Khu vực rừng thuộc tiểu khu 248A, nơi người dân Bồng Lai lấn chiếm đất của lâm trường.

Vì sao dân chiếm đất rừng?
     
Trao đổi với phóng viên, ông Nguyễn Chiến Sự, Trưởng thôn Bồng Lai II cho biết: "Toàn thôn hiện có 131 hộ dân với 598 khẩu, nhưng chỉ có 11,1ha đất trồng lúa và hoa màu. Bình quân một khẩu được 183m2 đất; 17kg lương thực/tháng tính theo đầu người; mỗi năm dân thiếu ăn 5 - 7 tháng".

Cũng theo ông Sự, "từ trước đến nay, dân sống dựa vào rừng. Tuy nhiên năm 1997, đất rừng giao về cho Lâm trường Bồng Lai quản lý, đời sống bà con vốn đã khó càng khó khăn thêm.
Trước tình thế đó, người dân của 2 thôn Bồng Lai I và II đề xuất với các cấp, ngành và lâm trường giao cho họ một phần đất rừng để có điều kiện cải thiện đời sống, nhưng chưa được chấp thuận. Đầu năm 2011, thấy phía lâm trường khai quang, 30 hộ dân đã lên khai phá với diện tích khoảng 70ha để trồng lúa rẫy, sắn và keo. Chính quyền thôn biết như vậy là sai, nhưng không ngăn cản được hành động tự phát này".

Số keo của dân bị đoàn kiểm tra của lâm trường phá nhổ.

Ngày 12/10/2011, sau nhiều lần tuyên truyền, vận động nhân dân thôn Bồng Lai I và II dừng việc lấn chiếm, khai phát rừng, trồng keo... không thành, Chi nhánh Lâm trường Bồng Lai đã thành lập đoàn kiểm tra tiến hành ngăn chặn và nhổ khoảng 13.700 cây keo của 7 hộ dân trồng trước đó. Ông Nguyễn Văn Sơn, người bị mất khoảng 3.000 cây keo cho biết: "Chúng tôi biết vào khai phá, trồng keo trên diện tích đất của lâm trường là sai, nhưng cách xử lý của phía lâm trường trong ngày 12/10 còn nhiều điều chưa hợp lòng dân. Còn anh Hoàng Văn Hợp, bị nhổ hết 2.000 cây keo có nguyện vọng: "Bà con mong phía lâm trường hỗ trợ lại cho dân phần kinh phí mua giống keo, phân bón. Vì hầu hết chúng tôi đã vét hết số tiền trong nhà để trồng cây. Về lâu dài, chúng tôi mong muốn được canh tác trên một phần đất rừng, tạo điều kiện để xóa đói, thoát nghèo".

An dân và kiên quyết xử lý sai phạm
   
Qua tìm hiểu được biết, trên 500ha diện tích đất rừng thuộc tiểu khu 248A dọc đường 78 đã được UBND tỉnh phê duyệt cho Cty TNHH một thành viên Lâm công nghiệp Bắc Quảng Bình chuyển đổi sang trồng cao su. Từ đầu năm 2011, Chi nhánh Lâm trường Bồng Lai tiến hành khai quang chuẩn bị cho vụ trồng cao su năm 2011 - 2012.

Người dân bức xúc về chuyện bị cán bộ lâm trường nhổ cây.

Sau khi được tuyên truyền, giải thích mục đích chuyển đổi sang trồng cao su, phần lớn người dân 2 thôn Bồng Lai I và II đã hiểu rõ. Tuy nhiên, có một số phần tử quá khích liên tục gây ra nhiều sự việc nghiêm trọng dẫn đến hiểu lầm, gây mâu thuẫn ngày càng sâu giữa nhân dân và lâm trường. Trong đó phải kể đến sự việc vào tối ngày 13/9/2011, một số người dân kéo vào Trạm bảo vệ rừng 78 đe dọa, gây rối. Tiếp đó, tối 18/9/2011, rừng keo trồng năm 2008 của lâm trường tại lô V, khoảnh 1, tiểu khu 248A bị chặt phá 210 cây. Ngày 19/9/2011, một số người dân khi bị cán bộ bảo vệ rừng ngăn cản không cho khai phá rừng đã ném đá khiến anh Lương Văn Phục - cán bộ của lâm trường bị thương ở đầu, phải vào điều trị tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Nam - Cu Ba Đồng Hới. Ngày 28/9/2011, một số đối tượng quá khích đã ném mìn vào Trạm bảo vệ rừng 78, rất may không có thiệt hại về người. Đặc biệt, đêm 16/10/2011, nhiều đối tượng quá khích đã 2 lần vào Trạm bảo vệ rừng 78 gây rối, đập phá nhiều tài sản của Trạm như: Máy bơm nước, xe máy, ti vi, xoong nồi, chén bát... Ước tính thiệt hại khoảng 25 triệu đồng.
   
Ông Trần Xuân Nghệ, Giám đốc Chi nhánh Lâm trường Bồng Lai cho rằng: "Vụ việc ngày 12/10/2011, về nguyên tắc, chủ trương phía lâm trường không sai. Tuy nhiên, trong cách làm chúng tôi xử lý chưa thấu tình. Chúng tôi sẵn sàng rút kinh nghiệm. Phía lâm trường sẽ tổ chức một buổi họp với người dân 2 thôn Bồng Lai I và II nhằm tháo gỡ những vướng mắc, mâu thuẫn từ trước đến nay; đồng thời, tiếp tục tuyên truyền chủ trương chuyển đổi đất rừng nghèo thuộc khu vực này sang trồng cây cao su cho bà con rõ. Lâm trường cũng sẽ hỗ trợ đền bù một phần thiệt hại do số keo giống bị nhổ vào ngày 12/10".

Danh sách một số vụ vi phạm của những đối tượng quá khích được cán bộ lâm trường thống kê lại.

Mặt khác, ông Nghệ cũng đề nghị các cơ quan chức năng cần có biện pháp hữu hiệu ngăn chặn để người dân không tiếp tục chiếm đất rừng của lâm trường, hành hung cán bộ, nhân viên của lâm trường.
   
Làm việc với phóng viên, ông Nguyễn Xuân Cuồi, Giám đốc Cty TNHH một thành viên Lâm công nghiệp Bắc Quảng Bình khẳng định: "Việc các hộ dân thôn Bồng Lai I và II vào lấn chiếm trồng cây là vi phạm pháp luật. Chúng tôi cùng chính quyền các cấp, ngành liên quan phải kiên quyết xử lý. Song, chúng tôi cũng đã xây dựng phương án hợp đồng với lực lượng lao động tại chỗ, giao đất, giao rừng với khoảng 2ha/hộ cho bà con. Đồng thời, giao cây giống, hướng dẫn kỹ thuật để bà con trồng cao su theo quy hoạch của UBND tỉnh. Việc này sẽ giúp người dân của hai thôn có công ăn việc làm và thu nhập ổn định".

Bùi Thành