Hội nghị toàn quốc tổng kết công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng. Ảnh: Đăng Khoa/Uỷ ban Kiểm tra Trung ương

Tư tưởng Hồ Chí Minh về cần, kiệm, liêm, chính là nền tảng đạo đức sâu sắc cho liêm chính công vụ hiện đại. Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, liêm chính không chỉ là không tham ô, mà còn là thái độ sống trong sạch, không tham lam và dấn thân vì lợi ích chung của đất nước và Nhân dân - là căn bản của một cán bộ cách mạng thực thụ. Vấn đề kiểm soát quyền lực và phòng, chống tham nhũng trong công tác cán bộ không chỉ là sợi chỉ đỏ xuyên suốt các kỳ Đại hội XII, XIII mà còn được nâng tầm thành “nhiệm vụ then chốt của then chốt” trong các văn kiện chuẩn bị cho Đại hội XIV vào năm 2026.

Công tác tuyển dụng, đánh giá, luân chuyển và kiểm soát quyền lực ngày càng được siết chặt các kẽ hở từ khâu tuyển dụng đầu vào, đánh giá thực chất năng lực đến việc luân chuyển cán bộ để phòng ngừa hình thành nhóm lợi ích; việc kiểm soát quyền lực đã được đồng bộ hóa với cơ chế thanh tra, giám sát tài sản và trách nhiệm người đứng đầu.

Ông Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư đã ký ban hành Kết luận số 205-KL/TW ngày 7/11/2025 của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá trong tuyển dụng, bố trí, sử dụng, đãi ngộ cán bộ. Ảnh: Đăng Khoa

Những kết quả nổi bật

Thời gian qua, Bộ Chính trị đã ban hành Kết luận số 205-KL/TW ngày 7/11/2025 về một số giải pháp đột phá trong tuyển dụng, bố trí, sử dụng, đãi ngộ cán bộ và Chính phủ cũng đã có Nghị định số 170/2025/NĐ-CP ngày 30/6/2025 quy định về tuyển dụng, sử dụng và quản lý công chức. Đây là những văn bản pháp lý rất quan trọng nhằm cải cách cơ chế tuyển dụng, sử dụng, đãi ngộ cán bộ, công chức theo hướng tinh gọn, hiệu quả, thu hút nhân tài, đồng thời tăng cường kiểm soát quyền lực, chống tiêu cực trong hệ thống chính trị. 

Liêm chính công vụ không còn là khẩu hiệu mà đã trở thành tiêu chí đo lường trong hoạt động nhà nước. Các báo cáo nội bộ cho thấy sự thay đổi về thái độ làm việc của đội ngũ cán bộ, với tinh thần phục vụ người dân và doanh nghiệp cao hơn, trách nhiệm trong xử lý nhiệm vụ rõ rệt hơn theo các chỉ số KPI. Cải cách tuyển dụng, đánh giá, luân chuyển và kiểm soát quyền lực góp phần gia tăng niềm tin của người dân và doanh nghiệp vào chất lượng phục vụ hành chính công. Minh bạch trong tuyển dụng và xử lý sai phạm là điểm nhấn khiến công chúng đánh giá cao hơn về sự liêm chính của bộ máy.

Việc hoàn thiện khung pháp lý về công tác tuyển dụng, đánh giá, luân chuyển và kiểm soát quyền lực rất được quan tâm, tạo ra một hệ thống kiểm soát quyền lực đa tầng, cụ thể: Cán bộ, công chức phải giải trình về quyết định, hành vi trong công vụ; thông tin hành chính, kê khai tài sản, xung đột lợi ích được công bố một cách minh bạch; các cơ quan chức năng tiến hành thanh tra, giám sát nghiệp vụ và đạo đức công vụ theo kế hoạch và đột xuất.

Tính đến giữa năm 2025, công tác luân chuyển được nhìn nhận là thành công nhất, với tỷ lệ 100% các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương hoàn thành việc bố trí Bí thư Cấp ủy không là người địa phương, ở cấp quận, huyện tỷ lệ là trên 92%; việc luân chuyển định kỳ đối với các vị trí “nhạy cảm” như: Địa chính, kế toán, thanh tra, kiểm tra,…đạt tỷ lệ 95%, giúp giảm thiểu số vụ việc tiêu cực nảy sinh từ các “mối quan hệ lâu năm”, gia đình, lợi ích nhóm.

Theo thông tin từ Bộ Nội vụ, năm 2024 các bộ, ngành, địa phương đã xử lý kỷ luật 4.741 cán bộ, công chức, viên chức, trong đó cán bộ 390 người; công chức 1.092 người, viên chức 6.313 người. Qua đó, đã kịp thời chấn chỉnh những sai phạm, khuyết điểm trong công tác tuyển dụng, sử dụng và quản lý cán bộ công chức, nhất là công tác quy hoạch, bổ nhiệm, bổ nhiệm lại cán bộ, công chức.

Những kết quả đạt được không chỉ phản ánh quá trình hoàn thiện thể chế và tổ chức thực thi pháp luật về cải cách hành chính ở tầm vĩ mô, mà còn cho thấy sự quyết tâm chính trị rõ rệt của Đảng và Nhà nước trong việc xây dựng, củng cố bộ máy hành chính nhà nước các cấp theo hướng trong sạch, liêm chính, hoạt động có hiệu lực, hiệu quả và lấy người dân làm trung tâm phục vụ.

