Bên kia hàng rào ông Hiệp chỉ là căn nhà số 4 của cụ Xương đã bị phía bà Vân làm nơi chứa phân và chậu hoa cây kiểng. Ảnh: TL

Khi cha con dắt nhau ra Tòa chia đất

Ngày 2 và 3/7/2009, Tòa Phúc thẩm TAND tại TP HCM đã xét xử vụ “yêu cầu phân chia tài sản và tranh chấp thừa kế” giữa nguyên đơn là cụ Dương Thế Xương, sinh năm 1929, ngụ tại 712 đường Kha Vạn Cân, quận Thủ Đức và bị đơn là bà Dương Thị Bích Vân, con cụ Xương, sinh năm 1965, ngụ cùng địa chỉ.

Tham gia tố tụng còn có 8 người con khác của cụ Xương với vai trò là những người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan. Có thể dễ dàng nhận thấy, một bên là cụ Xương cùng 2 con trai là Dương Trung Lưỡng (đã chết ngày 27/3/2009) có vợ cùng các con đại diện thừa kế và Dương Hữu Hiệp (sinh năm 1971), đồng thời là người đại diện theo ủy quyền của cụ Xương; bên còn lại là bà Vân cùng 6 người con khác của cụ Xương.

Sau vụ phân chia tài sản và thừa kế, bà Vân ở trong nhà lầu mái đỏ, còn cụ Xương phải sống với ông Hiệp dưới căn lều bạt. Ảnh: TL

Theo đơn khởi kiện của cụ Xương, cụ và vợ là cụ Lâm Thị Hẹ có 9 người con (trong đó có bà Vân), tài sản chung của vợ chồng cụ là nhà đất số 712 đường Kha Vạn Cân, phường Linh Đông, quận Thủ Đức. Do cụ Hẹ đã mất năm 1995 không để lại di chúc, nay cụ Xương yêu cầu một nửa tài sản vừa nêu thuộc quyền sở hữu của cụ, đồng thời cụ xin nhận 1/2 khuôn viên đất còn lại là di sản của vợ cụ chia đều cho 10 đồng thừa kế.

Tại bản khai của bà Vân và đại diện những người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan, yêu cầu phần xây dựng 220m2 (tức căn nhà chính cả gia đình cụ Xương đang ở) chia đôi, còn phần 1.250m2 đất bà Vân được quyền sử dụng tiếp, di sản của mẹ bà Vân xin hưởng 2 phần.

Sau vụ tranh chấp tài sản cụ Xương phải sống với anh Hiệp dưới căn lều bạt. Ảnh: TL

Sau khi công nhận toàn bộ nhà đất nêu trên là tài sản chung của vợ chồng cụ Xương, trong đó một nửa của cụ Xương, nửa còn lại là của cụ Hẹ, Bản án sơ thẩm số 1902/DS ngày 25/11/2008 của TAND TP HCM đã tuyên: Chia cho cụ Xương nhà đất tại số 712 đường Kha Vạn Cân tính từ phía trước bên phải đường có diện tích 796,90m2 (bao gồm căn nhà số 4 diện tích 14,6m2) cùng số cây cối trên đất. Chia cho bà Vân và 5 đồng thừa kế khác sở hữu chung nhà số 1, 2, 3 và phần đất 664m2 phía bên trái đường Kha Vạn Cân cùng số cây cối trên đất. Di sản cụ Hẹ được chia đều cho 10 thừa kế gồm cụ Xương và 9 người con, công sức của bà Vân được tính thêm 1 suất thừa kế. Buộc bà Vân và những người nhận đất thừa kế có trách nhiệm hoàn lại cho ông Hiệp và vợ con ông Lưỡng mỗi kỷ phần thừa kế 838 triệu đồng.

Tuy nhiên, bà Vân và một số người liên quan đã cùng kháng cáo bản án sơ thẩm, trong đó bà Vân giữ nguyên yêu cầu phân chia tài sản và thừa kế, còn bà Dương Thị Nguyệt Ánh (Quốc tịch Mỹ) không đồng ý chia cho bà Vân thêm 1 phần di sản.

Sau vụ phân chia tài sản và thừa kế bà Vân ở trong nhà lầu mái đỏ. Ảnh: TL

Sau khi xem xét các chứng lý về nguồn gốc tài sản, cũng như quy định của pháp luật, Bản án Phúc thẩm số 188/DS ngày 3/7/2009 của TAND Tối cao tại TP HCM đã bác kháng cáo của bà Vân và những người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan, giữ nguyên việc chia cho cụ Xương 1/2 tài sản, phần còn lại chia cho 10 thừa kế như án sơ thẩm đã tuyên.

