Người dân bên mảnh đất khai hoang trước đây, hiện tại thuộc quản lý của Lâm trường Xuyên Mộc. Ảnh: Quốc Huy

Theo đơn thư và trình bày của người dân khi phóng viên tác nghiệp tại địa bàn, từ năm 1988 đến năm 1991, các hộ dân thuộc diện kinh tế mới theo tiếng gọi của Đảng và Nhà nước về việc phủ xanh đồi trọc, khai hoang phục hóa những vùng sâu, vùng xa của Tổ quốc. Khi những người dân đến vùng đất này thì đây còn là chốn “rừng thiêng, nước độc” với hàng ngàn mảnh bom, mìn của quân đội Mỹ còn rơi rớt lại sau cuộc chiến. Trước muôn vàn khó khăn, những người khai hoang đầu tiên trên mảnh đất này đã chung sức, đồng lòng để biến chốn rừng hoang vu thành những thôn xóm ấm cúng. Trong quá trình khai phá đã có người phải bỏ xác lại nơi đây vì sốt rét, bạo bệnh.

Tưởng chừng công sức của các hộ dân được đền đáp xứng đáng bằng một nơi an cư, lạc nghiệp mới thì, theo phản ánh, từ năm 1992 - 1994, những cán bộ của Lâm trường Xuyên Mộc bỗng xuất hiện, đòi lại số đất mà các hộ dân đã khai hoang trước đó. 
Không chấp nhận cách “thu hồi đất” vô lý, các hộ dân đã kịch liệt phản đối. Đáp lại, theo phản ánh của ông Minh và các hộ dân, các cán bộ của Lâm trường Xuyên Mộc khi ấy đã dẫn theo nhóm “xã hội đen” để “dằn mặt” những ai phản đối. Và, cũng từ đó, các hộ dân đã liên tục gửi đơn kêu cứu, khiếu nại lẫn tố cáo đến các cơ quan chức năng.

Tại Thông báo số 139/TB-UBND ngày 23/5/2014 của UBND tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu về việc giải quyết tố cáo của người dân đã nêu: “Hộ Nguyễn Xuân Quang, nguyên Giám đốc Lâm trường được giao khoán 177,8ha; hộ Nguyễn Trung Tiến 46,4ha, người ra còn chị, em ông Tiến đang ký hợp đồng nhận khoán diện tích 50,8ha; hộ Sầm Sơn Thùng (Phó phòng Kỹ thuật) 36,8ha; hộ Võ Kim Thành (nguyên Trưởng phòng Tổ chức Lâm trường) 59,7ha; hộ Trần Danh Hòa (công nhân đã nghỉ hưu) 45ha; hộ Lê Văn Cơ (Giám đốc Cty LNBRVT) 44,5ha; hộ Lưu Ngọc Châu (Phó Giám đốc Cty LNBRVT) 86ha; hộ Nguyễn Ngọc Đình (lái xe Cty LNBRVT) 50,2ha; hộ Nguyễn Quang Hiền (phân trường trưởng) 34,2ha. Ngoài ra, còn có một số cán bộ đã nghỉ hưu, cán bộ đang công tác tại Giám đốc Cty LNBRVT (trước đây là Lâm trường Xuyên Mộc) đang được nhận hợp đồng khoán với diện tích trung bình khoảng 15ha/cá nhân”.

Cũng theo thông báo: Qua rà soát hồ sơ giao khoán cho thấy, có một số trường hợp Lâm trường Xuyên Mộc ký hợp đồng giao khoán với các đối tượng đã về hưu, cán bộ, công chức không làm việc cho bên giao khoán, nhiều người trong cùng một hộ gia đình; đối tượng nhận khoán đất trồng rừng không cư trú trên địa bàn. Đối với trường hợp đối tượng nhận khoán đất trồng rừng không cư trú trên địa bàn, qua làm việc với lãnh đạo Cty LNBRVT, ngày 5/5/2014, đại diện Cty xác nhận có 14 trường hợp giao khoán với diện tích 121ha cho các đối tượng nhận khoán ngoài địa bàn không đúng tinh thần Nghị định số 135/2005/NĐ-CP. Qua kiểm tra hồ sơ cho thấy, đơn vị giao khoán thực hiện chưa đúng theo trình tự, thủ tục giao khoán, nhận khoán về đất, cây trồng, vật nuôi, hiện trạng các loại rừng và tài sản trên đất được quy định tại điểm 2 mục III phần I Thông tư số 102/2006/TT-BNN ngày 13/11/2006 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn.
Như vậy, Thông báo 139 kết luận: “Việc tố cáo một số cán bộ Lâm trường Xuyên Mộc được nhận hợp đồng giao khoán nhiều đất là có thật”. Và, như xác nhận của Giám đốc Cty LNBRVT, từ trước đến nay đơn vị không quy định hạn mức đất giao khoán cho mỗi hộ gia đình và cá nhân. 

