(Thanh tra)- Sự cố tường thượng lưu đập tràn thủy điện Đắk Mek 3 (nằm trên địa bàn xã Đắk Choong, huyện Đắk Glei, tỉnh Kon Tum) do Công ty Cổ phần Thuỷ điện Hồng Phát - Đắk Mek làm chủ đầu tư (CĐT), vỡ tan từng mảng lớn vào chiều tối 22/11, đã làm 1 người chết và 1 người bị thương. Nghiêm trọng là vậy, song đến trưa 27/11, UBND tỉnh Kon Tum và các ban, ngành của tỉnh mới hay biết, do CĐT công trình đã cố tình “ém” thông tin.
Tan hoang công trường
Ngày 27/11, cùng đi với đoàn công tác liên ngành của tỉnh Kon Tum, kiểm tra hiện trường vụ vỡ đập thủy điện Đắk Mek 3, chúng tôi chứng kiến sự ngổn ngang, hoang tàn nơi đây.
Sau 5 ngày xảy ra sự cố, không khí làm việc trên công trường thủy điện rất quạnh quẽ, hầu như không có bóng dáng lực lượng thi công. Chỉ còn 2 chiếc máy đào đang dọn dẹp lại đống đổ nát ở vai đập bên trái. Mảng tường bê tông phía thượng lưu con đập bị đổ sập, nằm chỏng chơ. Men theo đống đổ nát trên thân đập, chúng tôi thấy bên trong lõi bờ đập, chỉ có một ít đá nhỏ, còn lại phần lớn là đất. Những mảng bê tông dày đến 1,5m bị gãy vụn, nhưng bên trong không có nhiều cốt thép.
Thủy điện Đắk Mek 3 nằm ở vùng hẻo lánh dưới chân núi Ngọc Linh, cách trung tâm huyện vùng sâu Đắk Glei chừng 40km. Do địa hình đầy núi cao, đèo dốc hiểm trở nên rất ít người biết về thông tin ở công trường này. Vô tình chứng kiến cảnh vỡ đập tràn thuỷ điện Đắk Mek 3, ông A Non, người dân ở xã Đắk Choong lo lắng: “Phần nhiều chúng tôi đều có ruộng nằm dọc 2 bên bờ con suối Đắk Mi. Vào ngày mùa này, bà con các làng đều phải xuống ruộng thu hoạch lúa. Chẳng may thuỷ điện đã tích nước, đập tràn vỡ tan như vậy, chắc bà con chết chìm dưới dòng nước dữ”.
Hoang tàn công trường thủy điện Đắk Mek 3, sau cú va chạm của xe ben với thân đập
Báo cáo với đoàn kiểm tra liên ngành của tỉnh Kon Tum vào trưa ngày 27/11, ông Lê Bá Thanh, Giám đốc Công ty Cổ phần Thuỷ điện Hồng Phát - Đắk Mek, CĐT công trình thuỷ điện Đắk Mek 3, đồng thời cũng là đơn vị thi công, cho biết: Khoảng 18 giờ ngày 22/11, tại công trường thuỷ điện Đắk Mek 3, khi xe tải biển kiểm soát 43C - 00890 của Công ty TNHH Thái Sơn chở đất đá đổ trên thân đập, đã va vào tường thượng lưu đập tràn. Cú va chạm làm cả đoạn đập tràn dài 60m, cao gần 20m đổ ập xuống suối đang chảy xiết.
Các nhân chứng có mặt tại hiện trường cho hay, anh Nguyễn Quốc Hùng (28 tuổi, quê Đại Lộc, Quảng Nam), công nhân lái xe của Công ty TNHH Thái Sơn, mới làm việc trên công trường được 3 ngày, đứng phía sau xe tải, nên đã cùng chiếc xe rơi xuống suối, tử vong sau đó. Đơn vị thi công và các lực lượng cứu trợ làm việc liên tục, đến 7 giờ 15 phút sáng 23/11, thi thể anh Hùng mới được tìm thấy. Đơn vị thi công đã tổ chức đưa nạn nhân về quê an táng.
