Theo quy hoạch đến năm 2030, tỉnh Cà Mau có 48 dự án điện gió với tổng công suất 3.003,2MW. Ảnh minh họa: A.I

Cà Mau có 14 dự án điện gió đã vận hành, công suất gần 700MW

Theo báo cáo của Sở Công Thương Cà Mau, hiện tỉnh được quy hoạch đến năm 2030 có 48 dự án điện gió với tổng công suất 3.003,2MW. Đến nay, có 28 dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư, trong đó 14 dự án đã hoàn thành và vận hành thương mại với tổng công suất 694,2MW.

Các dự án điện gió đi vào vận hành đã góp phần bổ sung nguồn điện, đồng thời tạo thêm động lực cho phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Năm 2025, tổng sản lượng điện gió trên địa bàn tỉnh đạt khoảng 1,8 tỷ kWh, tăng 10,35% so với năm 2024. Trong 6 tháng đầu năm 2026, sản lượng điện gió ước đạt 874,368 triệu kWh, tăng khoảng 15% so với cùng kỳ năm trước.

Tuy nhiên, sự gia tăng nhanh của nguồn điện gió cũng đặt ra yêu cầu lớn đối với hệ thống truyền tải và khả năng giải tỏa công suất. Theo Sở Công Thương, một số nhà máy điện gió trên địa bàn tỉnh đang phải giảm huy động công suất do lưới truyền tải chưa đáp ứng, trong khi việc đầu tư, nâng cấp hệ thống truyền tải còn gặp những khó khăn nhất định.

Đây chính là điểm nghẽn đáng chú ý trong quá trình phát triển điện gió tại Cà Mau khi nguồn điện đã hình thành với quy mô lớn, nhưng hạ tầng truyền tải chưa theo kịp, dẫn đến tình trạng một số nhà máy không thể phát hết công suất theo khả năng.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, sản lượng điện gió ước đạt 874,368 triệu kWh, tăng khoảng 15% so với cùng kỳ năm trước. Ảnh: Chu Tuấn

Lưới truyền tải chưa theo kịp tốc độ phát triển điện gió

Theo báo cáo, khó khăn lớn nhất đối với 14 dự án điện gió đang vận hành là tình trạng giảm huy động công suất theo yêu cầu điều độ hệ thống điện quốc gia, ảnh hưởng đến doanh thu, hiệu quả đầu tư, khả năng thu hồi vốn và trả nợ vay của doanh nghiệp.

Nguyên nhân quan trọng nhất được Sở Công Thương xác định là hạn chế về hạ tầng lưới điện truyền tải. Hệ thống lưới điện 110kV và 220kV tại khu vực Cà Mau được đầu tư từ trước nhằm phục vụ phụ tải địa phương, chưa được thiết kế để giải tỏa lượng công suất lớn từ các dự án điện gió. Khi nhiều nhà máy cùng phát điện vào thời điểm gió mạnh, các đường dây và trạm biến áp có nguy cơ quá tải. Để bảo đảm vận hành an toàn hệ thống điện quốc gia, đơn vị điều độ phải yêu cầu tiết giảm công suất đối với một số nhà máy.

Bên cạnh đó, công suất nguồn điện phát triển nhanh hơn tốc độ đầu tư lưới điện. Trong giai đoạn 2020 - cuối năm 2021, nhiều dự án điện gió được đưa vào vận hành thương mại để hưởng cơ chế giá FIT, khiến nguồn điện tăng nhanh trong khi các công trình truyền tải chưa được đầu tư đồng bộ. Từ đó xuất hiện tình trạng thừa nguồn cục bộ vào một số thời điểm.

Đáng chú ý, một số công trình lưới điện 220kV, 110kV trên địa bàn tỉnh còn chậm tiến độ do thiếu nguồn vốn bố trí, trong đó có Trạm biến áp 220kV Hòa Bình và đường dây đấu nối; xuất tuyến 4 mạch trạm 220kV Bạc Liêu; xuất tuyến 4 mạch và 2 mạch trạm biến áp 220kV Năm Căn. Cùng với đó, công tác giải phóng mặt bằng chậm, kéo dài cũng khiến các công trình chưa thể triển khai, hoàn thành đúng tiến độ để phục vụ giải tỏa công suất các dự án điện gió.

Không chỉ phụ thuộc vào hạ tầng truyền tải tại địa phương, việc huy động nguồn điện còn chịu giới hạn vận hành của hệ thống điện quốc gia. Đơn vị điều độ phải cân bằng cung - cầu trên toàn hệ thống; khi nhu cầu phụ tải thấp, đặc biệt vào giờ thấp điểm hoặc mùa mưa, các nguồn năng lượng tái tạo có thể bị tiết giảm để bảo đảm ổn định tần số và điện áp. Một số thời điểm vào buổi trưa, ngày thứ Bảy, Chủ nhật, nguồn điện mặt trời và thủy điện được ưu tiên huy động.

Như vậy, vấn đề của các dự án điện gió Cà Mau không nằm ở khả năng phát điện của các nhà máy, mà nằm ở khả năng tiếp nhận và giải tỏa công suất của hệ thống điện. Đây cũng là nguyên nhân khiến nguồn điện đã được đầu tư nhưng chưa thể phát huy đầy đủ hiệu quả kinh tế.