Nhiều gốc đào to giá trên 15 triệu sẽ bán được trong Tết này. Ảnh: Tràng An

Ông Đỗ Văn Lan, một trong những hộ trồng đào giỏi, có nhiều năm kinh nghiệm cho biết, tỷ lệ đào "ăn" được đúng Tết năm nay của gia đình khoảng 70%. Với khoảng 300/400 gốc đào tại vườn nhà, tính bình quân gia đình cũng thu trên dưới 1 tỷ đồng nếu bán được hết (giá dao động từ 3 - 25 triệu đồng/cây). Trừ tất cả các chi phí thì vụ năm nay cũng chỉ lãi được vài trăm triệu đồng. 

Theo nhiều hộ trồng đào khác ở Nhật Tân, khả năng trung bình một vườn có đào "đậu" được đúng Tết với tỷ lệ 60 - 70% là điều đáng mừng. Bởi trên thực tế, thời điểm cận Tết năm trước, 40 - 50% chủ vườn đã phải chặt bỏ ngay trước Tết để "cấy" chờ mùa năm nay do thời tiết quá nóng, đào bung trước Tết. Thêm nữa, tại thời điểm đầu vụ năm nay, nhiều hộ trồng đào ở Nhật Tân cũng phải chịu tổn thất vì 10 - 15% đào tại vườn chết do thời tiết khắc nghiệt; do dăm bé, mắt (nụ) hoa bé... Do đó, nhiều chủ vườn đã bắt đầu ăn ngủ tại vườn để "canh" đào từ nay đến lúc cho thu hoạch.

Ở chiều hướng tích cực khác, một số vườn đào được đánh giá lớn và có nhiều gốc đẹp như vườn nhà ông Đỗ Văn Lan, vườn đào Tuấn Việt đã rục rịch có khách đến hợp đồng mua hoặc thuê vào dịp Tết. Theo những chủ vườn này, đây là lượng khách "ruột" của vườn chiếm khoảng 15% tỷ lệ bán ra ổn định hàng năm. Đối tượng là một số ít người chơi có điều kiện và đa số là khách công sở - đặt thuê cho cơ quan, công ty. Vì vậy, cứ "đến hẹn lại lên", những đối tượng này cũng là khách tiêu thụ phần lớn gốc đào lớn có giá trị từ 10 - 15 triệu đồng trở lên. Người mua đào đến tận vườn ông Lan để đặt hàng trước. Ảnh: Tràng An

Còn lại đa phần hộ trồng đào Nhật Tân "sản xuất" đào cành cũng đang lạc quan chuẩn bị "bung" hàng đúng Tết. Những hộ trồng này cho biết, so với đào gốc thì đào cành có "lái" hoa theo ý muốn, nhưng với thời tiết lạnh ủng hộ thế này thì dự báo mùa vụ thành công hơn mùa vụ trước vì phân khúc đào cành cũng dễ tiêu thụ hơn vì giá chỉ từ 2 - 3 triệu đồng trở xuống, hợp lý với túi tiền của nhiều gia đình. 

Theo ước tính, với khoảng 40ha diện tích thì đào Nhật Tân hiện chỉ cung cấp được khoảng 10 - 15% nhu cầu tiêu dùng của người chơi đào. Số còn lại là các giống Nhật Tân được lai tạp, cấy ghép trồng ở nhiều tỉnh phía Bắc như Bắc Ninh, Nam Định, Hưng Yên... cung cấp cho thị trường Hà Nội vào dịp Tết. Đây mới là nguồn cung phục vụ đa số người tiêu dùng Thủ đô. Các thợ trồng đào Nhật Tân cũng cho biết, các loại đào lai này có hoa đẹp giống như đào Nhật Tân, chủ yếu trồng để cắt cành bán nên thường nhỏ và giá tiền thấp chỉ từ vài trăm nghìn đồng 1 cành.

Bên cạnh việc giữ ổn định diện tích trồng đào (diện tích không còn để mở rộng) và chủ trọng đến chất lượng đào Nhật Tân thì một số hộ trồng đào lâu năm đã và đang chuyển dịch một phần cơ cấu cây trồng sang chủng loại mai trắng (hay còn gọi là chi mai - nhị độ mai).

Nghệ nhân Đỗ Văn Lan tiết lộ, riêng nhà ông đã chuyển một phần diện tích từ trồng đào sang trồng mai 3 - 4 năm nay. Tính ra, 3m2 có thể trồng được 1 cây đào to cho thu lợi khoảng 5 - 7 triệu đồng. Cũng chừng ấy diện tích có thể trồng được 10 cây chi mai trung bình giá 2 triệu đồng, tính ra, thu nhập được gấp 4 lần. “Nhà tôi trồng 4 sào khoảng gần 1.600 cây mai. Dự báo khoảng 70% cho "ăn" vào đúng Tết tương đương với khoảng 1.000 cây có thể đem về gần 2 tỷ đồng chưa trừ các chi phí”, ông Lan nói.

Theo quan sát của chúng tôi, mô hình chuyển đổi một phần diện tích đào sang chi mai cũng được một số hộ trồng tại Nhật Tân chuyển đổi trong nhiều năm trở lại đây và chủ yếu là các hộ trồng có kinh nghiệm và có vốn lớn. Mỗi nhà cũng khoảng 0,5 đến 1 sào, tổng số có khoảng 4.000 - 5.000 cây. Đây là nguồn cung còn tương đối ít, song phục vụ một tỷ lệ nhỏ người chơi Hà Nội đặc biệt là người dân phố cổ vào dịp Tết. Bởi đây là văn hóa chơi cây truyền thống có từ lâu đời của người miền Bắc đặc biệt là người Hà Nội gốc bị mai một, lãng quên một thời gian và gần đây có được khởi sắc lại.