Thực tiễn triển khai tại các địa phương cho thấy, việc quán triệt và vận dụng thống nhất các chủ trương, quy định về công tác cán bộ, kiểm soát quyền lực và trách nhiệm giải trình đã góp phần tiệm cận các chuẩn mực quốc tế về quản trị công tốt, công khai và minh bạch. Trên nền tảng đó, sự kết hợp giữa tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức liêm chính của người cán bộ, công chức với hệ thống pháp luật và cơ chế kiểm soát quyền lực hiện đại được xem là cơ sở lý luận và thực tiễn quan trọng, tạo nền móng vững chắc cho việc tiếp tục nâng cao chất lượng liêm chính công vụ trong giai đoạn phát triển mới.

Thành ủy TPHCM điều động, luân chuyển cán bộ. Ảnh minh họa

Một số hạn chế và bài học rút ra từ thực tiễn

Thực tiễn công tác cán bộ trong năm 2025 vẫn bộc lộ những tồn tại, hạn chế cần được nhận diện thẳng thắn để rút kinh nghiệm trong thời gian tới, cụ thể:

Thứ nhất, vẫn còn tình trạng “hợp thức hóa” cho các trường hợp con em cán bộ thông qua hình thức ký hợp đồng lao động ngắn hạn trước, sau đó mới xây dựng chỉ tiêu tuyển dụng phù hợp với vị trí đó để ưu tiên xét tuyển.

Thứ hai, tỷ lệ cán bộ bị kỷ luật sau khi đã được xếp loại “Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ” trong năm trước đó vẫn còn xảy ra tại một số địa phương (chiếm khoảng 3-5% số cán bộ bị kỷ luật). Điều này cho thấy công tác đánh giá chưa có tính dự báo và chưa phản ánh đúng đạo đức công vụ của cán bộ.

Thứ ba, vẫn còn tình trạng cán bộ được luân chuyển về cơ sở nhưng không thực sự sâu sát, chỉ giữ tư duy “làm khách”, không dám quyết định những việc khó vì sợ va chạm, ảnh hưởng đến uy tín khi rút về bổ nhiệm chức vụ cao hơn.

Từ những hạn chế nêu trên, có thể rút ra một số bài học rút ra từ thực tiễn như sau:

Một là, liêm chính trong công tác tuyển dụng, đánh giá, luân chuyển phải được bảo đảm bằng sự công bằng tuyệt đối ở vạch xuất phát. Bởi vì, chỉ cần một mắt xích tuyển dụng bị nới lỏng để "cài cắm" nhân sự, toàn bộ niềm tin của quần chúng vào bộ máy sẽ bị xói mòn.

Hai là, ưu tiên “lượng hóa” thước đo đánh giá, cần áp dụng triệt để các chỉ số đo lường hiệu quả (KPIs) gắn với trách nhiệm người đứng đầu. Thực tiễn cho thấy, nơi nào công khai hóa kết quả giải quyết thủ tục hành chính lên môi trường điện tử và có sự giám sát trực tiếp từ người dân, nơi đó cán bộ ít có cơ hội “mặc cả” hay tiêu cực.

Ba là, thực hiện nghiêm việc “giám sát từ sớm, từ xa” trong luân chuyển, phải thực hiện tốt công tác thanh tra, quyết toán và kiểm toán trách nhiệm người đứng đầu trước khi cán bộ rời vị trí luân chuyển. Điều này ngăn chặn tình trạng “vung tay quá trán” ở nhiệm kỳ cũ rồi để lại hệ lụy cho người kế nhiệm.

Bốn là, ứng dụng tốt công nghệ vào kiểm soát quyền lực. Trong kỷ nguyên số, kiểm soát quyền lực bằng con người là cần thiết nhưng chưa đủ; việc kết nối liên thông dữ liệu giữa Thanh tra Chính phủ, Bộ Nội vụ và Ngân hàng Nhà nước về biến động tài sản là “vũ khí” sắc bén nhất trong kiểm soát quyền lực. Khi mọi quy trình phê duyệt đều để lại “dấu vết số” không thể tẩy xóa, sự liêm chính sẽ trở thành nhu cầu tự thân để cán bộ tồn tại trong bộ máy.

Những hạn chế trên cho thấy, nếu chỉ kiểm soát bằng văn bản mà không có văn hóa liêm chính và công nghệ giám sát, quyền lực vẫn sẽ tìm được “kẽ hở” để len lỏi.

Nhìn từ công tác cán bộ, liêm chính chính là “gốc” của mọi thắng lợi. Khi công tác tuyển dụng được công tâm, đánh giá khách quan, luân chuyển có trách nhiệm và kiểm soát bằng pháp luật, khi đó bộ máy hành chính sẽ trở thành một chỉnh thể vững chắc, đủ sức dẫn dắt đất nước bước vào kỷ nguyên mới. Sự liêm chính của mỗi công chức, viên chức hôm nay chính là niềm tin của Nhân dân vào Đảng và Nhà nước.