Khu đất bị thu hồi đang bỏ hoang. Ảnh: Nguyên Phê

Theo hồ sơ vụ việc, gia đình ông Nguyễn Nghi và bà Nguyễn Thị Đệ đang sở hữu hợp pháp thửa đất số 28a, tờ bản đồ số 6, có mục đích sử dụng trồng cây lâu năm, được UBND huyện Hòa Vang (tỉnh Quảng Nam - Đà Nẵng cũ) cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) số 0163, theo QĐ 508/QĐ-UB ngày 30/7/1996, với diện tích 5.344m2 đất. Tuy nhiên, giữa năm 2008, UBND huyện Hòa Vang (TP Đà Nẵng) đã ra QĐ thu hồi phần đất này giao cho Cty Thương mại - Dịch vụ Tổng hợp Hòa Khánh sử dụng với lý do xây dựng cây xăng để kinh doanh.

Ngày 31/7/2008, UBND huyện Hòa Vang có QĐ 3491/QĐ-UBND thu hồi 2.784,6m2 đất thuộc thửa số 6, tờ bản đồ số 101, loại đất RST (đất có rừng trồng sản xuất). Điều này hoàn toàn khác với GCNQSDĐ của gia đình ông Nguyễn Nghi được cấp là đất trồng cây lâu năm. Thế nhưng, UBND huyện Hòa Vang vẫn không thu hồi QĐ 3491. Thậm chí, UBND huyện tiếp tục ra QĐ số 3455/QĐ-UBND ngày 10/8/2009, thu hồi đất của các hộ gia đình, cá nhân nằm trong diện tích giải tỏa dự án khu đất chuyển quyền sử dụng cho Cty Thương mại - Dịch vụ Tổng hợp Hòa Khánh. Theo đó, gia đình ông Nguyễn Nghi bị thu hồi tới 4.101,6m2 đất, tăng thêm gần 1.700m2 so với QĐ lần đầu và lần này loại đất được thu hồi là đất LNK (đất trồng cây lâu năm khác).

Vậy, QĐ nào được xem là chính thức mà gia đình ông Nguyễn Nghi phải thực hiện? Vì sao lại có 2 số liệu khác nhau? Nếu QĐ nào không còn giá trị thời hiệu thi hành thì phải được thu hồi hủy bỏ, nhưng đến nay, cả 2 QĐ cùng ban hành cách nhau trong vòng 1 năm vẫn chồng chéo nhau, trong khi lô đất xây dựng cây xăng vẫn còn bỏ trống? Thêm nữa, việc thu hồi đất để giao cho một doanh nghiệp sử dụng vào mục đích kinh doanh (không sử dụng vào mục đích công) phải được thống nhất ý kiến với chủ sở hữu đất để có phương án bồi thường hỗ trợ thích hợp, nhưng phía hộ ông Nguyễn Nghi lại không được họp bàn, thỏa thuận gì.

Chưa dừng lại ở đó, ngày 24/12/2009, UBND huyện Hòa Vang ra QĐ 5754/QĐ-UBND điều chỉnh Điều 1 QĐ số 3491/QĐ-UBND. Theo đó, phần diện tích hộ ông Nghi bị thu hồi không đổi, chỉ thay đổi loại đất từ RST thành LNK, để giao cho Cty Quản lý và Khai thác đất Đà Nẵng quản lý theo chỉ đạo của UBND TP Đà Nẵng.

Cùng ngày, UBND huyện Hòa Vang tiếp tục ra QĐ số 5755/QĐ-UBND điều chỉnh Điều 1 QĐ 3455/QĐ-UBND giao cho Cty Quản lý và Khai thác đất Đà Nẵng quản lý, các nội dung tại QĐ số 3455/QĐ-UBND về việc thu hồi đất của các hộ gia đình, cá nhân nằm trong diện tích giải tỏa dự án khu đất chuyển quyền sử dụng cho Cty Thương mại - Dịch vụ Tổng hợp Hòa Khánh là không trái, nên vẫn có hiệu lực thi hành.

Theo PV, các QĐ trên của chính quyền chưa đúng với thẩm quyền, vi phạm khoản 2, Điều 31 Nghị định 181/2004/NĐ-CP của Chính phủ và phải tuân thủ theo Điều 44 Luật Đất đai 2003. Do đó, không khó hiểu khi gia đình ông Nguyễn Nghi không chấp nhận bồi thường của Ban Giải phóng mặt bằng huyện Hòa Vang.

Hơn nữa, khi đường tránh Nam Hải Vân đi ngang qua phần diện tích này, năm 2006, gia đình ông Nguyễn Nghi đã hợp đồng với Cty Cổ phần Xây dựng Hạ Long để san lấp mặt bằng với tổng giá trị 360 triệu đồng, sau đó trồng cây tràm và chè. Trong 5.344m2 đất của gia đình ông Nghi có 1.914m2 là đất thổ cư do ông Nguyễn Danh và Nguyễn Tích (cha và chú ông Nguyễn Nghi) cho phép thay mặt quản lý.

Ông Nguyễn Tích (chết) đã đăng ký phân loại đất, thống kê sử dụng đất… theo Chỉ thị 299/CT-TTg tại quyển số 2, sổ đăng ký 1024, thửa 295a, tờ bản đồ số 8, diện tích 1.914m2 là đất thổ cư. Khi Nghị định 64/NĐ-CP của Chính phủ được ban hành, sau khi kiểm tra và đo vẽ lại thì gia đình được UBND huyện cấp GCNQSDĐ là đất trồng cây lâu năm.

Đến ngày 28/1/2010, UBND huyện Hòa Vang ra QĐ số 55 và QĐ số 93, ngày 17/3/2010 tiến hành cưỡng chế thu hồi đất của gia đình ông Nguyễn Nghi để giao cho Cty Thương mại - Dịch vụ Tổng hợp Hòa Khánh. Lực lượng cưỡng chế đã tháo dỡ hàng rào, đưa xe múc đất, chặt toàn bộ cây cối của gia đình ông Nghi rồi bỏ trống.

Vụ việc đã kéo dài nhiều năm, gia đình ông Nguyễn Nghi luôn sống trong bất an và lo lắng... Để có lời giải thỏa đáng và dứt điểm, UBND huyện Hòa Vang cần xem xét thấu đáo và giải quyết đơn của hộ ông Nghi một cách rõ ràng, minh bạch, nhằm đảm bảo quyền, lợi ích chính đáng cho người bị thu hồi đất.

Nguyễn Phê