Mẹ con nhà bà Cải trước hồ sơ vụ việc.

>>Lối đi một đằng… Tòa tuyên một nẻo

Như đã phản ánh, vụ “tranh chấp quyền sử dụng đất” giữa nguyên đơn Dương Thị Mỹ Dung, nhà số 20/7 và bị đơn Bùi Thị Cải, nhà số 26 cùng trên đường 15, khu phố 1, phường Bình Trưng Tây, đã được các cấp tòa TP. Hồ Chí Minh đưa ra xét xử. Tại tòa bà Dung cho rằng, nhà đất của bà do bố đẻ là ông Dương Văn Nhì để lại năm 1993, có lối đi từ nhà ra đường 15 thể hiện “bằng họa đồ” 4mx20m. Trong khi bà Cải khẳng định, phần đất tranh chấp nằm trong diện tích 833,4m2 do ông Dương Cung Kiếm chồng bà để lại từ năm 1986, đã đăng ký và đóng thuế sử dụng đất theo các Chỉ thị 299/TTg của Chính phủ và 02/UB của UBND TP. Hồ Chí Minh, khi xưa gia đình bà Dung “có băng tắt qua vườn nhà tôi đi ra đường 15 nhưng đó chỉ là lối đi nhờ”, còn ngõ chính thức nhà bà Dung đi hẻm khác.

Tại nơi tranh chấp, bà Dương Thị Sanh (cô ruột bà Dung và là cô chồng bà Cải) cho biết: “Bây giờ đất đai có giá mới vậy, chứ xưa đã có hàng rào bông phướn giữa 2 bên do ông Nhì - bố bà Dung trồng thì làm sao có chuyện nhà bà Dung có lối đi qua nhà bà Cải”. Theo quan sát của chúng tôi, trong khi nhà bà Cải số 26 có cửa chính hướng Tây sát đường 15 (không có hẻm) thì nhà bà Dung số 20/7 nằm sâu bên trong, chỉ có hông nhà quay ra phía đường 15, còn cửa chính hướng Nam sát hẻm 20 của con đường này. Theo Quyết định 1958/QĐ ngày 13/4/1998 của UBND TP. Hồ Chí Minh kèm Quy chế cấp số nhà tại Điều 5 quy định: “Đường hẻm là nhánh của đường phố, hẻm được lấy số của số nhà phố liền kế trước… nhà trong hẻm chính được cho số là số hẻm và số nhà, giữa hai số có một gạch chéo”. Từ đường 15 vào hẻm 20 sau các hộ của gia đình ông Huyện lần lượt mang số 20/1, 20/3, 20/5, đến hộ nhà bà Dung mang số 20/7. Như vậy, hẻm 20 mới là lối đi ra đường 15 của nhà bà Dung, như chính số nhà bà đã thể hiện.

Tuy nhiên, khi xét xử cả Tòa sơ thẩm TAND quận 2 và Tòa phúc thẩm TAND TP. Hồ Chí Minh đều tuyên buộc “bà Cải phải tháo dỡ tường rào trước nhà cặp đường 15 để trả lại lối đi cho bà Dung”, trong khi “bà Dung phải liên hệ với các cơ quan có thẩm quyền để được công nhận QSDĐ lối đi theo quy định của pháp luật” (!?). Sau khi Báo Thanh tra phản ánh, ngày 19/10/2010 VKSNDTC đã ra Quyết định kháng nghị 157/QĐ đề nghị Tòa tối cao hủy các các bản án của các cấp tòa vừa nêu, đồng thời tạm đình chỉ thi hành án chờ kết quả xét xử giám đốc thẩm. Ngày 24/2/2011, TANDTC có Quyết định 159/GĐT giám đốc thẩm, hủy Bản án 135/DS-PT ngày 30/01/2008 của TAND TP. Hồ Chí Minh và Bản án số 10/DS-ST ngày 8/2/2007 của TAND quận 2 về vụ “tranh chấp quyền sử dụng đất” giữa nguyên đơn bà Dung với bị đơn bà Cải, giao hồ sơ cho TAND quận 2 xét xử lại theo quy định của pháp luật.

