(Thanh tra) - Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân nhấn mạnh, giá trị của AI phải được đo bằng chất lượng dịch vụ công tốt hơn, năng suất cao hơn, doanh nghiệp vững mạnh hơn và chất lượng cuộc sống được cải thiện, thay vì chỉ dựa vào số lượng chiến lược hay dự án thí điểm.
Phát biểu tại lễ khai mạc Tuần lễ Số quốc tế Việt Nam 2026 và Hội nghị bàn tròn cấp bộ trưởng về chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI) diễn ra sáng 28/10, tại Quảng Ninh, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân nhấn mạnh AI đang làm thay đổi cách các nền kinh tế tăng trưởng, cách chính phủ phục vụ người dân, cũng như cách các quốc gia cạnh tranh và hợp tác.
Theo Bộ trưởng, AI tạo ra những cơ hội lớn nhưng đồng thời cũng mang đến những rủi ro mới và những khoảng cách mới. Vì vậy, việc phát triển và ứng dụng công nghệ này cần được đặt trong mối quan hệ giữa đổi mới sáng tạo, quản trị và hiệu quả thực tế.
Đề cập đến chủ đề của Tuần lễ Số quốc tế Việt Nam năm nay, Bộ trưởng cho biết các nội dung về kết nối thông minh, quản trị AI và thúc đẩy chuyển đổi bằng AI phản ánh ba ưu tiên có mối liên hệ chặt chẽ với nhau.
Trong đó, chuyển đổi bằng AI phải hướng đến kết quả thực chất. Bộ trưởng nhấn mạnh giá trị của AI không được đo bằng số lượng chiến lược, dự án thí điểm hay mô hình mới. Thay vào đó, giá trị phải được thể hiện qua chất lượng dịch vụ công tốt hơn, năng suất cao hơn, doanh nghiệp vững mạnh hơn và chất lượng cuộc sống được cải thiện.
Theo Bộ trưởng, cần chuyển từ những dự án AI riêng lẻ sang chuyển đổi trên phạm vi toàn bộ nền kinh tế và xã hội.
Quan điểm này đặt hiệu quả ứng dụng công nghệ vào thực tiễn ở vị trí quan trọng, trong đó chất lượng phục vụ người dân là một trong những kết quả được Bộ trưởng nêu rõ. Việc phát triển AI không chỉ dừng ở nghiên cứu, xây dựng chiến lược hay triển khai các dự án thử nghiệm, mà cần hướng tới những thay đổi có thể tạo ra giá trị trong hoạt động kinh tế và xã hội.
Bên cạnh hiệu quả ứng dụng, Bộ trưởng Vũ Hải Quân nhấn mạnh vai trò của quản trị trong quá trình phát triển AI. Theo đó, AI phải phát triển theo cách vừa thúc đẩy đổi mới sáng tạo, vừa bảo vệ con người.
Bộ trưởng cho rằng các quy định cần rõ ràng, thiết thực và dựa trên mức độ rủi ro. Những quy định này cần khuyến khích thử nghiệm có trách nhiệm, đồng thời bảo đảm an toàn, trách nhiệm giải trình, quyền riêng tư và an ninh mạng.
Đối với các hệ thống AI và dữ liệu vượt qua biên giới quốc gia, Bộ trưởng lưu ý các quy định trong nước cần có khả năng phối hợp và tương thích với nhau.
Theo ông, nếu thiếu niềm tin, AI sẽ không thể được ứng dụng rộng rãi; nếu thiếu hợp tác, sẽ không thể hình thành một hệ sinh thái AI toàn cầu thực sự.
Tại hội nghị, Bộ trưởng cũng nêu định hướng Việt Nam phát triển cách tiếp cận quản lý dựa trên rủi ro, các quy định và cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), cùng những chính sách hỗ trợ nghiên cứu, doanh nghiệp khởi nghiệp và việc ứng dụng AI có trách nhiệm.
Đây là những nội dung được Bộ trưởng đề cập trong định hướng xây dựng môi trường đổi mới sáng tạo có tính chiến lược và cởi mở.
Ông nhấn mạnh yêu cầu vừa tạo điều kiện cho nghiên cứu, phát triển và ứng dụng công nghệ, vừa quan tâm đến trách nhiệm và các yêu cầu bảo đảm an toàn.
Để hiện thực hóa định hướng phát triển AI, Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho biết Việt Nam sẽ tập trung vào ba cam kết.
Thứ nhất là tăng cường năng lực AI quốc gia, bao gồm hạ tầng số, nguồn lực tính toán, dữ liệu chất lượng, các mô hình AI tiếng Việt và nguồn nhân lực có kỹ năng.
Theo Bộ trưởng, AI không thể phát triển nếu thiếu các mạng lưới có năng lực, năng lực tính toán, dữ liệu chất lượng và hạ tầng số đáng tin cậy. Những nguồn lực này cần có khả năng tiếp cận rộng rãi, chi phí hợp lý, bảo đảm an toàn và sử dụng năng lượng hiệu quả, thay vì chỉ dành cho các doanh nghiệp lớn hoặc những nền kinh tế phát triển.
Thứ hai là xây dựng môi trường đổi mới sáng tạo có tính chiến lược và cởi mở. Nội dung này gắn với cách tiếp cận quản lý dựa trên rủi ro, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát và các chính sách hỗ trợ nghiên cứu, doanh nghiệp khởi nghiệp, ứng dụng AI có trách nhiệm.
Thứ ba là mở rộng hợp tác quốc tế. Việt Nam sẵn sàng hợp tác với các chính phủ, tổ chức quốc tế, trường đại học và doanh nghiệp trong nghiên cứu, phát triển, đào tạo nhân lực, xây dựng tiêu chuẩn kỹ thuật, chia sẻ dữ liệu, thúc đẩy luồng dữ liệu xuyên biên giới và triển khai các ứng dụng AI thiết thực.
Nhấn mạnh tự chủ không có nghĩa là làm việc một mình, theo Bộ trưởng, tự chủ là xây dựng năng lực để hợp tác với tư cách một đối tác bình đẳng, đóng góp tri thức và chia sẻ giá trị.
Tại đây, Bộ trưởng Vũ Hải Quân bày tỏ kỳ vọng hội nghị bàn tròn sẽ không chỉ dừng lại ở việc trao đổi quan điểm, mà còn giúp các bên xác định những lĩnh vực hợp tác thiết thực, kết nối đối tác và chuyển các thảo luận thành hành động cụ thể.
Bộ trưởng đồng thời nhấn mạnh mục tiêu cùng định hình một tương lai AI đổi mới sáng tạo, an toàn, bao trùm và bền vững.
