Gần 70 tuổi, bà Hợi vẫn phải “ăn nhờ, ở đậu” nhà em gái khi bị em trai đuổi ra khỏi nhà mình. Ảnh: Nguyên Linh

Cho mượn nhà rồi chiếm luôn

Theo đơn thư, PV Báo Thanh tra đã về thôn Lũng Kênh, xã Đức Giang. Không giấu nổi bức xúc và tủi thân, người đàn bà gần 70 tuổi kể về việc bị người em trai đuổi ra khỏi nhà khi đang ốm đau, bệnh tật.   

Bà Hoàng Thị Sửu (em gái bà Hợi), người được bà Hợi ủy quyền để giải quyết việc đòi quyền sử dụng đất (QSDĐ) và tài sản trên đất do ông Hoàng Tiến Chỉ (em trai) cùng vợ con chiếm dụng cho biết, bà Hợi là người phụ nữ cô đơn, tàn tật. Từ năm 1982, bà làm 1 lán bán hàng nước tại Ao làng thôn Lũng Kênh. Năm 1990, bà được chính quyền địa phương ưu tiên đổi tiêu chuẩn đất 5% ra khu Ao Làng, nơi bà đang có quán bán nước, diện tích 81,6m2. Năm 2005, khi cơ quan chức năng tiến hành đo đạc phục vụ việc cấp giấy chứng nhận QSDĐ, diện tích sử dụng thực tế của bà là 80m2, thửa số 315, tờ bản đồ số 07, thôn Lũng Kênh, chủ sử dụng đất là bà Hoàng Thị Hợi. Bà Hợi đã làm nhà để ở.

Cũng theo bà Sửu, mảnh đất của bà Hợi trước đây ẩm thấp, hoang sơ. Nhờ sự giúp đỡ của chị em gái (nhà có 6 chị em gái, 2 anh em trai - PV), bà Hợi mới có được gian quán bán hàng. 

Khi đường 422 nối với Đại lộ Thăng Long mở rộng, đất của bà Hợi ra sát mặt đường, trở thành “có giá”. Người em trai út là ông Hoàng Tiến Chỉ, do cuộc sống khó khăn, đã cho 2 con trai là Hoàng Tiến Cương và Hoàng Tiến Lượng ra ở cùng bà Hợi. Năm 2011, ông Chỉ cùng vợ là bà Lê Thị Hiên cũng ra ở cùng. 

Tuy nhiên, trong quá trình ở cùng, ông Chỉ cùng 2 con trai có thái độ hỗn láo, thường xuyên đe dọa và đuổi bà ra khỏi nhà. Đỉnh điểm là vào đầu tháng 7/2011, bà Hợi bị ốm nặng phải đi viện điều trị. Sau khi ra viện, ông Chỉ đã không cho bà Hợi về nhà. Bà Hợi phải sang nhà em gái tá túc. 

Kể từ đó, bà Hợi liên tục yêu cầu ông Chỉ trả lại nhà, đất, nhưng ông Chỉ không trả vì cho rằng, phần nhà đất này là của vợ con ông.

Về việc này, Chủ tịch UBND xã Đức Giang Trịnh Văn Hòa cũng cho rằng, nếu không có việc tranh chấp với ông Hoàng Tiến Chỉ thì địa phương đã làm thủ tục cấp giấy chứng nhận QSDĐ cho bà Hoàng Thị Hợi vì đó là tiêu chuẩn đất phần trăm của bà.

Qua 2 cấp tòa vẫn chưa được thi hành án 

Tiếp tục tìm hiểu PV được biết, trước khi bà Hợi khởi kiện ra tòa, gia đình, anh em họ tộc đã họp khuyên can, UBND xã Đức Giang cũng đứng ra giải quyết nhưng ông Chỉ vẫn cho rằng, 80m2 đất ở đầu thôn Lũng Kênh là của ông. 

Tại phiên tòa sơ thẩm, ông Chỉ không cung cấp được tài liệu chứng minh nguồn gốc đất cũng như QSDĐ, trong khi bà Hợi có đầy đủ giấy tờ hợp lệ, lại được anh chị em trong nhà (trừ gia đình ông Chỉ) công nhận 80m2 đất tại thôn Lũng Kênh là đất của bà Hợi được chính quyền địa phương cấp năm 1990. 

Do vậy, Bản án dân sự sơ thẩm số 08/2012/DSST, ngày 27/8/2012 của TAND huyện Hoài Đức đã buộc gia đình ông Chỉ phải trả lại cho bà Hợi QSD 80m2 đất tại thôn Lũng Kênh. Bà Hợi được quyền sở hữu toàn bộ tài sản trên đất và có trách nhiệm thanh toán cho ông Chỉ một khoản tiền tương đương với giá trị tài sản mà trong quá trình sử dụng đất của bà Hợi, phía ông Chỉ đã góp công xây dựng. 

Không đồng ý với phán quyết của tòa sơ thẩm, ông Chỉ kháng án. 

Ngày 17/12/2012, TAND TP Hà Nội đã tiến hành xét xử phúc thẩm vụ án dân sự. Tại phiên tòa phúc thẩm, ông Chỉ cũng hoàn toàn đuối lý vì không có bất kỳ giấy tờ nào chứng mình nhà, đất đang có tranh chấp thuộc quyền sở hữu của mình. 

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và kết quả tranh luận tại phiên tòa, TAND TP Hà Nội đã tuyên: Giữ nguyên Bản án sơ thẩm số 08/2012/DSST, buộc vợ chồng ông Chỉ và các con trả lại cho bà Hợi QSD toàn bộ diện tích đất 80m2 tại thửa 315. Đồng thời, giao cho bà Hợi được quyền sở hữu toàn bộ các tài sản trên thửa đất. Bà Hợi có trách nhiệm thanh toán giá trị tài sản phát triển trên đất cho ông Chỉ.

Câu chuyện tưởng chừng sẽ dừng lại ở bản án của TAND TP Hà Nội, bởi khi qua 2 cấp tòa, ông Chỉ hoàn toàn đuối lý, không cung cấp được bất cứ tài liệu nào liên quan đến QSD thửa đất. Thế nhưng, sau khi Bản án số 243 có hiệu lực, Chi cục Thi hành án Dân sự huyện Hoài Đức đang xúc tiến việc thi hành án thì ông Chỉ lại tiếp tục đệ đơn tới Viện KSND Tối cao tìm cách “trì hoãn” việc thi hành án dân sự. 

Để rồi, ngày 23/4/2013, Viện KSND Tối cao có văn bản yêu cầu Chi Cục Thi hành án Dân sự huyện Hoài Đức hoãn thi hành án dân sự. Sau 3 tháng hoãn thi hành án, ngày 26/7/2013, Viện KSND Tối cao đã ban hành quyết định kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm đối với Bản án dân sự phúc thẩm của TAND TP Hà Nội vì những lời khai và những tài liệu ông Chỉ cung cấp mới chưa được đưa ra tại 2 phiên tòa trước. 

Hy vọng sự công tâm sớm trở lại để bà Hợi có thể trở về sinh sống trên chính ngôi nhà và mảnh đất của mình trong những năm tháng còn lại khi giờ đây, tuổi ngày càng cao, sức càng yếu.

Lê Nguyên - Khánh Linh