Kháng nghị của VKS và TANDTC chỉ rõ, tại Tờ trình ngày 12/2/1993 và Giấy công nhận quyền sở hữu nhà ngày 2/4/1993 bà Dung được bố mẹ là vợ chồng ông Nhì cho nhà mang số 500 (nay là số 20/7) diện tích 78,12m2 trên khuôn viên thổ cư, giáp nhà 511 của ông Mai Văn Nhỏ và số 510 của bà Phạm Thị Bảy, nhưng “không thể hiện có lối đi” và diện tích đất. Theo Trích lục bản đồ giải thửa 299/TTg có xác nhận của UBND xã Bình Trưng ngày 3/6/1991 và Họa đồ vị trí căn nhà diện tích là 648,7m2. Đối chiếu Công văn 7417 ngày 16/3/2007 và Hồ sơ kỹ thuật thửa đất của Sở TN&MT thì diện tích bà Dung đang sử dụng 715,2m2 tại thửa đất số 45. Như vậy, thực tế “bà Dung đang sử dụng diện tích nhiều hơn” diện tích bố mẹ bà đã kê khai và đăng ký trong sổ địa chính là 66,5m2. Hơn nữa, nay tranh chấp xảy ra, bà Cải xác định “không biết và không thừa nhận chữ ký” tên mình tại các Giấy thỏa thuận nêu trên.

Cũng theo kháng nghị, Tòa phúc thẩm xác định “đất lối đi tranh chấp là của bà Dung”, nhưng lại quyết định “bà Dung phải liên hệ các cơ quan thẩm quyền để được công nhận QSD diện tích lối đi theo quy định của pháp luật” là không đúng. Vì nếu bà Dung đủ căn cứ xác định đất lối đi hợp pháp thì mới thuộc thẩm quyền Tòa giải quyết và bà Dung mới có tư cách khởi kiện. Mặt khác, tại Bản án TAND TP. Hồ Chí Minh đã quyết định “lối đi của nhà bà Dung được được xác định theo ranh giới với phần đất của nhà bà Cải qua các điểm theo biên bản”. Nhưng ngày 20/5/2008, Tòa lại có Thông báo 1631 sửa chữa bổ sung bản án, thêm nội dung “A là các trụ citient nhà bà Dung; D là góc sau nhà bà Cải; T là cột trước nhà bà Cải; N là trụ điện thuộc quyền sử dụng của bà Dung” là không phù hợp với quy định tại Khoản 1, Điều 240 Bộ luật Tố tụng dân sự và vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng. 

Tuy nhiên, gia đình bà Cải cho rằng “hiện phía nguyên đơn bà Dung đang cố tình cản trở kéo dài việc xét xử lại vụ tranh chấp lối đi một cách vô lý”. Sau kháng nghị của TANDTC và VKSNDTC, Tòa án quận 2 đã 4 lần triệu tập đương sự làm việc. Nhưng sau 2 lần “vắng mặt và tự ý bỏ về”, ngày 26/6/3013 phía nguyên đơn “yêu cầu chỉnh sửa lại Bản vẽ lối đi hẻm 20 (do Trung tâm đo đạc Bản đồ Sở TN&MT xác lập) vốn không liên quan phần đất tranh chấp”. Trước kết quả xác minh “Nguồn gốc đất lối đi hẻm 20 do ông Dương Văn Đảnh (ông nội và chú ruột bà Dung - tức ông Huyện - sử dụng trước năm 1975, hiện hẻm 20 do các hộ của gia đình ông Huyện (bao gồm 20/1, 20/3, 20/5) và hộ bà Dung 20/7 sử dụng” của UBND phường Bình Trưng Tây, phía nguyên đơn bà Dung “khiếu nại luôn kết quả xác minh” vừa nêu. Không biết đến bao giờ vụ “Lối đi một đằng… Tòa tuyên một nẻo” mới được xét xử lại theo đúng quy định pháp luật.

Trúc Lâm