Sau hơn 20 năm qua, quyền lợi của bà Nguyễn Thị Khuê, đối với tầng trệt nhà 121 Lý Tự Trọng vẫn chưa được giải quyết dứt điểm

Không thuộc diện cải tạo

Năm 1964, gia đình bà Khuê xây 2 ngôi nhà (hiện mang số 121 và 123 đường Lý Tự Trọng), có kết cấu nhà 1 tầng, nóc bằng, sử dụng một cầu thang chung bên nhà số 121. Trong khi tham gia hoạt động cách mạng tại Cần Thơ, năm 1970 bà Khuê bị địch phát hiện nên phải chuyển về xã Hòa An (nay là thị trấn Kinh Cùng) để tiếp tục hoạt động. Riêng 2 ngôi nhà trên, bà Khuê gửi lại cho cha ruột là ông Nguyễn Thành Tư (cán bộ kháng chiến) quản lý, sử dụng. Năm 1974, ông Tư vì tuổi già, sức yếu, phần bị ảnh hưởng đòn roi tra tấn của giặc, không đủ sức quản lý nên cho 3 hộ thuê 125,96m2 của tổng diện tích 2 ngôi nhà: Lầu 1 nhà 121 Lý Tự Trọng cho hộ ông Lê Văn Đa thuê với diện tích 44,16m2; Tầng trệt nhà 121 Lý Tự Trọng cho nha sĩ Trần Văn Bé thuê với diện tích 40,90m2; Lầu 1 nhà 123 Lý Tự Trọng cho hộ ông Dương Ngọc Anh thuê, với diện tích 40,90m2. Tất cả chỉ được sử dụng từ cửa cái vào buồng ngủ, cầu thang, bếp, nhà vệ sinh ông Tư và 3 hộ dùng chung.

Sau ngày miền Nam giải phóng, bà Khuê đòi 3 hộ trả lại phần diện tích nhà đã thuê và 3 hộ hứa khi họ tìm được nơi ở mới sẽ trả lại. Ngày 12/5/1976, tại biên bản do UBND Cách mạng phường An Nghiệp (sau này chia tách địa giới hành chính nên hai ngôi nhà thuộc quyền sở hữu của bà Khuê nằm trên địa bàn phường An Phú), cả 3 hộ thuê nhà đều cam kết đến tháng 12/1976 sẽ trả lại phần diện tích nhà đã thuê cho gia đình bà Khuê). Như vậy đến thời điểm đó, hợp đồng cũng như quan hệ cho thuê nhà giữa cha ruột bà Khuê và 3 hộ đã chấm dứt. Từ thời điểm tháng 5/1976, 3 hộ này chỉ ở nhờ trong hai ngôi nhà 121 và 123 đường Lý Tự Trọng, thuộc quyền sở hữu của gia đình bà Khuê.

Làm sai rồi sửa sai  

Trong khi gia đình bà Khuê liên tục gửi đơn kiến nghị các cơ quan quản lý tại địa phương có chế tài buộc 3 hộ đang ở tạm trả lại diện tích nhà đúng cam kết trước đó thì năm 1978, nha sĩ Trần Văn Bé, người trước năm 1975 đã thuê tầng trệt nhà 121 Lý Tự Trọng, xuất cảnh trái phép. Vì không xác minh đầy đủ nguồn gốc, chủ sở hữu hợp pháp của nhà 121 Lý Tự Trọng nên ngày 29/8/1978, UBND tỉnh Hậu Giang (cũ) có Quyết định 823/QĐ.UBT tạm cấp tầng trệt cho bà Phạm Thị Hòa. Tiếp đó, do không hiểu đầy đủ về Quyết định 111/CP, ngày 19/5/1979, UBND TP. Cần Thơ có Quyết định 358/QĐ1.TP.79 quản lý toàn bộ diện tích còn lại của 2 nhà 121 và 123 đường Lý Tự Trọng.

Nhận thấy quyền lợi hợp pháp của mình bị xâm phạm, bà Khuê tiếp tục khiếu nại các quyết định hành chính liên quan đến 2 ngôi nhà 121 và 123. Sau hơn 7 năm xem xét, ngày 30/10/986 được uỷ nhiệm của UBND tỉnh Hậu Giang (cũ), Chủ tịch UBND TP. Cần Thơ ban hành Quyết định 94/QĐ.TP.86 trả lại cho bà Khuê nhà 123 Lý Tự Trọng. Không đồng tình với cách sửa sai nửa vời này, sau khi nhận lại quyền sở hữu nhà 123, bà Khuê vẫn khiếu nại đòi lại quyền sở hữu nhà 121. Dù đơn khiếu nại của bà Khuê chưa được giải quyết, nhưng năm 1987, các cơ quan chức năng vẫn giải quyết cho bà Hòa mua hóa giá và cấp chứng nhận quyền sở hữu cho phần diện tích tầng trệt nhà 121. Sau khi bà Hòa chết, ngày 29/8/1998, các con của bà đã lập chứng thư khai nhận di sản thừa kế đối với tầng trệt nhà 121.

