúng tôi nhận thấy ê kíp này đã phạm 4 điều cấm được qui định tại Điều 72 Luật Ngân sách 2002 (thời điểm Luật này có hiệu lực). Đó là: Che giấu nguồn thu, trì hoãn hoặc không thực hiện nghĩa vụ nộp ngân sách Nhà nước; lợi dụng chức vụ, quyền hạn để chiếm đoạt, làm thiệt hại đến nguồn thu ngân sách và tài sản của Nhà nước; quản lý hoá đơn, chứng từ sai chế độ, mua bán, sửa chữa, làm giả hoá đơn, chứng từ, sử dụng hoá đơn, chứng từ không hợp pháp; trì hoãn việc chi ngân sách, quyết toán ngân sách.

Số tiền mà 4 hành vi này dùng để hợp pháp hóa lên đến gần nửa tỷ đồng (theo kết luận của Ủy ban Kiểm tra Tỉnh uỷ Vĩnh Phúc) mà người thì lên chức, người thì tại vị một cách vô can!

Sự tương phản đau lòng

Cũng theo tìm hiểu của chúng tôi, giải thích về việc chi ngân sách GPMB của lãnh đạo xã Tề Lỗ có “công” của cơ quan cấp trên.

Theo giải trình của xã Tề Lỗ, từ năm 2004 - 2007, xã nhận từ Ban Quản lý Dự án trên 3 tỷ đồng (tiền GPMB - PV). Năm 2004 - 2005, Ban Quản lý rút về 580 triệu đồng. Ngoài ra còn 4,9 tỷ đồng thu ký cược của các hộ dân. Xã đã chi cho các hộ nhận trên 7,4 tỷ đồng. Còn 260 triệu đồng (theo kết luận thanh tra là khoản “giải ngân” sai của 5 cán bộ xã Tề Lỗ sau khi đã trừ khoản 135 triệu đồng nộp về ngân sách huyện) được chi trả các khoản: Tạm ứng thiết kế phí, chi thưởng tiến độ cho các hộ chấp hành tốt, chi hỗ trợ ông Hướng di chuyển ngoài quyết định được phê duyệt, chi di chuyển mồ mả chênh lệch khi thống kê và thực hiện, cho đào mương hai tuyến dọc khu dân cư sau cưỡng chế chống lấn chiếm, chi đền bù 9 hộ thiếu diện tích ngoài phương án được duyệt, cho phục vụ công tác giải tỏa báo về thi công.

Các khoản chi này, theo chúng tôi là không thuyết phục. Bởi lẽ, tại quyết định phê duyệt phương án đền bù GPMB công trình xây dựng hệ thống hạ tầng kỹ thuật cụm công nghiệp làng nghề Tề Lỗ đợt 2 của UBND tỉnh Vĩnh Phúc, khoản chi thưởng tiến độ GPMB được hạch toán cụ thể là 293 triệu đồng. Tổng số tiền phê duyệt đền bù GPMB cũng chỉ có trên 4,3 tỷ đồng.

Không thể có chuyện UBND xã Tề Lỗ chi cho các hộ nhận đền bù tới trên 7,1 tỷ đồng, “làm xiếc” các thủ tục khi “tiếc” tiền ngân sách rồi lại “làm xiếc” khi kê khai các khoản chi sai mà vẫn được UBND huyện Yên Lạc làm ngơ! Trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo của UBND huyện Yên Lạc ở đâu? Vì sao nhiều năm trôi qua, việc nhập nhèm trong quản lý, chi tiêu ngân sách của địa phương này không được làm rõ? Có cần một cuộc thanh tra, kiểm tra toàn diện để có câu trả lời?

Trở lại câu chuyện của các hộ dân xã Tề Lỗ mà chúng tôi đã đề cập, trong việc thu hồi đất, GPMB khu chợ Sắt Tề Lỗ, chính quyền địa phương đã phải áp dụng biện pháp mạnh là cưỡng chế GPMB. Đáng tiếc hơn nữa, với sự hiểu biết không đầy đủ về pháp luật, đã có 5 công dân xã Tề Lỗ phải chịu thụ án hình sự từ 24 - 54 tháng tù giam khi vi phạm các qui định, chống người thi hành công vụ. Cũng đã có đến 4 cựu chiến binh bị khai trừ khỏi Hội Cựu chiến binh xã Tề Lỗ vì không nhận tiền đền bù GPMB. Đau lòng hơn, một số đảng viên kỳ cựu với nhiều chục năm tuổi Đảng cũng nhận quyết định thi hành kỷ luật ở mức khai trừ khỏi Đảng từ Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Huyện ủy Nguyễn Ngọc Thông. Trong đó có đảng viên Tạ Quang Hội, người đã chịu nhiều giam cầm tra tấn tại nhà tù Côn Đảo, đứng tên 4 thửa đất trong khu vực bị thu hồi.

Chị Nguyễn Thị Phương, con dâu ông Hội bức xúc: Ngay từ những ngày đầu thực hiện dự án, chúng tôi đã nhận thấy nhiều qui trình bị cán bộ địa phương bỏ qua. Dần dần, chúng tôi còn phát hiện việc vi phạm, có dấu hiệu tham nhũng của cán bộ địa phương. Vì nhận thấy diện tích đất trong diện đền bù bị bớt xén mất 1 thửa và nhiều dấu hiệu sai phạm nên bố chồng tôi đã không nhận tiền đền bù GPMB. Vậy mà, cán bộ địa phương đã thi hành kỷ luật quá nặng đối với ông và khiến ông uất ức sinh bệnh. Trong khi đó, đến giờ này, các sai phạm của cán bộ xã Tề Lỗ không được xử lý thấu đáo. Chúng tôi cho rằng có sự bao che để né tránh trách nhiệm của cán bộ huyện Yên Lạc mà cơ quan quản lý cấp trên là UBND tỉnh Vĩnh Phúc cần sớm làm rõ để khẳng định lòng tin của nhân dân.

Chúng tôi mong sớm nhận được hồi âm của UBND tỉnh Vĩnh Phúc để rộng đường dư luận.

Đan Quế