Ông Mạnh trước nhà đất mặt tiền xa lộ Hà Nội bị thu hồi nhưng bồi thường hỗ trợ theo giá đất nông nghiệp. Ảnh: Trúc Lâm

Báo Thanh tra vừa tiếp tục nhận được đơn của ông Phạm Tiến Mạnh tại phường Phước Long A gửi UBND TP Hồ Chí Minh và các cơ quan chức năng, KN UBND quận 9 ban hành quyết định bồi thường, hỗ trợ (BT,HT) thu hồi đất không đúng quy định, khiến gia đình chưa thể di dời…

Sau khi mua lại phần đất 255,2m2 của bà Nguyễn Thị Tất có nguồn gốc trước năm 1975, gia đình ông Mạnh đã làm nhà tại 408A quốc lộ 52 khu phố 3, phường Bình Long A, quận 9 vào năm 2001. Khi thực hiện dự án mở rộng xa lộ Hà Nội từ 113,5 - 153,5m, UBND quận 9 đã ban hành Quyết định 1682/QĐ ngày 12/9/2011 về “công bố giá trị BT,HT và di dời” cho hộ ông Mạnh với đơn giá 375.000 đồng/m2 đất trồng cây lâu năm và 300.000 đồng/m2 đất trồng cây hàng năm, không bố trí tái định cư.

Nhận thấy Quyết định 1682/QĐ của UBND quận không bồi thường về đất ở, mà còn trừ số tiền hỗ trợ ảnh hưởng hành lang lưới điện cho gia đình trước đây, ông Mạnh đã KN lên các cơ quan chức năng.

Tuy nhiên, ngày 16/9/2013, UBND quận 9 lại ban hành Quyết định 419/QĐ điều chỉnh Quyết định 1682/QĐ với lý do “bổ sung” giá trị bồi thường hỗ trợ, nâng tổng số tiền lên 450.369.000 đồng, nhưng gia đình ông Mạnh không đồng ý.

Ngày 11/8/2014, UBND quận 9 mới ban hành Quyết định 158/QĐ giải quyết KN, cho rằng “việc ông Mạnh yêu cầu bồi thường 200m2 đất ở, đồng thời đề nghị bố trí nền tái định cư và không cấn trừ số tiền hỗ trợ hành lang an toàn lưới điện vào bồi thường thu hồi đất là không có cơ sở”. UBND quận 9 chỉ “điều chỉnh ngày” của Bảng giá trị bồi thường hỗ trợ, còn “vẫn giữ nguyên” các Quyết định 1682/QĐ và 419/QĐ của quận đã ban hành.

Không nhất trí với các quyết định vừa nêu, ông Mạnh đã tiếp tục gửi đơn KN.

Đáng chú ý, dù đã thừa nhận “toàn bộ diện tích 255m2 đất của ông Mạnh bị thu hồi là có nguồn gốc” trước năm 1975, nhưng quyết định giải quyết KN của UBND quận 9 lại nêu Phương án số 06/PABT BT,HT và tái định cư dự án xa lộ Hà Nội ngày 13/1/2011 của UBND quận quy định: “Trường hợp tự chuyển mục đích từ ngày 30/9/1995 trở về sau thì người đang sử dụng đất ở nếu có chỉ được bồi thường hỗ trợ theo loại đất nông nghiệp”.

Tiếp theo, quyết định của UBND quận viện dẫn Phương án điều chỉnh số 01 ngày 20/6/2013 của Hội đồng Bồi thường GPMB quận bổ sung: “Trường hợp tự chuyển mục đích làm nhà ở từ ngày 30/9/1995 đến trước ngày 22/4/2002 thì người sử dụng đất ở được bồi thường theo loại đất nông nghiệp và được hỗ trợ thêm 20% tổng mức bồi thường hỗ trợ với diện tích không quá 100m2, còn lại chỉ được bồi thường hỗ trợ theo giá đất nông nghiệp”.

Từ đó, quyết định của UBND quận 9 cho rằng: “Trường hợp ông Mạnh sử dụng đất có nguồn gốc mua bằng giấy tay và xây dựng nhà năm 2001 nên căn cứ quy định trên UBND quận đã tính hỗ trợ cho hộ ông Mạnh 100m2 đất ở mặt tiền xa lộ Hà Nội là đúng, còn việc ông KN yêu cầu bồi thường 200m2 đất ở mặt tiền đường xa lộ Hà Nội không có cơ sở giải quyết”.

