Bố con ông Vam xót xa nhìn mô hình VAC hoang hóa. Ảnh: Trần Quý

Ông Mai Văn Thanh, Phó Chủ tịch UBND huyện Kim Sơn cho biết: Ngày 19/11/2008, UBND tỉnh Ninh Bình ra Quyết định số 2113/QĐ-UBND thu hồi 116.672 m2 đất, giao cho Cty Cổ phần Thương mại Quốc Hưng (Cty Quốc Hưng) thuê với thời hạn 30 năm để xây dựng nhà máy đóng tàu và cầu cảng bốc xếp hàng hóa (D.A) tại xã Quang Thiện, xã Đồng Hướng, huyện Kim Sơn. UBND tỉnh Ninh Bình giao cho UBND huyện Kim Sơn GPMB. Sau gần 5 năm triển khai thực hiện, do chủ đầu tư không đủ kinh phí bồi thường nên không giải phóng được mặt bằng. 

Ngày 23/7/2013, UBND tỉnh Ninh Bình ra Quyết định số 522/QĐ-UBND chấm dứt hiệu lực pháp lý và thu hồi Giấy chứng nhận đầu tư số 09.111.000.0017 ngày 30/5/2008 do UBND tỉnh Ninh Bình cấp cho Cty Quốc Hưng để thực hiện D.A. UBND tỉnh Ninh Bình giao cho UBND huyện Kim Sơn tạm ứng phần kinh phí bồi thường, hỗ trợ GPMB còn thiếu và chuyển cho Hội đồng GPMB huyện Kim Sơn chi trả theo phương án đã được phê duyệt (phần kinh phí này sẽ được hoàn trả khi có nhà đầu tư mới).

Mặc dù UBND tỉnh Ninh Bình đã giao cho UBND huyện Kim Sơn tạm ứng phần kinh phí bồi thường, hỗ trợ GPMB còn thiếu chi trả theo phương án đã được phê duyệt, nhưng hơn 3 tháng nay UBND huyện Kim Sơn vẫn không thực hiện với lý do không có tiền. 

Cty Quốc Hưng “mất hút”, huyện không có tiền chi trả, dân không được phép canh tác dù vẫn chưa nhận được tiền đền bù, hỗ trợ nên hàng chục nghìn m2 đất 2 vụ lúa, đất trồng chuối, trồng cây lâu năm, mặt nước nuôi trồng thủy sản đang cho thu nhập hàng trăm triệu đồng/năm trở thành hoang hóa. 

Ông Nguyễn Công Uẩn, Chủ tịch UBND xã Quang Thiện cho biết, trong tổng số diện tích đất thuộc diện thu hồi xây dựng nhà máy có trên 65 nghìn m2 thuộc xã Quang Thiện quản lý đang được gia đình ông Phạm Văn Vam cùng 2 con đấu thầu, triển khai mô hình vườn, ao, chuồng (VAC) đạt hiệu quả cao. Hiện, diện tích trên đang hoang hóa trong khi gia đình ông Vam mới nhận được 720 triệu đồng/2.714 triệu đồng tiền đền bù, hỗ trợ. Mô hình VAC cho thu nhập từ 3 - 4 trăm triệu đồng/năm đang bị hoang hóa. Ảnh: Trần Quý

“Mô hình VAC của gia đình tôi là một trong những mô hình tiêu biểu đạt hiệu quả cao của tỉnh Ninh Bình. Gia đình tôi đã đón tiếp hàng chục đoàn cán bộ, người dân trong và ngoài tỉnh về tham quan, trao đổi kinh nghiệm nhân rộng mô hình. Trước thời điểm có quyết định thu hồi đất, mô hình VAC của gia đình cho thu nhập từ 3 - 4 trăm triệu đồng/năm. Gần 5 năm nay, nhìn thấy vùng đất mà cả gia đình đổ bao công sức, tiền của suốt 17 năm trời cải tạo, xây đựng đến ngày cho thu nhập cao thì bị thu hồi và để hoang hóa mà đau lòng. Gia đình đã gửi đơn kiến nghị đến các cấp có thẩm quyền nhưng đến nay vẫn chưa được giải quyết…”, ông Phạm Văn Vam nói.

