Các cơ sở giết mổ nhỏ lẻ không đảm bảo vệ sinh ATTP vẫn tồn tại ngang nhiên là trách nhiệm chính của chính quyền địa phương. Ảnh: T.A

Thịt sạch mới chiếm 30% thị trường

Theo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) Hà Nội, hiện nay, Hà Nội đã xây dựng được 17 cơ sở giết mổ gia súc, gia cầm công nghiệp, bán công nghiệp, giết mổ thủ công tập trung, song vẫn còn khoảng 2.500 điểm, hộ giết mổ gia súc, gia cầm nhỏ lẻ.

Theo số liệu tính toán, lượng tiêu thụ thịt trên địa bàn TP vào khoảng 750 tấn/ngày, trong đó, thịt trâu bò khoảng 84 tấn/ngày, thịt lợn gần 500 tấn/ngày và còn lại là thịt gia cầm. Với 17 cơ sở giết mổ gia súc, gia cầm công nghiệp, bán công nghiệp, giết mổ thủ công tập trung hiện mới chỉ cung ứng được 140 tấn thịt lợn và 57 tấn thịt gia cầm mỗi ngày (chiếm khoảng 30%). Còn lại khoảng 290 tấn thịt lợn và 180 tấn thịt gia cần/ngày phụ thuộc vào nguồn cung từ 70% cơ sở, điểm giết mổ tại các hộ gia đình, điểm giết mổ thủ công. Đáng chú ý hầu hết các cơ sở giết mổ này lại không đảm bảo vệ sinh ATTP, không được kiểm soát về thú y, dịch bệnh.

Thực tế, Hà Nội từ lâu đã tính tới việc xây dựng những cơ sở giết mổ công nghiệp, đảm bảo ATTP. Và quy hoạch hệ thống cơ sở giết mổ và chế biến gia súc, gia cầm cũng đã được phê duyệt. Cùng với đó, nhiều cơ chế ưu đãi cho các doanh nghiệp tham gia vào lĩnh vực xây dựng, vận hành các cơ sở giết mổ tập trung cũng được ban hành thế nhưng, đến nay thực trạng giết mổ gia súc, gia cầm trên địa bàn TP chưa có nhiều những cải thiện tích cực.

Còn nhiều thủ tục rườm rà

Mặc dù là lĩnh vực cần được Nhà nước hỗ trợ nhiều cơ chế thông thoáng để sớm xây dựng nhiều lò mổ tập trung, thế nhưng thực tế, hồ sơ thủ tục để xây dựng các cơ sở giết mổ cũng còn rườm rà, làm khó doanh nghiệp.

Ông Nguyễn Hữu Tùy, giám đốc một doanh nghiệp tại huyện Ứng Hòa cho biết, năm 2012 đơn vị đã được phê duyệt dự án giết mổ vịt với công suất 2.000 con/ngày, kinh phí 2 tỷ đồng. Đến nay vẫn còn vướng mắc về hồ sơ, thủ tục. Dự kiến, kinh phí đầu tư vào thời điểm này đã lên tới khoảng 4 tỷ đồng nhưng cũng chưa thể xuôi vì còn vướng các vấn đề khác tại Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Kế hoạch và Đầu tư...

Bà Nguyễn Minh Hiền, Phó Giám đốc Công ty TNHH Minh Hiền (huyện Thanh Oai) thì chia sẻ, cách đây 4 năm, doanh nghiệp đã bỏ ra 10 tỷ đồng để đầu tư khu giết mổ tập trung, đón 27 hộ giết mổ sau khi đóng cửa lò mổ Thịnh Liệt. Song, sau 4 năm hoạt động, cơ sở này vẫn còn trống đến 20 ô chưa có người vào.

Doanh nghiệp xây dựng lò mổ tập trung mời các hộ vào thì nhiều người vẫn không vào. Vì vậy đương nhiên công suất các lò giết mổ tập trung không được đảm bảo, trong khi đó các cơ sở, điểm giết mổ nhỏ lẻ thì vẫn nhan nhản ngoài thị trường. Việt tự phát quá nhiều điểm giết mổ này đã khiến cho các cơ sở giết mổ tập trung không thể "địch" nổi quy mô và độ phủ rộng của các cơ sở nhỏ lẻ. Đây cũng chính là một trong những nguyên nhân dẫn đến doanh nghiệp giết mổ công nghiệp "sợ" cơ sở, điểm giết mổ nhỏ lẻ, thủ công đánh bại.

Thực tế, 5 cơ sở giết mổ công nghiệp được tập trung đầu tư hiện nay cũng đã có tới 3 cơ sở tạm ngừng hoạt động, 1 cơ sở đang “ thoi thóp" và 1 cơ sở hoạt động chỉ được 23% công suất.

Vấn đề tồn tại của các cơ sở, điểm giết mổ nhỏ lẻ, thủ công có nhiều nguyên nhân. Trước đây, người đứng đầu ngành NN&PTNT từng quả quyết, không để tình trạng "cắt tiết, làm lông" ở đầu đường, xó chợ tồn tại, thế nhưng, sau đó, sự chỉ đạo này lại không được các cơ quan chuyên trách thực hiện quyết liệt.

Nhìn một cách toàn cục, thì việc quản lý giết mổ nhỏ lẻ cũng không phải trách nhiệm chính của ngành Nông nghiệp mà còn rất nhiều ngành khác có chức năng quản lý. Thế nhưng, trách nhiệm vai trò chính ở đây phải nhắc đến chính quyền địa phương ở cơ sở đã buông lỏng, thiếu kiểm soát hoặc cố tình "mắt nhắm, mắt mở" để các cơ sở giết mổ nhỏ lẻ, thủ công không đảm bảo ATTP tồn tại.

Mới đây, cơ quan báo chí phát hiện ra một cơ sở giết mổ nhỏ lẻ làm ô nhiễm môi trường, xả thải trực tiếp chất thải gia súc ra cống chung tại xã Trung Văn, quận Nam Từ Liêm. Đây là cơ sở đã có rất nhiều ý kiến phản ánh, bức xúc của người dân nhiều năm nay gửi đến chính quyền địa phương. Thế nhưng, không hiểu vì sao nó vẫn được tồn tại ngang nhiên mà chưa được xử lý, di dời ra xa khu dân cư...  Tương tự, trên địa bàn quận Hà Đông hiện đang có rất nhiều điểm giết mổ nhỏ lẻ như ở khu vực cầu Mai Lĩnh đang tồn tại 6 hộ giết mổ; một số điểm giết mổ ngay tại nhà dân ở Dương Nội, thậm chí, bên hồ Văn Quán hiện cũng tồn tại một hộ giết mổ nhỏ lẻ, công suất khoảng 100 con/ngày, rất mất vệ sinh…

Theo Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Xuân Việt, trong thời gian tới sẽ kiên quyết xử lý các hộ giết mổ gia súc, gia cầm không đủ điều kiện. Đặc biệt, thực hiện nghiêm việc cấm giết mổ trong nội thành, sẽ giao trách nhiệm đến lãnh đạo từng quận, huyện có lộ trình thực hiện và hậu kiểm chặt chẽ…

Tràng An