Quyết định tạm đình chỉ vụ án hình sự gây “tranh cãi” của Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Hà Nam và giấy biên nhận mua bán gỗ sưa giữa ông Thi với ông Bao. Ảnh: Đinh Lê

Lọt người, lọt tội?

Ngày 26/9/2011, ông Nguyễn Đình Thi (xã Chuyên Ngoại, huyện Duy Tiên) mua 1 cây gỗ sưa trị giá 6,6 tỷ đồng của ông Nguyễn Văn Hiệp, trú tại số 8/55 đường Phùng Khắc Khoan, TP Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa.

Ngày 4/10/2011, ông Thi bán cây sưa trên cho ông Wang De Bao (quốc tịch Trung Quốc) với giá 10,2 tỷ đồng. Để tiện cho việc vận chuyển cây gỗ sưa qua cửa khẩu, ông Bao mua thêm 4 cây gỗ hương để “ngụy trang”.

Ngày 4/10/2011, ông Thi thuê bà Phùng Thị Kim Oanh, trú tại thị trấn Đồng Đăng, huyện Cao Lộc, tỉnh Lạng Sơn trực tiếp vận chuyển cây từ Hà Nam sang Trung Quốc trên 2 xe ô tô với giá 500 triệu đồng. Khi bà Oanh vận chuyển số cây này đến Cửa khẩu Quốc tế Tân Thanh, huyện Văn Lãng, Lạng Sơn thì không qua được vì giấy phép hết hạn.

Sau khi biết sự việc, ông Bao (đang ở Hà Nam) điện cho người nhà từ Trung Quốc qua nhận 5 cây gỗ và đưa sang Trung Quốc qua Cửa khẩu Na Hình, huyện Văn Lãng.

Về đến Trung Quốc, người nhà ông Bao thông báo đã nhận đủ hàng, ông Bao chuyển trả nốt số tiền (9,1 tỷ đồng) cho vợ chồng ông Thi thông qua Ngân hàng Nông nghiệp & Phát triển nông thôn huyện Duy Tiên.

Ít ngày sau, phát hiện cây gỗ sưa là giả, ông Bao đã chỉ đạo cho người phía Trung Quốc vận chuyển ngược lại Việt Nam. Số cây này được để tại xóm Cốc Nam, xã Tân Mỹ, huyện Văn Lãng.

Ngày 18/10/2011, ông Bao làm đơn tố cáo ông Thi đến Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Hà Nam về hành vi “lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.

Ông Thi cũng có đơn tố cáo Nguyễn Văn Hiệp với tội danh trên.

Ngày 10/1/2012, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Hà Nam ra Quyết định số 04 khởi tố vụ án hình sự về tội danh “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.

Ngày 23/3/2012, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Hà Nam ra quyết định trả lại số tiền 9,3 tỷ đồng cho ông Bao.

Thủ trưởng Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Hà Nam, Đại tá Nguyễn Thanh Bình, tại nội dung trả lời đơn khiếu tố của ông Thi đã khẳng định: “Cơ quan CSĐT Công an tỉnh đã đủ tài liệu xác định việc ông Thi mua cây gỗ giả sưa của ông Hiệp trú tại TP Thanh Hóa với giá 6,6 tỷ đồng là có thật. Căn cứ kết quả điều tra ngày 10/10/2012, CQĐT đã ra lệnh bắt khẩn cấp đối với Hiệp, nhưng Hiệp không có mặt tại địa phương, chưa xác định được ở đâu nên chưa bắt được…”.

Dựa trên cơ sở này, 1 năm sau, ngày 10/1/2013, Cơ quan CSĐT ra Quyết định số 02/PC45 về việc tạm đình chỉ vụ án hình sự “lừa đảo chiếm đoạt tài sản” cho đến nay?

Theo luật sư Nguyễn Mạnh Cường (Văn phòng Luật sư Long Cường), trong trường hợp này, CQĐT Công an tỉnh Hà Nam đã vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng. Cụ thể, theo quy định tại Điều 160 Bộ luật Tố tụng Hình sự: “Nếu không biết bị can đang ở đâu thì CQĐT phải ra quyết định truy nã trước khi tạm đình chỉ điều tra vụ án hình sự…”. Như vậy, “CQĐT Công an Hà Nam chỉ ban hành văn bản là lệnh bắt khẩn cấp đối với Nguyễn Văn Hiệp mà không ban hành lệnh truy nã theo quy định có thể sẽ dẫn đến việc bỏ lọt, không bắt được tội phạm… vụ án sẽ trở nên phức tạp và ảnh hưởng nghiêm trọng tới quyền lợi của các bên liên quan”, luật sư Cường nhận định.

