Ngôi nhà 5 gian nơi chị em bà Hồng đang thờ cúng bố mẹ. Ảnh: Đức Long

Nguồn gốc thửa đất số 20  

Theo bản trình bày của bà Hoàng Thị Hồng (SN 1961, xóm Thượng, xã Uy Nỗ, huyện Đông Anh, Hà Nội) gửi TAND huyện Đông Anh và tài liệu PV có được thì thửa đất số 20, tờ bản đồ 84, vị trí xóm Thượng, xã Uy Nỗ, Đông Anh; trong GCNQSDĐ S199939 mang tên bà Hoàng Thị Hồng có nguồn gốc như sau: Vợ chồng ông bà Hoàng Văn Phát (SN 1937, chết năm 1975) và Hoàng Thị Chắt (SN 1937, chết năm 2002) sinh được 6 người con gái, bà Hoàng Thị Hồng là con trưởng. Gia đình ông Phát sống trên thửa đất số 20 từ trước năm 1970 đến nay, trong suốt thời gian hơn 40 năm, từ đời ông Phát đến đời bà Hồng cùng 5 người em không có tranh chấp với ai trong dòng họ Hoàng. 

Thửa đất 20 có diện tích 1.432m2 nằm trong tổng thể khu đất của cụ Hoàng Văn Kỷ (bố ông Phát) sau khi chết (năm 1953) để lại cho các con là Hoàng Văn Phát, Hoàng Văn Kim và Hoàng Duy Cơ (ông Kim, ông Cơ cùng cha khác mẹ với ông Phát). Trong đó có 2.500m2 gồm đất ở, đất vườn liền kề, trên đất có một căn nhà 3 gian cấp 4, vợ chồng ông Kim ở. Một căn nhà 5 gian cấp 4, gia đình ông Phát ở phía Tây, gia đình ông Cơ ở một gian buồng phía Đông.

Từ năm 1967 - 1970, ông Phát (anh cả) đã chia khu đất ở và đất vườn liền kề của bố mẹ để lại thành 3 phần cho 3 anh em: Ông Cơ hưởng phần đất phía Tây; ông Kim (đi bộ đội, bà Sân vợ ông Kim nhận đất) hưởng phần đất ở giữa; ông Phát hưởng phần đất phía Đông. Là con trai trưởng nên trên phần đất của ông Phát có căn nhà 3 gian và căn nhà 5 gian cấp 4. Cả 3 gia đình ở trên 3 phần đất của mình ổn định không có tranh chấp. Ông bà Phát cùng 6 người con gái quản lý sử dụng thửa đất 1.432m2 được chia (nay là thửa 20) và tài sản gắn liền trên đất là hai căn nhà cấp 4 ổn định không có tranh chấp với ai trong dòng họ Hoàng. 

Theo phong tục tập quán, ông Phát là con trưởng nên có trách nhiệm thờ cúng ông bà Tổ tiên. Bàn thờ gia tiên vẫn được đặt trong căn nhà 3 gian, cấp 4. Vợ chồng, con cái ông bà Phát ở trong căn nhà 5 gian. Như vậy, cả 2 căn nhà trên đều là nhà ở và là nơi đặt bàn thờ gia tiên như mọi gia đình khác ở địa phương. "Trên thực tế trong thời gian mấy chục năm qua, cả 2 căn nhà cấp 4 này đều do bố mẹ và chúng tôi trùng tu tôn tạo để ở và thờ cúng Tổ tiên. Sáu chị em đều sinh ra, lớn lên, được bố mẹ, họ hàng gả chồng cũng tại căn nhà này. Đây là nhà, đất của ông bà, bố mẹ tôi để lại cho các con, các cháu", bà Hồng khẳng định. 

Sau khi ông Phát chết (năm 1975), bà Hoàng Thị Chắt chết (năm 2002), con gái là Hoàng Thị Hồng cùng 5 người em là Hoàng Thị Hòa, Hoàng Thị Thanh, Hoàng Thị Thủy, Hoàng Thị Thúy và Hoàng Thị Thắm được hưởng quyền thừa kế thửa đất số 20 và tài sản gắn liền trên đất (hai căn nhà cấp 4 và cây cối) là hợp pháp, đúng pháp luật. 

Huyện Đông Anh cấp GCNQSDĐ đúng luật

Năm 2004, thực hiện chính sách về quản lý đất đai, bà Hoàng Thị Hồng cùng các em đã làm thủ tục xin cấp GCNQSDĐ của thửa đất do bố mẹ để lại. “Khi kê khai, 6 chị em thống nhất là sau này sẽ để lại một phần đất làm nhà thờ chung của dòng họ. Quan điểm trên được 6 chị em lập thành văn bản” - bà Hồng cho biết.

Sau khi kê khai làm thủ tục xin cấp GCNQSDĐ, các bà đã gửi tới UBND xã Uy Nỗ xem xét. 

Tại Tờ trình số 04/TTr-UB ngày 19/10/2004 của UBND xã Uy Nỗ gửi UBND huyện Đông Anh, Phòng Địa chính - Nhà đất và Đô thị huyện Đông Anh ghi: "UBND xã Uy Nỗ đã tổ chức kê khai đăng ký sử dụng đất, đồng thời chỉ đạo Hội đồng đăng ký đất đai xét cấp GCNQSDĐ, xã thực hiện đầy đủ các thủ tục theo quy định tại Quyết định số 65/2001/QĐ-UB; đã tổ chức xét phân loại hồ sơ và kết quả cấp GCNQSDĐ ở, đất ao và đất vườn liền kề khu vực nông thôn để trưng cầu ý kiến của nhân dân trong xã”. 

