Dự án nạo vét, cải tạo môi trường, xây dựng hạ tầng rạch Xuyên Tâm đã triển khai đồng loạt các gói thầu. Ảnh: Thu Huyền

Tăng tốc thi công

Theo Sở Xây dựng TPHCM, sau sắp xếp địa giới hành chính, TP hiện có 19 dự án hạ tầng kỹ thuật trọng điểm. Trong đó, có 8 dự án đã được phê duyệt chủ trương đầu tư và phê duyệt dự án đầu tư; 2 dự án đã được phê duyệt chủ trương đầu tư, đang hoàn thiện thủ tục phê duyệt dự án; 9 dự án đang lập hồ sơ đề xuất chủ trương đầu tư.

Các dự án tập trung vào những nhóm công trình lớn như cải tạo, nạo vét, chỉnh trang hệ thống kênh, rạch; xây dựng hệ thống thoát nước, thu gom và xử lý nước thải; chống ngập, cải thiện môi trường, kết hợp đầu tư đường giao thông, công viên, cây xanh và chỉnh trang đô thị dọc các tuyến kênh, rạch.

Trong đó, Dự án nạo vét, xây dựng hạ tầng, cải tạo môi trường bờ Bắc kênh Đôi có tổng mức đầu tư khoảng 7.300 tỷ đồng, thực hiện trong giai đoạn 2023-2028. Các gói thầu xây lắp đang được triển khai, trong đó gói thầu xây lắp 1 đạt khoảng 55% khối lượng, gói xây lắp 2 đạt khoảng 75% và gói xây lắp 3 đạt khoảng 20%.

Năm 2026, dự án này được bố trí kế hoạch vốn 336 tỷ đồng, đến nay đã giải ngân khoảng 241,3 tỷ đồng, đạt 71,8%. TP đang tiếp tục tập trung xử lý các trường hợp mặt bằng còn lại và di dời các công trình hạ tầng kỹ thuật nhằm bảo đảm việc thi công được thực hiện đồng bộ.

Tương tự, tại Dự án nạo vét, cải tạo môi trường, xây dựng hạ tầng rạch Xuyên Tâm, các gói thầu xây lắp đã đồng loạt triển khai. Trong đó, gói XL-03, đoạn từ đường Lương Ngọc Quyến đến sông Vàm Thuật, đạt khoảng 72% khối lượng.

Theo kế hoạch, khoảng 1,4km bên trái tuyến thuộc phường An Nhơn dự kiến được thông xe kỹ thuật trước ngày 2/9/2026 và gói thầu hoàn thành trong năm 2026. Công tác bàn giao mặt bằng toàn dự án đã đạt tỷ lệ cao. Các đơn vị đang tiếp tục xử lý những trường hợp còn lại, đồng thời đẩy nhanh di dời hệ thống điện, cấp nước và viễn thông để đáp ứng tiến độ thi công.

Dự án xây dựng hạ tầng và cải tạo môi trường kênh Tham Lương - Bến Cát - rạch Nước Lên cũng đang được tập trung đẩy nhanh thi công để hoàn thành theo kế hoạch năm 2026. Đây là dự án hạ tầng kỹ thuật quy mô lớn, có tính chất liên vùng, kết hợp cải tạo môi trường, thoát nước và giao thông dọc tuyến.

Công tác giải phóng mặt bằng dự án này cơ bản đã được xử lý, hiện còn 2 trường hợp chưa bàn giao. Một số khó khăn đang được TPHCM tập trung tháo gỡ liên quan đến thủ tục nạo vét kết hợp tận thu sản phẩm nạo vét, nguồn cung vật liệu và di dời hạ tầng kỹ thuật.

Dự án xây dựng hạ tầng và cải tạo môi trường kênh Tham Lương - Bến Cát - rạch Nước Lên đang được tập trung “gỡ vướng” về mặt bằng và nguồn cung vật liệu. Ảnh: Thu Huyền

Cũng trên địa bàn TPHCM, Dự án vệ sinh môi trường TPHCM - giai đoạn 2, với tổng mức đầu tư khoảng 10.606 tỷ đồng, đang được tăng tốc thi công. Dự án gồm hệ thống thu cống bao và nhà máy xử lý nước thải công suất 480.000 m³/ngày đêm, phục vụ lưu vực Nhiêu Lộc - Thị Nghè và khu vực phía Đông TP.

Đến nay, tiến độ chung của dự án đạt khoảng 82%, trong đó 7/9 gói thầu xây lắp đã hoàn thành. Chính quyền TP và chủ đầu tư đang tập trung xử lý các nội dung còn tồn tại để đẩy nhanh tiến độ hoàn thành toàn dự án.

Tháo gỡ điểm nghẽn

Theo Sở Xây dựng TPHCM, nhìn chung các dự án hạ tầng kỹ thuật trọng điểm đang được TP tập trung triển khai đồng bộ. Nhiều dự án đã chuyển sang giai đoạn thi công với khối lượng ngày càng lớn. Một số hạng mục dự kiến hoàn thành hoặc đưa vào khai thác từng phần trong năm 2026.

Việc triển khai các dự án không chỉ nhằm giải quyết yêu cầu thoát nước, chống ngập, xử lý nước thải và cải thiện môi trường mà còn gắn với chỉnh trang đô thị, phát triển giao thông, công viên, cây xanh và không gian công cộng. Qua đó, từng bước nâng cao chất lượng hạ tầng và diện mạo đô thị TP.

Tuy nhiên, quá trình triển khai một số dự án vẫn gặp những khó khăn, vướng mắc liên quan đến bồi thường, giải phóng mặt bằng, di dời công trình hạ tầng kỹ thuật, thủ tục đầu tư, điều chỉnh quy hoạch, nguồn cung vật liệu cũng như thủ tục nạo vét và xử lý sản phẩm nạo vét.

Ngoài ra, tiến độ một số gói thầu và tỷ lệ giải ngân cũng chưa đạt kế hoạch do phụ thuộc vào việc hoàn thiện thủ tục, lựa chọn nhà thầu và khối lượng thi công thực tế.

Thời gian tới, Sở Xây dựng tiếp tục phối hợp với các sở, ngành, địa phương và chủ đầu tư tập trung tháo gỡ khó khăn theo từng dự án; đẩy nhanh bồi thường, giải phóng mặt bằng và di dời hạ tầng kỹ thuật; rút ngắn thời gian thực hiện các thủ tục thuộc thẩm quyền. Công tác kiểm tra, đôn đốc tiến độ thi công và giải ngân vốn đầu tư công cũng được tăng cường.

Đối với các dự án đang chuẩn bị đầu tư, TPHCM tập trung hoàn thiện hồ sơ, bảo đảm sự đồng bộ giữa quy hoạch, giải pháp kỹ thuật và khả năng cân đối nguồn lực, làm cơ sở triển khai trong giai đoạn 2026-2030.

Mục tiêu đặt ra là đẩy nhanh tiến độ nhưng vẫn bảo đảm chất lượng, an toàn và hiệu quả đầu tư, góp phần cải thiện môi trường, giảm ngập, nâng cao năng lực thoát nước và chỉnh trang đô thị, đáp ứng yêu cầu phát triển của TPHCM trong giai đoạn mới.