Thực tế, ngày 18/9/2001, ông Mạnh đã mua lại 255,2m2 đất có Trích lục địa bộ từ năm 1971 và đã được UBND phường Phước Long A xác nhận. Theo Nghị định 197/NĐ ngày 3/12/2004 thì toàn bộ phần đất của ông Mạnh khi thu hồi phải được BT,HT và tái định cư. Hơn nữa, trên phần đất của ông Mạnh đã có đơn xin sử dụng đất làm nhà, được Hội đồng Xét duyệt phường Phước Long A thống nhất, Chủ tịch UBND phường ký duyệt ngày 2/10/2001 và có Họa đồ vị trí xây dựng nhà 90m2.

Theo Quyết định 35/QĐ ngày 28/5/2010 của Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh về BT,HT và tái định cư trên địa bàn, tại khoản 5, Điều 8 đã quy định: “Trường hợp tự chuyển mục đích sử dụng đất làm nhà ở từ ngày 15/10/1993 đến trước ngày công bố quy hoạch, cắm mốc phạm vi hành lang bảo vệ các công trình hạ tầng kỹ thuật và trước ngày 22/4/2002, thì người đang sử dụng được hỗ trợ về đất ở bằng 100% đơn giá, nhưng không vượt quá hạn mức giao đất ở theo quy định”. Đồng thời, UBND TP cũng đã ban hành quy định về hạn mức đất ở đối với các hộ dân trên địa bàn, theo đó tại quận 9 là 200m2. Vì vậy, khi giải quyết KN, UBND TP Hồ Chí Minh cần xem xét việc UBND quận 9 cho rằng, trong phần đất của gia đình ông Mạnh bị thu hồi “chỉ có 100m2 được hỗ trợ thêm 20%, còn lại bồi thường theo giá đất nông nghiệp, không bố trí tái định cư” có trái với Nghị định của Chính phủ và trái với quyết định của Chủ tịch UBND TP hay không.

Trong một diễn biến khác, từ năm 2003, ngành Điện lực đã có chính sách hỗ trợ cho các hộ dân có nhà ở nằm dưới đường dây cao thế 200KV đoạn Phú Mỹ - Cát Lái. Nhưng theo UBND quận 9, ngày 20/7/2011, Hội đồng Bồi thường GPMB TP đã có Văn bản 633/HĐTĐBT với nội dung: “Đối với các hộ có nhà ở nằm dưới đường dây cao thế đã được hỗ trợ năm 2003 nay diện tích này tiếp tục bị thu hồi trong dự án mở rộng xa lộ Hà Nội, Hội đồng Bồi thường GPMB TP thống nhất kiến nghị TP chấp thuận được tính BT,HT và tái định cư theo phương án BT,HT và tái định cư của dự án xa lộ Hà Nội và trừ lại số tiền mà các hộ dân đã được tính trong dự án đường dây cao thế trước đây”.

Cũng theo UBND quận 9, đề nghị nêu trên đã được UBND TP chấp thuận tại Văn bản 5093/UBND ngày 10/10/2011 về giải quyết vướng mắc trong dự án mở rộng xa lộ Hà Nội trên địa bàn quận. Do đó, UBND quận 9 đã “tính trừ lại số tiền hỗ trợ đường dây cao thế cho hộ ông Mạnh 212.196.000 đồng là đúng”. Thiết nghĩ, trong giải quyết KN của ông Mạnh, UBND TP cũng cần phải xác định có đúng TP đã có văn bản chấp thuận đề nghị vừa nêu và trên cơ sở pháp lý nào quy định, để gia đình ông Mạnh và những hộ dân khác trên địa bàn yên tâm thực hiện.

Liên quan dự án mở rộng xa lộ Hà Nội, đại diện Ban Bồi thường GPMB quận 9 cho biết, hiện còn trên 200 hộ dân chưa chịu nhận tiền bồi thường và yêu cầu tăng giá đất bồi thường. Tại dự án này, giá đất bồi thường ở mặt tiền đường xa lộ Hà Nội là 18.650.000 đồng/m2, giá đất nông nghiệp trong cùng thửa đất có nhà ở bằng 40% giá đất ở, đất nông nghiệp thuần khoảng 1,3 triệu đồng/m2, người dân cho rằng giá này thấp hơn giá đất mà các hộ dân xung quanh đã chuyển nhượng.

Đại diện Ban Bồi thường GPMB quận 9 cho biết, hiện không thể thay đổi vì giá bồi thường đã xây dựng phù hợp với quy định của pháp luật, chính quyền địa phương đang vận động người dân chấp nhận, đến hết năm 2014 UBND quận 9 phải bàn giao toàn bộ mặt bằng.

Lâm Trúc