Hàng nghìn căn hộ tái định cư Thủ Thiêm thuộc Khu tái định cư rộng hơn 38 ha với hàng chục block cao tầng, nằm trong Khu đô thị mới Thủ Thiêm, từng được kỳ vọng trở thành “ngôi nhà mới” cho hàng nghìn hộ dân bị giải tỏa. Dự án khởi công từ những năm 2010, hướng đến mục tiêu xây dựng 12.500 căn hộ tái định cư. Đây được coi là bước đi nhân văn, bảo đảm người dân có chỗ ở khang trang, đồng bộ hạ tầng, gắn với quá trình phát triển Thủ Thiêm thành trung tâm mới của TP.HCM. Ảnh: Minh Nghĩa

Khu căn hộ tái định cư Thủ Thiêm rộng hơn 38 ha từng được kỳ vọng là “ngôi nhà mới” cho hàng nghìn hộ dân bị giải tỏa. Thế nhưng, sau gần một thập kỷ, hàng nghìn căn hộ vẫn bỏ trống, biến thành bài toán nan giải cho ngân sách và quản lý đô thị TP.HCM.

Hàng nghìn căn hộ đã hoàn thành nhưng nhiều năm không người ở, cửa đóng then cài. Ảnh: Minh Nghĩa

Dù đã bàn giao từ 2015, 3.790 căn hộ vẫn bỏ trống, trở thành “thành phố ma” giữa đất vàng. Trong gần một thập kỷ, 3.790 căn hộ tái định cư Thủ Thiêm đã ít nhất bốn lần được đưa ra đấu giá nhưng đều rơi vào cảnh “ế ẩm”. Lý do lặp đi lặp lại: giá khởi điểm quá cao, trong khi chất lượng căn hộ xuống cấp, không còn hấp dẫn nhà đầu tư.

Việc chuyển đổi 3.790 căn hộ tái định cư Thủ Thiêm thành nhà ở thương mại được xem là giải pháp khả thi. Năm 2017, TP.HCM mở phiên đấu giá đầu tiên với giá 8.800 tỷ đồng. Tháng 2/2018, mức khởi điểm nâng lên hơn 9.100 tỷ đồng. Đến tháng 6/2021, giá tiếp tục đẩy lên 9.900 tỷ đồng, chia thành hai gói. Năm 2023, thêm một lần nữa quỹ nhà “đất vàng” được rao bán, nhưng kết quả vẫn là thất bại.

Sơn bong tróc, lối vào loang lổ, nhiều hạng mục xuống cấp dù chưa từng có người ở. Dấu ấn thời Covid-19 vẫn còn tồn tại. Ảnh Minh Nghĩa

Thực trạng này không chỉ phản ánh sự lãng phí khổng lồ về tài sản công mà còn bộc lộ lỗ hổng trong quản lý. Hàng nghìn tỷ đồng đã được đầu tư, nhưng giá trị sử dụng lại gần như bằng không.

Hiện bên Bảo vệ Thăng Long được thuê để trông giữ lối vào các toà nhà bỏ hoang. Ảnh: Minh Nghĩa

Một số người dân cho rằng hạ tầng xã hội chưa đầy đủ, xa nơi làm ăn, chi phí dịch vụ cao. Nhiều người thà mua đất, cất nhà nơi khác hơn là nhận căn hộ cao tầng. Điều này đặt ra câu hỏi về tính nhân văn và hiệu quả của chính sách tái định cư.

Tình trạng xuống cấp toà nhà khá nặng, thép gai giăng mắc sơ sài. Ảnh Minh Nghĩa

Từng thùng hồ sơ, tài liệu, bản vẽ thiết kế bụi phủ trong căn phòng cửa khoá sơ sài. Ảnh Minh Nghĩa

Ngay bên cạnh, dự án căn hộ thương mại New City hiện đại mọc lên, đối lập với dãy nhà bỏ hoang. Ảnh Minh Nghĩa

Thị trường địa ốc Thủ Thiêm được xem là nóng bỏng, giá đất tăng từng ngày, nhưng quỹ nhà tái định cư lại “trùm mền”. Sự đối lập này làm dấy lên nhiều tranh luận về trách nhiệm quản lý và bài toán sử dụng đất công.

Trong năm nay, TP.HCM tiếp tục đưa sản phẩm này ra đấu giá, với việc chia nhỏ số lượng các căn hộ. Ảnh Minh Nghĩa

Định hướng của TP.HCM, nhằm tháo gỡ tình trạng lãng phí kéo dài, là thay đổi phương án đấu giá mới. Thay vì rao bán toàn bộ một lần, 3.790 căn hộ được chia thành hai gói: khối R1, R2, R3 với 2.220 căn và khối R4, R5 với 1.570 căn. Việc chia nhỏ này giúp hạ “rào cản” về vốn, mở rộng cơ hội tiếp cận cho nhiều nhà đầu tư.

Nhờ vậy, thị trường chứng kiến sự háo hức quan tâm của nhiều nhà đầu tư tiềm năng, từ phân khúc cấp cao lẫn doanh nghiệp chuyên nhà ở giá vừa túi tiền quyết định nhập cuộc.