Các hộ dân bức xúc làm đơn tố cáo việc làm của xã. Ảnh: AL

Theo các hộ ông Phan Bình Phú, bà Lê Thị Hồng, ông Lã Hữu Linh, bà Quách Thị Hòa, ông Phạm Văn Thắng (ở thôn 5, xã Quảng Tâm), từ năm 2006 đến trước khi UBND xã tiến hành thu hồi đất (10/2015), tất cả diện tích đất của họ đều đã canh tác lâu dài, ổn định. Bất ngờ, ngày 13/10, ông Nguyễn Thành Trí, Chủ tịch UBND xã Quảng Tâm cùng các lực lượng của xã đồng loạt phá nát vườn tiêu.

Theo đơn tố cáo của ông Phan Bình Phú, ngày 20/5/2006, ông Phú sang nhượng 3.500m2 đất của ông Mông Văn Thắng tại đồi Sim (thuộc xã Đắk Til, huyện Đắk R’lấp) do gia đình ông Thắng khai hoang từ những năm 2002. Hai bên có làm giấy tờ sang nhượng viết tay. Lúc này trên đất có trồng sắn.

Đến năm 2007, theo chủ trương tách huyện và xã thì lô đất gia đình ông Phú sang nhượng thuộc về địa bàn thôn 5 (xã Quảng Tâm, huyện Tuy Đức). Từ năm 2006 - 2015, mảnh đất này vẫn do gia đình ông Phú canh tác sử dụng không có tranh chấp, khiếu kiện với ai.

Tháng 6/2015, khi giá tiêu lên cao, ông Phú cho dọn dẹp lại nương rẫy và tiến hành trồng 700 trụ tiêu với tổng số vốn đầu tư khoảng 70 triệu đồng.

Đến tháng 8/2015, ông Phú và các gia đình này chỉ được nghe ông Hoàng Xuân Hợp, Trưởng thôn 5 thông báo bằng miệng là xã Quảng Tâm sẽ di dời tài sản trên diện tích này để lấy lại đất. “Nghe Thôn trưởng nói vậy, tôi cùng các hộ khác chờ nhận giấy thông báo của xã và tổ chức họp dân để nghe chủ trương chính sách việc thu hồi, đền bù. Tuy nhiên, hơn 2 tháng trôi qua vẫn không thấy xã có động tĩnh gì nên chúng tôi vẫn chăm sóc vườn tiêu bình thường. Sáng 13/10, tôi đang làm cỏ thì ông Nguyễn Thành Trí - Chủ tịch UBND xã dẫn theo đoàn cưỡng chế vào dùng máy móc phá bỏ hết toàn bộ diện tích tiêu mà không nói bất cứ lời nào. Lúc chúng tôi đứng ra ngăn cản và yêu cầu làm biên bản thì bị đuổi ra khỏi vườn”, ông Phú nói.

“Chỉ trong buổi sáng hôm đó, hơn 400 trụ tiêu của tôi cũng bị san phẳng hoàn toàn. Bao công sức tiền của bỏ ra tự nhiên bị phá nát khiến chúng tôi vô cùng bức xúc”, bà Quách Thị Hòa cho biết.

Ông Hoàng Xuân Hợp - Trưởng thôn 5 xác nhận, diện tích đất của các hộ dân nói trên đúng là bị xâm canh và trồng hoa màu từ lâu. Do đó, khi thu hồi, xã phải xem xét lại nguồn gốc đất và thỏa thuận với người dân để có cách giải quyết, ít nhất xã muốn lấy đất làm gì thì xã phải gọi thôn, gọi dân lên họp cụ thể chứ đằng này chỉ “qua loa” thông báo trên đài.

Hơn 1.000 trụ tiêu của các hộ dân bị phá nát. Ảnh: AL

Trao đổi với phóng viên, ông Nguyễn Thành Trí - Chủ tịch UBND xã Quảng Tâm khẳng định những việc ông làm là đúng. Bởi trước khi cho đoàn xuống xử lý thu hồi, ông đã gửi thông báo xuống cho các Thôn trưởng và phát trên loa đài nhưng vẫn không thấy cá nhân nào tới thực hiện việc di dời tài sản trên đất. Tuy nhiên, trong 2 thông báo của xã gửi cho các Thôn trưởng thông báo về việc di dời tài sản, vật kiến trúc, cây cối hoa màu trên đất thao trường huấn luyện dân quân tự vệ và đất quy hoạch xã Quảng Tâm không hề nêu rõ cụ thể tên từng cá nhân, địa điểm sẽ tiến hành thu hồi với diện tích là bao nhiêu.

Trả lời cho câu hỏi vì sao không gửi thông báo về cho từng hộ dân và tiến hành họp đối thoại trước khi thu hồi đất, ông Trí cho biết: Nếu gửi thông báo cho các hộ ông Phú, bà Hồng… thì khác nào xã công nhận toàn bộ diện tích đất trên là của họ. Trong khi đó, số đất trên nằm trong diện tích 13,5ha huyện thu hồi của Công ty Lâm nghiệp Tuy Đức và giao cho xã quản lý. Nguyên trạng số đất trên là rừng, tuy nhiên do người dân lợi dụng đêm tối phá rừng và chiếm đất và hiện số đất trên vô chủ.

Theo ông Hoàng Xuân Hợp, Trưởng thôn 5, trước khi xã Quảng Tâm thành lập năm 2007, người đồng bào dân tộc tại chỗ ở đây đã tổ chức phát rẫy trồng mì và sang nhượng một phần cho nhiều hộ dân khác. Trên đất đó người dân đã dựng nhà, canh tác bắp, mì một phần đã được trồng cây cao su.

Cũng theo ông Hợp, UBND xã này đã biết diện tích đất trên do người dân canh tác từ lâu nay, trước đây khi ông Diễn - nguyên Chủ tịch UBND xã xuống nhờ ông Phú, bà Hồng mượn đất làm thao trường cho dân quân xã tập luyện. Còn việc gia đình ông Phú, bà Hồng tổ chức trồng tiêu, cao su thì cả làng này ai cũng biết, nhiều hộ trong thôn này đi làm công cho ông Phú, bà Hồng chứ họ có không làm lén lút gì cả.

Ông Phú bức xúc: “Đất chúng tôi canh tác bao năm nay, vậy mà ông Trí nói là đất không có chủ, vu cho chúng tôi lấn chiếm đất trái phép rồi cho người tới phá. Nếu họ muốn thu hồi đất của chúng tôi thì cũng phải họp hành cụ thể, có thông báo, có thỏa thuận đền bù xứng đáng. Giờ chúng tôi yêu cầu chính quyền xã phải trả lại đất, đền bù thiệt hại cho các hộ dân và có hình thức xử phạt đối với những cán bộ làm sai”.

Trước tình hình trên, ngày 7/12, UBND huyện Tuy Đức đã ra Quyết định số 2246/QĐ-UBND thành lập đoàn xác minh đơn tố cáo của người dân. “Hiện chúng tôi đã yêu cầu ông Nguyễn Thành Trí viết giải trình về sự việc. Trong vòng 30 ngày, chúng tôi sẽ có câu trả lời chính thức cho người dân”, ông Hoàng Ngọc Thức - quyền Chánh Tranh tra huyện Tuy Đức nói.

Trần Đắc -  Anh Lê