Về nội dung tố cáo Lâm trường Xuyên Mộc không sử dụng đất để trồng rừng mà sử dụng để trồng cao su, theo Thông báo 139, “về cơ bản, phần lớn diện tích đất được Nhà nước giao, Lâm trường Xuyên Mộc đã tiến hành trồng rừng hoặc giao khoán đất cho các hộ dân để trồng rừng theo quy định. Bên cạnh đó, cũng có một phần diện tích đất Lâm trường Xuyên Mộc sử dụng trồng cây cao su hoặc liên kết với các đơn vị khác để trồng cao su”. 
Hay như, tổ công tác cũng đã tiến hành xác minh trường hợp sử dụng đất nhận khoán của hộ ông Hoàng Ngọc Quyền, ký hợp đồng nhận khoán trồng rừng (tràm bông vàng) với Cty LNBRVT, phát hiện hộ nhận khoán sử dụng 4ha đất (trong số 18ha tại Hợp đồng số 179, ngày 10/10/2007) chưa đúng mục đích trong khi đơn vị giao khoán chưa có biện pháp xử lý.

Ngoài ra, Thông báo cũng khẳng định nội dung tố cáo Lâm trường Xuyên Mộc không sử dụng đất để trồng rừng mà sử dụng đất để trồng cây ăn trái “tổ công tác đã rà soát hồ sơ lưu trữ tại Cty LNBRVT và xác minh thực tế tại một số khu đất, cho thấy nội dung tố cáo trên của các hộ dân là đúng”. (Nội dung này, trước đây, năm 2001, đã được các đoàn thanh tra xem xét, kiến nghị, xử lý. Giám đốc Lâm trường Xuyên Mộc đã ban hành quyết đinhụ xử lý 11 trường hợp vi phạm nhưng quá trình giải quyết chưa triệt để).

Khu đất được một hộ cán bộ lâm trường sử dụng đang bị người dân khiếu nại. Ảnh: Quốc Huy

Ngày 2/12/2014, tại Kết luận số 9103 về nội dung tố cáo đối với một số cán bộ Lâm trường Xuyên Mộc trong việc quản lý sử dụng đất tại Lâm trường Xuyên Mộc (nay là Cty LNBRVT), Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu Trần Ngọc Thới cho biết đã khiển trách ông Trần Văn Cơ - Giám đốc Cty LNBRVT. Ngoài ra, Cty LNBRVT đã xử lý trách nhiệm với các cán bộ có sai phạm, thiếu sót: Phê bình trước tập thể Cty đối với ông Lưu Văn Châu do sử dụng đất nhận khoán sai mục đích; khiển trách ông Đinh Thiên Duy, Trưởng phòng Kỹ thuật do thiếu kiểm tra việc thực hiện hợp đồng, để xảy ra một số sai phạm trồng cây sai mục đích, sai hợp đồng, quản lý hồ sơ không chặt chẽ, làm thất lạc một số hồ sơ giao khoán trước đây; khiển trách ông Triệu Văn Kính, Liên phân Trường phó phụ trách quản lý, bảo vệ rừng do thiếu trách nhiệm để xảy ra một số sai phạm trên địa bàn quản lý…

Về nội dung tố cáo Lâm trường Xuyên Mộc cưỡng chế thu hồi đất mà không có quyết định thu hồi, không cho biết lý do, không bồi thường đất, hoa màu, theo Kết luận số 9103, nội dung tố cáo chỉ mang tính thông tin, trình bày mà không có hồ sơ, chứng cứ để chứng minh cho quá trình sử dụng đất (kê khai, đăng ký đất đai, thực hiện nghĩa vụ với Nhà nước…). Kết quả xác minh chưa tìm thấy hồ sơ tài liệu liên quan đến việc sử dụng đất, thu hồi đất và hoa màu của các hộ dân…

Theo người dân, thời điểm họ đến mảnh đất này không chỉ có một vài gia đình khai hoang mà còn hàng trăm hộ dân khác bỏ mồ hôi, nước mắt. Cũng chừng ấy con người chứng kiến, chứng nhận chưa đủ hay sao mà cán bộ còn đòi hỏi thêm chứng cứ, chừng từ này nọ để phủ nhận công sức của người dân. 

Chưa hết, tuy Kết luận số 9103 của UBND tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu cho biết đã xử lý cán bộ sai phạm nhưng, rõ ràng, với mức phê bình, khiển trách là quá nhẹ so với sai phạm mà những người này gây ra…

Nguyện vọng có đất của hơn 130 người dân nêu trên, chúng tôi xin gửi đến các cấp có thẩm quyền với mong muốn sự vào cuộc để giải quyết thấu tình, đạt ý.

Quốc Huy