Bản án chưa thi hành, cụ Xương đang khốn khó

Kể từ năm 2009 đến nay, Cục Thi hành án (THA) TP HCM đã nhiều lần gửi Thông báo THA đến bà Vân và những người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan, đồng thời đã tiến hành đo đạc lập biên bản kiểm tra hiện trạng, cắm mốc ranh nhà đất theo quyết định của bản án. Tuy nhiên, theo ông Hiệp, “trong thời gian chờ THA và cha đang nằm viện, chị tôi - Dương Thị Bích Vân cùng một số người dùng thủ đoạn, có sự giúp sức, dồn cha con tôi ra góc mảnh đất sống dưới lều bạt, trong khi bà Vân ở biệt thự”.

Ông Hiệp trước nhà lều bạt nơi cụ Xương và ông đang sinh sống. Ảnh: TL

Tại biên bản kiểm tra hiện trạng ngày 24/5/2013, chúng tôi thấy, bà Vân cho rằng “tổng trị giá cây trồng được chia là 332,6 triệu đồng, ngoài ra trên đất ông Xương, tôi còn đổ xà bần để nâng nền”. Nhưng, đến biên bản ngày 10/6/2013, bà Vân lại yêu cầu “trường hợp ông Xương muốn nhận phần đất thì phải trả 2,5 tỷ đồng, tương đương với giá trị tài sản của chúng tôi nằm trên đất ông Xương”.

Không hiểu bà Vân căn cứ vào đâu để đưa ra con số “ứng xử” với cha mình như vậy, trong khi từ năm 2009 bản án có hiệu lực, phần đất nêu trên đã thuộc về cụ Xương, việc bà Vân cố tình chiếm giữ phần đất không thuộc quyền sở hữu của mình đã là hành vi vi phạm pháp luật.

Tại biên bản 24/5/2013, sau khi không đồng ý nhận số tài sản của bà Vân và những người liên quan đang để trái phép trên đất cụ Xương, ông Hiệp đã “yêu cầu cơ quan THA sớm có biện pháp di dời tài sản đó ra ngoài, để phân chia nhà đất theo bản án”.

Mặc dù cụ Xương có khối tài sản đến hàng tỷ đồng theo quyết định bản án, nhưng 6 năm qua, cụ vẫn phải sống trong cảnh cơ cực, một mái nhà “che nắng che mưa” theo đúng nghĩa cũng không có. Hiện, cụ Xương đang phải ở với ông Hiệp trên mảnh đất trong phần Tòa chia. Nhưng vì mảnh đất đó cũng chưa được THA nên không thể xây sửa được nhà, ông Hiệp phải dùng cọc và bạt che tạm làm chỗ cho cụ Xương nằm và là nơi bán nước giải khát nuôi cha.

Phía trước lều bạt cụ Xương đang sinh sống là nơi ông Hiệp bán nước nuôi cha. Ảnh: TL

Hôm chúng tôi đến, cụ Xương, 86 tuổi, đang nằm dưới lều bạt, còn căn nhà số 4 trong phần đất Tòa chia cho cụ. Phía bà Vân đã “lập rào ngăn cách” làm chỗ chứa phân và để chậu hoa cây kiểng. Hình như cụ không còn đủ sức sau cả đời lao động vất vả, nay sinh bệnh tật lại phải chịu thêm cảnh khốn khó xảy ra.

Trong câu nói đứt quãng, cụ Xương “mong bản án của Tòa Tối cao được thi hành” cho cụ lấy lại nhà đất để “lỡ khi có mệnh hệ” thì con có chỗ lo.

Còn ông Hiệp đang chăm sóc cụ Xương thì áy náy: “Muốn có một chỗ đàng hoàng cho cha nhưng trớ trêu và nghèo quá”. Đặt câu hỏi “đạo lý và pháp luật nơi đâu”, ông Hiệp tâm sự: “Bao nhiêu năm theo đuổi vụ kiện cũng chỉ mong có được cái nhà cho cha đỡ cực, để cha đây mưa tạt gió lùa tội cha tôi lắm”. Không hiểu cơ quan chức năng và chính quyền các cấp có biết, hay không?

Theo Biên bản kiểm tra hiện trạng ngày 10/6/2013, cơ quan THA đã nêu ý kiến: “Sẽ huy động lực lượng áp dụng biện pháp cưỡng chế di dời toàn bộ tài sản của các ông, bà Dương Thị Bích Vân, Dương Thị Mỹ Linh, Dương Mộng Ngọc, Dương Thiên Bảo, Dương Thị Ngọc Hường, Dương Thị Thu Thủy ra khỏi phần đất của ông Dương Thế Xương và tiến hành phân chia nhà đất số 712 Kha Vạn Cân theo như bản án đã tuyên”.

Hy vọng, với sự cương quyết của cơ quan chức năng, bản án của TAND Tối cao sẽ sớm được thực thi, trả lại công bằng cho cụ Xương đang phải sống trong cơ cực.

 Trúc Lâm