Khu đất của gia đình bà Bùi Hà Huấn (xã Ba Sao, huyện Kim Bảng, tỉnh Hà Nam) đang quản lý có nguồn gốc của Nông trường Ba Sao trước đây. Năm 1984, khi xử lý các trường hợp sử dụng đất không hợp pháp, không hợp lệ, các cơ quan chức năng đã thu hồi và tạm giao lại cho gia đình bà Huấn sử dụng 14.718m²; diện tích còn lại 300m² làm thủ tục hợp pháp hóa thành đất ở.

Năm 1991, UBND huyện Kim Bảng đã cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho gia đình bà Huấn với tổng diện tích 6.155m², trong đó có 300m2 đất ở, 3.537m² đất vườn và 2.318m² đất đá lộ đầu.

Thực hiện Dự án nâng cấp quốc lộ 21A, các cơ quan chức năng tỉnh Hà Nam đã tiến hành thu hồi 1.274m² đất vườn ở phía sau nhà của gia đình bà Huấn và không làm ảnh hưởng đến thực trạng nhà ở. Song, do trên diện tích đất bị thu hồi có một số công trình phục vụ sinh hoạt (đường đi, giếng nước, bể chứa) nên được xác định là đất thổ cư; 1.210m² còn lại được xác định là đất vườn.

Ban Quản lý dự án giao thông đã tạm ứng hơn 70,4 triệu đồng tiền bồi thường cho gia đình bà Huấn. Tuy nhiên, khi UBND xã có thông báo yêu cầu các hộ dân nhận tiền đền bù, hỗ trợ chính thức thì gia đình bà Huấn không nhận số tiền còn lại và không bàn giao mặt bằng cho nhà thầu thi công.

Ngày 27/11/2005, để khắc phục tình trạng chậm trễ, thiếu kiên quyết trong công tác giải phóng mặt bằng theo chỉ đạo của UBND tỉnh và ý kiến của Ban Thường vụ Huyện ủy, UBND huyện Kim Bảng, các ban, ngành chức năng, tổ chức đoàn thể và xóm 6 đã trực tiếp làm việc với bà Huấn, giải thích, vận động và yêu cầu nhận tiền bồi thường, hỗ trợ, bàn giao mặt bằng cho đơn vị thi công, nhưng bà Huấn vẫn không chấp hành.

Hơn nữa, sau khi xem xét, các cấp, các ngành của tỉnh Hà Nam đã kiểm kê bổ sung, hỗ trợ di chuyển đường điện cho gia đình bà Huấn, bảo đảm quyền lợi của người dân. Ngày 28/11/2006, UBND xã Ba Sao đã ra Quyết định số 61/QĐ-UBND giải tỏa và bảo vệ thi công quốc lộ 21A. Thời điểm này, trên phần đất bị thu hồi, gia đình bà Huấn đã chặt hết cây cối, hoa màu.

Theo Thanh tra Chính phủ, căn cứ khoản 3, Điều 87 Luật Đất đai năm 2003 “đối với trường hợp thửa đất ở có vườn ao được hình thành từ ngày 19/12/1980 đến trước ngày Luật này có hiệu lực thi hành và người đang sử dụng đất có một trong các loại giấy tờ về quyền sử dụng đất quy định tại các khoản 1, 2 và 5 Điều 50 của Luật này mà trong giấy tờ đó ghi rõ diện tích đất ở thì diện tích đất có vườn, ao được xác định theo giấy tờ đó”, nên phương án bồi thường cho gia đình bà Huấn là đúng quy định của pháp luật.

Cũng theo kết quả rà soát của Thanh tra Chính phủ, UBND xã Ba Sao thực hiện giải tỏa phần đất bị thu hồi mà thực tế là bảo vệ mặt bằng để nhà thầu thi công bảo đảm tiến độ là cần thiết, đúng thẩm quyền và phù hợp với thực tế. Bà Huấn cho rằng UBND xã ra quyết định cưỡng chế giải phóng mặt bằng là không có cơ sở.

Trên cơ sở đó, Thanh tra Chính phủ đã kiến nghị Thủ tướng Chính phủ xem xét giải quyết theo hướng: khiếu nại của bà Huấn đã được UBND tỉnh, các cơ quan hữu quan giải quyết đúng pháp luật; chấm dứt xem xét, giải quyết lại và giao UBND tỉnh Hà Nam có biện pháp giáo dục, thuyết phục có hiệu quả để bà Huấn và một số hộ dân nghiêm túc chấp hành quyết định giải quyết đã có hiệu lực pháp luật.

  Thảo Nguyên