Sau 8 năm xem xét, ngày 10/8/1994, Chủ tịch UBND tỉnh Cần Thơ có văn bản giao Sở Xây dựng soạn thảo quyết định trả lại nhà số 121 Lý Tự Trọng cho bà Khuê. Theo đó,  bước 1 trả lầu 1 và bước 2 trả tầng trệt. Sau khi Sở Xây dựng có tờ trình, ngày 22/9/1994 Chủ tịch UBND tỉnh Cần Thơ có Quyết định 2543/QĐ.UBT.94 giao lại tầng 1 nhà số 121 Lý Tự Trọng cho bà Khuê. Tiếp đó, ngày 05/8/1999, Chủ tịch UBND tỉnh Cần Thơ có Quyết định 1967/QĐ.NC giao lại tầng trệt căn nhà 121 Lý Tự Trọng cho bà Khuê.

Quyết định “bất thường” của Bộ Xây dựng

Như vậy, sau 20 năm liên tục khiếu nại, quyền sở hữu hợp pháp của bà Khuê với 2 ngôi nhà 121 và 123 đường Lý Tự Trọng, mới được các cơ quan chức năng TP. Cần Thơ giải quyết đúng lý hợp tình. Nhưng bất ngờ trong quá trình thực hiện quyết định giải quyết có hiệu lực pháp luật của Chủ tịch UBND tỉnh Cần Thơ, đã phát sinh “nút thắt mới” khi Bộ Xây dựng vào cuộc để giải quyết khiếu nại của các con bà Hòa. 

Theo đó, nhằm khắc phục hậu quả sai lầm của việc hoá giá nhà, cấp giấy chứng nhận sở hữu nhà, tầng trệt nhà 121 Lý Tự Trọng, tháng 9/1999 UBND tỉnh Cần Thơ có văn bản 2976/UBT.NC giao Sở Xây dựng tìm nhà hoặc trả tiền cho ông Phạm Vĩnh Hưng (con bà Hòa), đang sử dụng tầng trệt nhà 121. Tuy nhiên, ông Hưng yêu cầu khoản tiền lên đến 355 triệu đồng, nên ngày 22/11/2000, Chủ tịch UBND tỉnh Cần Thơ có Quyết định 3101/QĐ.CT.UB bác đơn ông Hưng và chỉ đạo Sở Tài chính - Vật giá chi trả cho ông Hưng hơn 206 triệu đồng. Khi ông Hưng không chấp hành quyết định thì các cơ quan chức năng địa phương cũng không có chế tài xử lý kịp thời nên việc giải quyết quyền lợi hợp pháp của bà Khuê đối với tầng trệt nhà 121 Lý Tự Trọng cũng không dứt điểm. Sau đó, ngày 16/01/2002, Bộ Xây dựng đã có Quyết định 85/QĐ.BXD giải quyết khiếu nại của ông Hưng, theo hướng không công nhận Quyết định 1967/QĐ.NC ngày 05/8/1999 của Chủ tịch UBND tỉnh Cần Thơ về việc giải quyết khiếu nại của bà Khuê, cũng như Quyết định số 3101/QĐ.CT.UB ngày 22/11/2000 của Chủ tịch UBND tỉnh Cần Thơ. 

Luật sư Phạm Tấn Thuấn, Văn phòng Luật sư Quốc Tuấn cho rằng: Cách giải quyết của các cơ quan chức năng TP. Cần Thơ với khiếu nại của bà Khuê về quyền sở hữu 2 ngôi nhà 121 và 123 đường Lý Tự Trọng là phù hợp với chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước liên quan đến chính sách quản lý và cải tạo xã hội chủ nghĩa đối với nhà, đất cho thuê ở các đô thị của các tỉnh phía Nam. Đáng lẽ Chủ tịch UBND TP. Cần Thơ phải có văn bản báo cáo toàn bộ sự việc khi Bộ Xây dựng vào cuộc giải quyết khiếu nại liên quan đến tầng trệt nhà 121 Lý Tự Trọng để Bộ trưởng Bộ Xây dựng có cơ sở ban hành quyết định giải quyết đúng pháp luật trên cơ sở tôn trọng sự thật khách quan. Sau đó, nếu nhận thấy cách giải quyết của Bộ Xây dựng không phù hợp như thực tế đã diễn ra thì Chủ tịch UBND TP. Cần Thơ phải có văn bản kiến nghị Thủ tướng Chính phủ để bảo đảm việc giải quyết đúng pháp luật và bảo vệ được quyền lợi hợp pháp của gia đình bà Khuê. 

Báo Thanh tra sẽ tiếp tục phản ánh sự việc này trên các số báo tới.

Giáng Thăng