Theo những tài liệu mà PV thu thập, có thể thấy vụ án có dấu hiệu của hành vi 2 lần vận chuyển hàng hóa trái phép qua biên giới (xuất đi, nhập lại). Ông Wang De Bao là người “chủ mưu” khi chỉ đạo người nhà từ Trung Quốc sang Việt Nam vận chuyển 5 cây gỗ qua Cửa khẩu Na Hình. Khi người nhà ông Bao nhận được đủ cây và thông báo về Việt Nam thì ông Bao mới trả nốt số tiền 9,1 tỷ đồng cho ông Thi. Nghĩa là, 5 cây gỗ đã được vận chuyển trót lọt qua biên giới và sau đó là vận chuyển quay ngược lại Việt Nam. Những người tham gia vận chuyển gỗ bao gồm: Wang De Bao, Nguyễn Đình Thi, Phùng Thị Kim Oanh, người nhà ông Bao và các nhân viên hải quan Cửa khẩu Na Hình.

“Việc vận chuyển hàng trái phép có trị giá 11,2 tỷ đồng từ Việt Nam sang Trung Quốc rồi lại từ Trung Quốc về Việt Nam đã cấu thành tội vận chuyển trái phép hàng hóa, tiền tệ qua biên giới được quy định tại Điều 154 Bộ luật Hình sự. Đây là một trường hợp rất nghiêm trọng, phải khởi tố vụ án, khởi tố bị can để tiến hành điều tra. Tuy nhiên, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Hà Nam không khởi tố vụ án hình sự là vi phạm Điều 294 Bộ luật Hình sự về tội không truy cứu trách nhiệm hình sự người có tội…”, luật sư Cường khẳng định.

Cơ quan chức năng nói gì?

Trao đổi với PV về vấn đề tại sao viện kiểm sát nói chưa đủ căn cứ để khởi tố bị can đối với Hiệp nhưng tại Thông báo số 918/PC45 ngày 19/11/2012 của Cơ quan CSĐT xác định việc ông Hiệp bán gỗ sưa giả cho ông Thi là có thật, ông Đinh Mạnh Tuyển, kiểm sát viên Viện KSND tỉnh Hà Nam, nói: “Các anh phải thông cảm cho CQĐT, vì giả sử đúng là Hiệp bán gỗ sưa giả cho ông Thi thì không loại trừ Hiệp cũng lâm vào hoàn cảnh như ông Thi. Lúc đấy, ông Hiệp có bán cây gỗ sưa nhưng về mặt ý thức chủ quan, ông Hiệp cũng mua cây gỗ sưa của một đối tượng A, B và bây giờ chưa xác định được…”.

Ông Phan Văn Minh, Phó Viện trưởng Viện KSND tỉnh Hà Nam phân trần: “Những người tham gia vận chuyển trên đất Việt Nam, khi đến đất Lạng Sơn thì họ không tham gia vận chuyển tiếp. Đấy cũng chỉ là lời khai một phía, nó chưa đầy đủ căn cứ để khẳng định chắc chắn rằng có việc vận chuyển gỗ sưa qua biên giới nên CQĐT, Viện Kiểm sát chưa đặt vấn đề khởi tố, xử lý những đối tượng vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới…”.

Đường dây vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới (gỗ sưa) có thể đã “hé lộ” qua vụ án này và kẻ bị cho là chủ mưu trong vụ lừa đảo này là Nguyễn Văn Hiệp lại chưa bị khởi tố?

Một vụ án đặc biệt nghiêm trọng nhưng cho đến nay vẫn chưa có ai phải chịu trách nhiệm trước pháp luật đang làm xôn xao dư luận địa phương. Người bị hại liên quan đến vụ án đang làm đơn khiếu tố gửi đến các cơ quan bảo vệ pháp luật Trung ương đề nghị can thiệp, làm rõ tội danh, tội phạm.

Báo Thanh tra sẽ tiếp tục thông tin

Đinh Lê