Chỉ vì quá tin nhân viên nên đã không kiểm tra mà ký ngay khi có hồ sơ trình lên - Ông Nguyễn Khắc Tiến, Chủ tịch UBND xã thời điểm triển khai dự án nói

Chỉ định thầu cho nhà thầu không đủ năng lực, giao thầu trước khi có công văn đồng ý của Chủ tịch UBND huyện, tự ý ký hợp đồng không theo đúng dự toán thiết kế ban đầu, lập chi khống 2 lần để rút tiền ngân sách, dự toán thiết kế không đúng thực tế, quyết toán tăng so với giá trị thực của công trình… Đó chỉ là số ít trong nhiều sai phạm tại một dự án nhỏ của thôn Hương Chi, xã Phú Hòa, huyện Lương Tài. Câu hỏi đặt ra là chính quyền xã có thực sự thiếu năng lực dẫn tới sai phạm?

Sai phạm nghiêm trọng và có hệ thống

Thực hiện chủ trương của Đảng ủy, HĐND, ngày 10/10/2004, UBND xã Phú Hòa đã có hồ sơ báo cáo đầu tư và tờ trình xin phê duyệt báo cáo đầu tư xây dựng đường giao thông nông thôn thôn Hương Chi, xã Phú Hòa.

Ngày 4/11/2004, Chủ tịch UBND huyện Lương Tài đã có Quyết định số 623/QĐ-CT phê duyệt báo cáo đầu tư. Theo đó, tổng chiều dài đoạn đường được phê duyệt là 1.910m, kinh phí đầu tư gần 3 tỷ đồng. Nguồn vốn đầu tư bao gồm nguồn vốn tự có của địa phương và đề nghị Nhà nước hỗ trợ. Dự án bê tông hóa đường giao thông nông thôn tại thôn Hương Chi bắt đầu triển khai từ năm 2004 - 2007 thì hoàn thành. Tuy nhiên, ngay từ khâu giao thầu, dự án này đã bộc lộ nhiều sai phạm.

Theo Kết luận Thanh tra số 02/KL-TTr của Thanh tra huyện Lương Tài, mặc dù đến ngày 29/8/2005, UBND huyện Lương Tài mới có Công văn số 172/CV-UB cho phép UBND xã Phú Hòa giao thầu xây dựng cho Cty Công Nhẫm, nhưng ngay từ ngày 10/1/2005, UBND xã Phú Hòa đã có văn bản đồng ý giao thầu xây dựng cho Cty này thi công các hạng mục: Xây cống thoát nước ngang, đắp nền và đổ mặt tường. Giá trị dự toán được phê duyệt trên 504 triệu đồng.

Ngoài ra, thôn Hương Chi (dưới sự chỉ đạo của UBND xã tại Quyết định số 32/QĐ-CT ngày 5/4/2005) đã không thuê đơn vị có đủ năng lực và tư cách pháp nhân để giám sát xây dựng công trình theo quy định mà lại trực tiếp thành lập ban giám sát để giám sát xây dựng công trình đường bê tông.

Không dừng lại đó, ngày 19/3/2005, ông Nguyễn Đình Thắng, Trưởng thôn Hương Chi đã tự ý lập bản quy chế xây dựng đường bê tông thôn Hương Chi với 12 nội dung. Đặc biệt, tại nội dung thứ 5 có quy định: “Người đến nhận xây dựng công trình đường bê tông của thôn phải chịu trách nhiệm xin 20% vốn hỗ trợ của Nhà nước theo dự toán được duyệt. Sau đó, tập thể thôn thu lại 50% số tiền trên (số tiền này được trừ vào giá trị công trình), còn lại 50% cho người trúng thầu xây dựng. Mọi chi phí giao dịch xin vốn người trúng thầu phải chịu”. Ngay sau đó, ngày 6/12/2006, Trưởng thôn Nguyễn Đình Thắng và Bí thư Chi bộ Bùi Đình Nhàn tiếp tục ký hợp đồng khoán cho Cty Công Nhẫm xin vốn hỗ trợ của Nhà nước giai đoạn II với nội dung tương tự. Dư luận đang đặt câu hỏi: Liệu có phải do ông Nhàn là người trong nhà ông Nguyễn Khắc Tiến, nguyên Chủ tịch UBND xã Phú Hòa nên mới mặc nhiên làm sai mà không sợ bị tội?