Ngày 26/11, Công an huyện, Viện KSND huyện Đắk Glei đã vào công trường thuỷ điện Đắk Mek 3 tiến hành khám nghiệm hiện trường, điều tra làm rõ vụ việc.
“Ém” thông tin
Trả lời các cơ quan báo chí tại công trường, ông Lê Bá Thanh nói rằng, CĐT công trình thuỷ điện Đắk Mek 3 đã báo cáo kịp thời với các ngành chức năng của huyện Đắk Glei về vụ vỡ đập. Tuy nhiên, ông Trịnh Xuân Lộc, Phó Chủ tịch UBND huyện Đắk Glei khẳng định đến sáng 26/11 mới biết! Sau khi nhận được thông tin về sự cố, lãnh đạo huyện Đắk Glei đã cử lãnh đạo Văn phòng UBND huyện cùng các ngành chức năng của huyện vào hiện trường để kiểm tra, tìm hiểu vụ việc nghiêm trọng này.
Ông Lê Bá Thanh nói với báo giới: Không phải đập tràn thuỷ điện bị vỡ!
Theo thông tin chúng tôi có được, cũng phải đến ngày 26/11, sau khi xác nạn nhân đã được đưa về quê an táng, UBND tỉnh Kon Tum và một số cơ quan hữu quan mới nhận được báo cáo từ CĐT.
Theo lý giải của ông Lê Bá Thanh, chiếc xe tải có thể tông đổ cả thân đập đồ sộ như vậy là do khối lượng đất, đá đổ lèn vào quá nhanh, lớn, xe đổ dồn dập và trong đợt cao điểm thi công nên đập không chịu nổi. Thế nên, khi lực tác động bên ngoài vào đã khiến đập tràn sập đổ... Nhưng, liệu lực chiếc xe va chạm mạnh đến cỡ nào khiến khoảng 700m3 bê tông bị sập dễ dàng vậy? Với thực tế đã diễn ra, nhiều khả năng công trình thủy điện này có vấn đề trong khâu thiết kế và thi công.
Ngày 28/11, trả lời PV Báo Thanh tra, ông Bùi Văn Cư, Phó Giám đốc Sở Công thương tỉnh Kon Tum, trưởng đoàn kiểm tra liên ngành, cho biết: Sự cố trên, Sở Công thương không được CĐT báo cáo. Thông tin Sở có được là từ nhân dân và các phương tiện thông tin đại chúng. Dù CĐT không thừa nhận vỡ đập, nhưng quan sát tại hiện trường, đoàn công tác liên ngành của tỉnh khẳng định: Đập đã bị đổ, vỡ nát và xảy ra chết người.
Còn, ông Lê Thanh Bình, Trưởng phòng Quản lý xây dựng, Sở Xây dựng nói: “Thực tế hiện trường cho thấy mức độ đổ sập tường thượng lưu thủy điện Đắk Mek 3 là nghiêm trọng”.
Với vai trò trưởng đoàn liên ngành, ông Bùi Văn Cư cho biết, sẽ tham mưu cho UBND tỉnh tạm dừng thi công công trình, đồng thời lựa chọn một đơn vị có tư cách pháp nhân, có năng lực để thực hiện kiểm định công trình thủy điện Đắk Mek 3. Sau khi kiểm định xong, tỉnh sẽ đưa ra phương án xử lý đối với CĐT công trình. Đoàn công tác liên ngành tỉnh Kon Tum cũng yêu cầu CĐT công trình thuỷ điện Đắk Mek 3 phải nộp hồ sơ chất lượng công trình về Sở Xây dựng trước ngày 8/12 tới để kiểm tra, theo dõi.
Bài và ảnh: Trung Đức