Ông Trần Văn Hậu, Trưởng Phòng Kinh tế - Tài chính, Phó Chủ tịch Hội đồng GPMB huyện Kim Sơn, cho biết: “Tổng kinh phí bồi thường, hỗ trợ GPMB cho D.A chỉ trên 3,4 tỷ đồng. Thế nhưng, Cty Quốc Hưng mới chi trả được 1,4 tỷ đồng. Từ tháng 7/2009 đến khi UBND tỉnh ra quyết định thu hồi giấy chứng nhận đầu tư, Hội đồng GPMB huyện Kim Sơn đã nhiều lần liên lạc, gửi văn bản đến Cty, nhưng không nhận được hồi âm. Việc UBND tỉnh Ninh Bình giao cho UBND huyện Kim Sơn tạm ứng phần kinh phí bồi thường, hỗ trợ GPMB còn thiếu chi trả theo phương án đã được phê duyệt là không thể vì huyện không có tiền. Hiện nay, thu ngân sách huyện còn thâm hụt, 100 triệu đồng cũng khó, nói gì đến tiền tỷ. Và, cũng chẳng biết đến bao giờ mới có nhà đầu tư mới đến đầu tư ở đây”.

Qua các lần làm việc với lãnh đạo UBND xã Quang Thiện và lãnh đạo UBND huyện Kim Sơn, phóng viên phát hiện có nhiều khuất tất trong công tác kiểm đếm đền bù GPMB và giải quyết sự việc. 

Các hợp đồng đấu thầu đất giữa gia đình ông Vam và UBND xã Quang Thiện chưa hết thời hạn nhưng khi thu hồi đất không được thanh lý, trong đó có một số hợp đồng phải phải “thế chấp” bằng lúa trước. 

Phương án đền bù, hỗ trợ đối với gia đình lần đầu chỉ được trên 1,1 tỷ đồng, sau khi ông Vam có đơn kiến nghị đã được UBND huyện Kim Sơn điều chỉnh thêm 2 lần, lần thứ nhất tăng thêm trên 938 triệu đồng và lần thứ hai tăng thêm trên 676 triệu đồng. Mặc dù vậy, ông Vam vẫn tiếp tục có đơn khiếu nại về một số mục cho là bồi thường, hỗ trợ chưa thỏa đáng. 

Đến nay, đã hơn 3 tháng nhận được sự chỉ đạo của UBND tỉnh về việc tạm ứng phần kinh phí bồi thường, hỗ trợ GPMB còn thiếu chi trả cho gia đình ông Vam nhưng UBND huyện Kim Sơn vẫn chưa thực hiện…

“Sau gần 5 năm trời thu hồi đất, gia đình tôi mới nhận được được 720 triệu đồng/2.714 triệu đồng tiền đền bù, hỗ trợ. Do vậy, gia đình tôi đã có đơn gửi các cơ quan chức năng đề nghị sớm chi trả số tiền còn lại để ổn định cuộc sống. Trong trường hợp huyện Kim Sơn không có khả năng chi trả, thì giao lại số diện tích trên để gia đình tiếp tục triển khai mô hình VAC, số tiền trên sẽ trừ dần vào tiền thuê đất hằng năm”, ông Vam nói.

Kiến nghị của gia đình ông Phạm Văn Vam là hợp lý. Song, theo ông Mai Văn Thanh, hiện UBND huyện Kim Sơn vẫn chưa có giải pháp để giải quyết dứt điểm. 

Để bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, đề nghị UBND tỉnh Ninh Bình quyết liệt trong chỉ đạo, sớm chấm dứt vụ việc.