Văn bản chấp thuận của UBND huyện Yên Định cho Cty TNHH Hoàng Tám được cải tạo đất. Ảnh: Văn Thanh

Lấy đất đi bán làm gạch

Theo người dân ở đây, khu vực khai thác đất trái phép thuộc bãi bồi ven sông Mã giáp với bãi màu Phú Ninh, xã Định Công (nơi người dân đang trồng rau màu sinh sống). Khu vực này còn được gọi là Ngã Ba Bông, nơi con sông Mã chia thành 2 dòng nước trước khi đổ ra biển. 

Việc khai thác đã diễn ra gần nửa tháng nay, sau khi Chủ tịch UBND xã Định Công Bùi Tuấn Ngọc ký Văn bản số 24/TB-UB gửi các gia đình đang trồng màu ở khu vực nói trên yêu cầu không được tiếp tục canh tác để cho Cty TNHH Hoàng Tám thực hiện cải tạo khai thác đất theo quy định. Đồng thời, nội dung công văn cũng đề nghị các hộ dân ở đây tạo điều kiện cho Cty thực hiện dự án theo đúng kế hoạch và thời gian đã được huyện cho phép.

Tại trụ sở UBND xã, mặc dù lãnh đạo địa phương đang tiếp đoàn của Sở Tài nguyên và Môi trường (TN&MT) Thanh Hóa về kiểm tra theo nội dung công dân phản ánh khai thác đất trái phép. Thế nhưng, ở hiện trường, đất được máy ủi đưa lại thành đống, máy múc nhả khói vươn gàu múc đất lên thùng xe ô tô để vận chuyển về Xí nghiệp Gạch Cẩm Trướng tiêu thụ. Cứ thế, đất được múc đi, tạo thành những hố lớn, sâu hoắm ngăn cách một bên hoa màu của nông dân và một bên là nước sông Mã chảy siết. Thấy phóng viên quay video clip, chụp ảnh, tài xế lái máy ủi, máy xúc liên tục điện thoại rồi “ra lệnh” cho đoàn xe ô tô đi ngược về.

Máy múc, ô tô vô tư khai thác, vận chuyển khi đoàn của Sở TN&MT kiểm tra ở trụ sở UBND xã Định Công. Ảnh: Văn Thanh

Một người dân trồng màu ở khu vực bãi bồi sông Mã bức xúc: Chủ trương cải tạo, khai thác đất đưa đi bán làm gạch chúng tôi không hề được biết. Mới đây, thấy chính quyền địa phương có công văn yêu cầu chúng tôi dừng canh tác, nhường đất cho Cty TNHH Hoàng Tám khai thác. Mỗi sào, chúng tôi được nhận 1 triệu đồng, còn một khối đất Cty bán cho Xí nghiệp Gạch bao nhiêu thì chúng tôi không hề hay biết. Người dân đã có đơn kiến nghị lên xã, Sở TN&MT Thanh Hóa cũng đang làm việc với chính quyền địa phương.
 
Huyện và xã “lách luật”

Theo tìm hiểu phóng viên được biết, ngày 7/12/2012, ông Lưu Vũ Lâm, Phó Chủ tịch UBND huyện Yên Định ký Văn bản số 1241/UBND-TM&MT chấp thuận chủ trương của UBND xã Định Công cho Cty TNHH Hoàng Tám cải tạo đất bãi bồi ven sông Mã; thời hạn cải tạo đất là 3 năm. Theo đó, yêu cầu xã Định Công giám sát việc cải tạo đất của Cty TNHH Hoàng Tám (cách bờ chuối hộ ông Bùi Văn Khẩn thôn 2 là 25m về phía sông, độ sâu cải tạo 1m, không làm sạt lở đất trồng màu, không làm ảnh hưởng đến dòng chảy, bảo đảm vệ sinh môi trường theo đúng phương án được phê duyệt). 

Cần khẳng định: Theo Điều 82 của Luật Khoáng sản thì UBND cấp tỉnh mới có thẩm quyền được cấp giấy phép thăm dò khoáng sản, giấy phép khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường, than bùn, khoáng sản tại các khu vực có khoáng sản phân tán, nhỏ lẻ đã được Bộ TN&MT khoanh định và công bố; giấy phép tận thu khoáng sản. Như vậy, việc UBND huyện Yên Định, UBND xã Định Công ký văn bản đồng ý, giải phóng mặt bằng cho Cty TNHH Hoàng Tám được cải tạo, lấy đất bãi bồi ven sông Mã để bán làm gạch là hình vi “lách luật”, “qua mặt” tỉnh Thanh Hóa để “cấp phép” cho doanh nghiệp làm liều. Bởi, đất ở bãi bồi ven sông Mã là tài nguyên khoáng sản, chứ không phải là đất vườn hay trang trại mà phải cải tạo. Việc khai thác trái phép này gây thất thoát tài nguyên khoáng sản, ô nhiễm môi trường, nguy cơ thay đổi dòng chảy sông Mã, sạt lở nhà thờ đạo gần điểm khai thác là rất có thể diễn ra.

Thấy PV chụp ảnh, quay hình, hàng loạt xe ô tô nhận “lệnh” quay đầu trở về không vận chuyển nữa. Ảnh: Văn Thanh

Trao đổi với phóng viên Báo Thanh tra, ông Bùi Tuấn Ngọc, Chủ tịch UBND xã Định Công cho biết: Cách đây mấy ngày, đoàn kiểm tra của Phòng TN&MT, Phòng Nông nghiệp về kiểm tra thực tế theo đề xuất của địa phương cho Cty TNHH Hoàng Tám được cải tạo đất. Sau đó, huyện có Văn bản 1241/UBND-TNMT chấp thuận cho Cty TNHH Hoàng Tám được cải tạo đất bãi bồi ven sông Mã. “Trước đó, tập thể xã cũng đã họp bàn tính và đồng ý chủ trương cho Cty TNHH Hoàng Tám cải tạo đất bãi bồi, đồng thời Cty này phải nộp lệ phí cho ngân sách xã Định Công 5.000 đồng/m³ (mỗi năm khoảng 60 triệu đồng). Theo dự án được duyệt, mỗi năm cải tạo, khai thác khoảng 40 - 50 nghìn m3”, ông Ngọc nói.

Ông Nguyễn Xuân Tùng, Trưởng phòng TN&MT huyện Yên Định thanh minh: Qua khảo sát, khu vực dự án cải tạo là bãi bồi tự nhiên, cách chân đê khoảng 130m, có chỗ khoảng 200m. Phòng chỉ tham mưu cho huyện đồng ý chủ trương chứ không cho khai thác, vận chuyển, khai thác đất trái phép. Tuy nhiên, trong quá trình kiểm tra thực tế, chúng tôi phát hiện thấy hiện tượng doanh nghiệp đưa đất đi bán là không đúng. Chúng tôi sẽ đình chỉ khai thác, hướng dẫn cho doanh nghiệp làm các thủ tục đúng quy định của pháp luật.

Với sự việc nêu trên, đề nghị UBND tỉnh Thanh Hóa sớm chỉ đạo các ban, ngành chức năng kiểm tra, làm rõ việc “mập mờ” trong văn bản chấp thuận cho Cty TNHH Hoàng Tám được cải tạo đất bãi bồi sông Mã để bán làm gạch; đồng thời xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật, tránh việc tài nguyên khoáng sản tiếp tục bị thất thoát.

Văn Thanh