Theo kết quả xét, hộ bà Hoàng Thị Hồng là 1/61 hộ có đất thuộc diện: "Trường hợp đất có nguồn gốc do cha ông để lại, đất có nguồn gốc khác đã xây dựng nhà ở ổn định trước ngày 31/5/1990, không phải nộp tiền sử dụng đất". 

Tại biên bản kiểm tra hiện trạng đất, các chủ sử dụng đất liền kề trong đó có hộ ông Hoàng Duy Cơ, Hoàng Văn Kim, hộ ông Vườn, ông Nhẫm, bà Hoa (vợ ông Bưởi) đã ký tên xác nhận không có ý kiến thắc mắc, không có tranh chấp. 

Tại Công văn số 18/CV-TNMT ngày 11/6/2013 của Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Đông Anh "về việc phúc đáp Văn bản số 03/VPLS của Văn phòng Luật sư Hằng Nga" có ghi: "Ngày 24/5/2004, hộ gia đình bà Hoàng Thị Hồng kê khai đơn xin cấp GCNQSDĐ, được UBND xã Uy Nỗ kiểm tra hiện trạng, xác nhận đủ điều kiện cấp GCN trình UBND huyện Đông Anh để cấp GCNQSDĐ, trong đó thể hiện nguồn gốc đất và thời điểm sử dụng là "đất thổ cư do cha ông để lại đã làm nhà ở trước 31/5/1990", căn cứ hồ sơ trên, Phòng Địa chính - Nhà đất và Đô thị (nay là Phòng Tài nguyên và Môi trường) đã thẩm định trình UBND huyện ký cấp GCNQSDĐ số 199939 ngày 30/11/2004 cho hộ bà Hoàng Thị Hồng tại thửa đất số 20, tờ bản đồ số 84, tại xóm Thượng, xã Uy Nỗ. Trong quá trình thẩm định hồ sơ cấp GCN cho hộ bà Hoàng Thị Hồng tại thửa đất nêu trên, Phòng không nhận được bất kỳ đơn thư khiếu nại nào liên quan đến thửa đất của hộ bà Hồng". 

Như vậy, quá trình cấp GCNQSDĐ từ cấp UBND xã Uy Nỗ đến UBND huyện Đông Anh cho hộ bà Hoàng Thị Hồng là đúng trình tự, thủ tục. Theo Luật Đất đai năm 2003, hộ bà Hồng có đủ tư cách pháp nhân, là chủ duy nhất quản lý, sử dụng thửa đất số 20. 

Thực hiện đúng cam kết của 6 chị em trước khi lập hồ sơ xin cấp GCNQSDĐ, bà Hồng cùng các em đã để lại căn nhà 3 gian cho dòng họ Hoàng Văn làm nơi thờ cúng gia tiên. Căn nhà 5 gian chị em bà Hồng để làm nơi thờ cúng bố mẹ. Ngày 31/5/2011, 6 chị em bà Hồng cùng ông Hoàng Việt Trung (con trai ông Kim), Trưởng họ, đại diện họ Hoàng Văn và bà Đặng Thị Nhạn (vợ ông Trung) đã có cuộc họp gia đình "về việc phân chia tài sản trong gia đình". Biên bản cuộc họp ghi chi tiết: 

1 - Khuôn viên nhà thờ (nhà 3 gian - PV) giao cho dòng họ Hoàng Văn quản lý và sử dụng (có phân chia ranh giới rõ ràng - PV), do ông Hoàng Việt Trung đại diện đứng tên (diện tích đất là 92,1m2). 

2 - Khuôn viên nhà ngói 5 gian và sân trước là đồng sở hữu của 6 chị em gái và ông Hoàng Việt Trung. 6 chị em đã thống nhất giao cho 2 người là Hoàng Thị Thắm và Hoàng Việt Trung đứng tên GCNQSDĐ (diện tích đất là 314,8m2). 

3 - Phần diện tích đất còn lại là sở hữu của 6 chị em gái. 6 chị em đã thống nhất và ủy quyền cho chị Hoàng Thị Hồng đứng tên GCNQSDĐ. Cả 8 người dự họp đã đồng ý với nội dung cuộc họp và cùng ký tên vào biên bản. 

Sau cuộc họp, mọi người đã tiến hành đo đạc lập hồ sơ kỹ thuật 2 thửa đất trên, Văn phòng Đăng ký QSDĐ Đông Anh trực tiếp thẩm định. Sau đó, bà Hồng cùng ông Trung đến Văn phòng Công chứng Đông Anh, huyện Đông Anh làm thủ tục công chứng hợp đồng chuyển nhượng QSDĐ, căn nhà trên đất từ hộ bà Hoàng Thị Hồng sang ông Hoàng Việt Trung. Tại Văn phòng Công chứng, ông Trung đã ký vào các văn bản công chứng. 

Mong rằng, TAND huyện Đông Anh sẽ xét sử công minh, bảo vệ quyền lợi chính đáng của 6 chị em bà Hoàng Thị Hồng.

Đức Long