"Đường đi" lắt léo của gần 500 triệu đồng

Phát hiện những khuất tất trong việc triển khai dự án đường bê tông của thôn, nhân dân thôn Hương Chi đã tự lập một tổ kiểm tra để kiểm tra lại toàn bộ quá trình xây dựng. Qua kiểm tra ban đầu, ông Bùi Đình Bồ, Tổ trưởng Tổ kiểm tra thôn Hương Chi đã phát hiện nhiều khoản thu thuộc dự án làm đường cho thôn đã bị bỏ ngoài sổ sách. Trong khi đó, một số hạng mục lại được lập phiếu chi tới 2 lần hoặc kê khống, kê chênh lệch so với giá trị thực tế trong quá trình thi công.

Khi kết thúc công trình đưa vào sử dụng, ngày 21/3/2007, Ban Chỉ đạo, Ban Giám sát công trình của thôn cùng đại diện đơn vị thi công đã ký biên bản tổng hợp quyết toán công trình với tổng số tiền phải thanh toán cho Cty Công Nhẫm là 1,55 tỷ đồng. Ngày 31/12/2008, thôn Hương Chi đã thanh toán toàn bộ số tiền trên cho Cty Công Nhẫm.

Điều đáng nói là, ngày 28/9/2009, UBND xã Phú Hào lại chuyển khoản số tiền 110 triệu đồng từ ngân sách Nhà nước hỗ trợ công trình giai đoạn I cho Cty Công Nhẫm. Không dừng ở đó, sang đến giai đoạn 2, công trình kể trên lại được Chủ tịch UBND huyện cấp bổ sung 323 triệu đồng hỗ trợ (chiếm 40% giá trị thanh toán của dự án đường bê tông thôn Hương Chi giai đoạn 2). Và, sự việc lại tái diễn như giai đoạn 1.

Không thẩm tra, xác minh lại việc lập hồ sơ quyết toán xin vốn của thôn, trong năm 2009, Chủ tịch UBND xã Phú Hòa đã chuyển khoản toàn bộ 433 triệu đồng cho Cty Công Nhẫm. Trong khi ngày 15/7/2008, thôn Hương Chi đã quyết toán và thanh toán xong với Cty TNHH Công Nhẫm. Vậy là, chỉ với 2 lần cấp vốn ngân sách Nhà nước hỗ trợ cho dự án dân sinh, UBND xã đã “biếu không” Cty Công Nhẫm gần nửa tỷ đồng. Người dân thôn Hương Chi khẳng định, đây là hành vi thu bỏ ngoài sổ sách nhằm tư lợi cá nhân của cán bộ thôn, xã. Điều này một lần nữa cho thấy công tác quản lý kinh tế đang bị thả nổi tại bộ máy chính quyền xã Phú Hòa. Tuy nhiên, kết luận của Thanh tra huyện Lương Tài lại cho rằng, đây là khoản tiền trả thừa so với quyết toán thực tế của công trình.

Ngoài ra, kết luận thanh tra này còn chỉ ra việc UBND xã Phú Hòa và Cty Công Nhẫm cùng nhau lập hồ sơ quyết toán giá trị công trình không đúng với thực tế thi công. Cty Hồng Quảng (được thuê để lập hồ sơ khảo sát, tư vấn lập báo cáo kinh tế kỹ thuật, thiết kế bản vẽ thi công) đưa cả những hạng mục đã thi công xong từ năm 2006, đã quyết toán tại hồ sơ quyết toán xin vốn ngân sách giai đoạn 1 của thôn Hương Chi. Vậy là, các hạng mục tuyến đường T5, T7, T8, T10, T12, cống thoát nước ngang, xây kè đường bê tông đã được lập hồ sơ hai lần để xin ngân sách Nhà nước.

Bên cạnh đó, Ban Chỉ đạo xây dựng, Ban Giám sát công trình đường bê tông thôn và đơn vị thi công đã thực hiện nhiều hạng mục công việc không đúng dự toán thiết kế, quyết toán công trình thiếu chặt chẽ, không chính xác dẫn đến nhiều hạng mục bị tăng lên đáng kể.

Cũng theo kết luận thanh tra, UBND xã Phú Hòa còn ký biên bản thanh toán thêm cho đơn vị thi công 30 triệu đồng (chi phí hỗ trợ giá). Lý giải điều này, ông Nguyễn Khắc Tiến, nguyên Chủ tịch UBND xã Phú Hòa, nay là Bí thư Đảng ủy xã cho rằng, do thời điểm thanh toán là năm 2008 nên mới có sự chênh lệch kể trên. Như “thanh minh” cho mình, ông Tiến cho hay, để xảy ra vi phạm là do cấp dưới làm chứ bản thân ông “chỉ vì quá tin nhân viên nên đã không kiểm tra mà ký ngay khi có hồ sơ trình lên”!

Kỳ II: Chủ tịch xã tự ý bán đất đón qui hoạch

Khánh Linh - Đan Quế