(Thanh tra) - Phát huy lợi thế kết nối các cửa khẩu quốc tế với Cảng quốc tế Long An, tỉnh Tây Ninh định hướng hình thành hệ thống logistics đa phương thức, hiện đại và xanh, tạo động lực tăng trưởng kinh tế và nâng cao năng lực cạnh tranh của địa phương.
Sau sáp nhập, tỉnh Tây Ninh có lợi thế kết nối hệ thống cửa khẩu quốc tế Mộc Bài, Xa Mát với Cảng quốc tế Long An. Đây là cơ sở để tỉnh phát triển mô hình logistics “Cửa khẩu - Cảng biển”, tổ chức vận chuyển hàng hóa liên hoàn từ biên giới qua các tuyến giao thông đến cảng biển, phục vụ xuất nhập khẩu và giao thương khu vực.
Mạng lưới kết nối này có thể kết hợp vận tải đường bộ, đường thủy nội địa và đường biển. Trong đó, Quốc lộ 22 và tuyến cao tốc TP Hồ Chí Minh - Mộc Bài giữ vai trò kết nối các trung tâm sản xuất với cửa khẩu. Hệ thống sông Vàm Cỏ Đông, Vàm Cỏ Tây tạo điều kiện phát triển vận tải thủy. Cảng quốc tế Long An là đầu mối kết nối hàng hóa với các tuyến vận tải biển quốc tế.
Tuy nhiên, lợi thế về vị trí địa lý mới là điều kiện ban đầu. Theo UBND tỉnh Tây Ninh, hạ tầng giao thông và kết nối đa phương thức vẫn chưa đồng bộ; tỉnh còn thiếu các trung tâm logistics quy mô lớn, kho lạnh chuyên dụng phục vụ nông sản. Phần lớn doanh nghiệp logistics có quy mô nhỏ và vừa, cung cấp dịch vụ đơn lẻ, chất lượng nguồn nhân lực chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu của logistics hiện đại.
Để từng bước tháo gỡ những điểm nghẽn này, tỉnh Tây Ninh ưu tiên hình thành hai trung tâm logistics cấp vùng đến năm 2030, tại khu vực Mộc Bài và khu vực phụ cận Cảng quốc tế Long An. Cùng với đó là phát triển hệ thống cảng cạn (ICD), kho bãi và các điểm logistics vệ tinh, kết nối với mạng lưới giao thông đường bộ, đường thủy nội địa và đường biển.
Theo định hướng của tỉnh, khu vực Mộc Bài sẽ phát triển các dịch vụ như kho ngoại quan, khu bảo thuế và dịch vụ logistics giá trị gia tăng. Khu vực Cảng quốc tế Long An được định hướng trở thành đầu mối trung chuyển container, kết nối các phương thức vận tải. Việc phát triển các trung tâm này gắn với nhu cầu thị trường, quy hoạch, quỹ đất và khả năng kết nối hạ tầng, nhằm tránh đầu tư dàn trải, nâng cao hiệu quả khai thác.
Cùng với đầu tư hạ tầng, tỉnh Tây Ninh định hướng chuyển đổi phương thức quản lý và vận hành logistics theo hướng số hóa, thông minh, giảm chi phí và phát thải. Tại các cửa khẩu Mộc Bài, Xa Mát, tỉnh định hướng ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT), hệ thống kiểm soát không dừng và quy trình thông quan điện tử nhằm rút ngắn thời gian kiểm tra, hạn chế ùn tắc.
Đối với Cảng quốc tế Long An, định hướng của tỉnh là nâng cao mức độ tự động hóa trong khai thác, ứng dụng hệ thống quản lý cảng, lệnh giao hàng điện tử và cổng cảng thông minh. Tỉnh Tây Ninh cũng hướng tới xây dựng hệ sinh thái dữ liệu logistics dùng chung, kết nối các cơ quan quản lý và doanh nghiệp, tạo điều kiện chia sẻ thông tin, minh bạch hóa thủ tục và theo dõi luồng hàng hóa hiệu quả hơn.
Chuyển đổi số còn được đặt ra đối với hoạt động của doanh nghiệp. Theo đó, các giải pháp như quản lý vận tải, quản lý kho hàng trên nền tảng số, ứng dụng GPS, cảm biến IoT và công nghệ truy xuất nguồn gốc được khuyến khích triển khai, nhất là trong chuỗi cung ứng nông sản. Qua đó, doanh nghiệp có thể tối ưu hóa hành trình vận chuyển, quản lý hàng hóa tốt hơn và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường xuất khẩu.
Định hướng logistics xanh được tỉnh Tây Ninh thể hiện qua việc tăng cường vận tải thủy nội địa, phát triển chuỗi cung ứng lạnh và đầu tư kho lạnh, cơ sở sơ chế, bảo quản, đóng gói nông sản. Theo UBND tỉnh Tây Ninh, việc khai thác hiệu quả hệ thống sông Vàm Cỏ, kết hợp nâng cấp luồng lạch và bến thủy nội địa sẽ giúp giảm chi phí vận tải và phát thải các-bon so với vận tải đường bộ.
Bên cạnh đó, tỉnh chú trọng thu hút các doanh nghiệp logistics có năng lực công nghệ và mạng lưới quốc tế, đồng thời nâng cao khả năng tham gia chuỗi cung ứng của doanh nghiệp địa phương. Tây Ninh định hướng phát triển các dịch vụ logistics chuyên nghiệp, từ vận tải, kho bãi đến quản trị chuỗi cung ứng, từng bước tăng tỷ lệ doanh nghiệp sử dụng dịch vụ logistics thuê ngoài.
Tỉnh Tây Ninh đặt mục tiêu đến năm 2035, dịch vụ logistics đóng góp trực tiếp khoảng 5-7% GRDP của tỉnh, tốc độ tăng trưởng bình quân đạt 12-15% mỗi năm; tỷ lệ doanh nghiệp sử dụng dịch vụ logistics thuê ngoài đạt 70-80%. Tỉnh cũng đặt mục tiêu khoảng 70% lao động trong lĩnh vực logistics được đào tạo, bồi dưỡng phù hợp với vị trí việc làm.
Để hiện thực hóa các mục tiêu này, tỉnh Tây Ninh xác định thời gian tới sẽ chú trọng hoàn thiện cơ chế quản lý liên ngành, cải cách thủ tục hành chính, tăng cường phối hợp giữa các cơ quan và huy động nguồn lực đầu tư theo quy định. Theo UBND tỉnh Tây Ninh, việc phát triển logistics không chỉ là xây dựng kho bãi hay mở rộng vận tải, mà còn đòi hỏi sự đồng bộ về hạ tầng, công nghệ, nhân lực và chất lượng dịch vụ.
