Một hoạt động tuyên truyền của triển lãm. Ảnh: TL

Hoàng Sa, Trường Sa của Việt Nam - những bằng chứng lịch sử và pháp lý

Tính đến hết năm 2016, Bộ TT&TT đã tổ chức được 75 cuộc triển lãm tại 52 tỉnh, thành phố, 10 điểm đảo, huyện đảo và 13 đơn vị lực lượng vũ trang. Theo kế hoạch đến hết 2017, triển lãm sẽ được tổ chức đủ 63 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, các quân khu, quân đoàn, vùng cảnh sát biển, vùng hải quân, lực lượng kiểm ngư và tới khu vực các trường học...

Theo đánh giá của ban tổ chức, triển lãm bản đồ và trưng bày tư liệu về Hoàng Sa, Trường Sa là một hoạt động thông tin tuyên truyền quan trọng, nhằm góp phần nâng cao nhận thức, tinh thần đoàn kết, ý thức trách nhiệm của nhân dân trong nước, kiều bào ta ở nước ngoài, đặc biệt là tầng lớp thanh niên trong việc bảo vệ và khẳng định chủ quyền của Việt Nam đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa thông qua các tư liệu lịch sử được công bố.

Với nhiều tư liệu, văn bản, hiện vật, ấn phẩm và gần 100 bản đồ được trưng bày là tập hợp các nguồn tư liệu đã công bố từ trước tới nay của các nhà nghiên cứu, học giả ở trong nước và quốc tế như các nhóm tư liệu: Phiên bản của các văn bản Hán - Nôm, văn bản Việt ngữ và Pháp ngữ do các triều đình phong kiến Việt Nam và chính quyền Pháp ở Đông Dương, ban hành từ thế kỷ XVII đến đầu thế kỷ XX, khẳng định quá trình xác lập, thực thi và bảo vệ chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa. Đặc biệt là các châu bản triều Nguyễn (từ triều Gia Long đến triều Bảo Đại) ban hành liên quan trực tiếp đến vấn đề khai thác, quản lý, xác lập và thực thi chủ quyền đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa.

Từ các văn bản hành chính của chính quyền Việt Nam Cộng hòa miền Nam Việt Nam ban hành năm 1954 - 1975 đến Nhà nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam ban hành từ năm 1975 đến nay tiếp tục khẳng định thực thi và bảo vệ chủ quyền của Việt Nam đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa.

Đáng chú ý là nhóm tư liệu 65 bản đồ chứng minh chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa do Việt Nam, một số nước phương Tây công bố từ thế kỷ XVI đến nay. Ngay cả 4 cuốn atlas do nhà Thanh và Chính phủ Trung Hoa Dân quốc xuất bản là sản phẩm của chương trình thiết lập bản đồ bưu chính do nhà Thanh vạch ra vào năm 1906 và được Chính phủ Trung Hoa Dân quốc kế tục và các năm sau đó thì cương giới cực Nam của Trung Quốc trong các atlas này chỉ giới hạn đến đảo Hải Nam, mà không hề nhắc đến Hoàng Sa và Trường Sa.

Dòng cảm xúc của đoàn viên thanh niên chia sẻ tại triển lãm. Ảnh: PV

Hành trình lan tỏa lòng yêu nước

Những cán bộ làm công tác tuyên truyền chia sẻ, mặc dù còn những khó khăn thế nhưng phải khẳng định trong suốt chặng đường từ 2013 đến nay, việc triển khai các cuộc triển lãm đã có những thành công ban đầu khi có sự tham gia vào cuộc của các cấp ủy, chính quyền và các cơ quan chức năng. Đồng thời, hiệu quả tuyên truyền chủ quyền biển, đảo tại triển lãm được nhân lên gấp đôi bởi sự đồng hành của các cơ quan báo chí.

Thông qua sự tuyên truyền từ hệ thống thông tin cơ sở, đặc biệt là hệ thống đài truyền thanh cơ sở cũng góp phần đưa những thông tin, kiến thức về chủ quyền biển, đảo từ các cuộc triển lãm đến với đông đảo người dân...

Kinh nghiệm để tổ chức các cuộc triển lãm hiệu quả, tạo ra sức hút cần gắn kết với các hoạt động bề nổi về văn hóa, xã hội ở địa phương. Minh chứng là tại Nam Định, khi tổ chức triển lãm vào tháng 6 năm 2015, ban tổ chức cũng bất ngờ về cách làm hay ở địa phương này khi Đài Phát thanh truyền hình tỉnh tổ chức một cuộc tọa đàm trực tiếp trên sóng. Trong đó mời một số nhân chứng đã từng tham gia xây dựng và bảo vệ ở quần đảo Trường Sa, đặc biệt là Thiếu tướng Hoàng Kiềng - một người con của Nam Định - chia sẻ rất tâm huyết, sâu sắc về chủ quyền của Việt Nam ở quần đảo Trường Sa... Chính những cách làm sáng tạo này đã tạo ra sức hấp dẫn, thu hút nhiều người tham gia, tạo ra tính lan tỏa trong việc tuyên truyền bảo vệ chủ quyền biển, đảo.

Cho đến nay, những cuộc triển lãm vẫn tiếp tục nối dài và lan tỏa ra cộng đồng xã hội. Với riêng cá nhân tôi, việc lần dở những trang viết phát biểu cảm tưởng về các cuộc triển lãm bản đồ và trưng bày tư liệu về chủ quyền của Việt Nam đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa là một lần cảm nhận được sức mạnh của lòng yêu nước đang được lan truyền:

“Ngày qua ngày, đêm qua đêm
Chúng tôi đứng đây gìn giữ quê hương
Biển này là của ta, đảo này là của ta
Trường Sa”

Đoàn viên thanh niên phường 6, quận 11, TP Hồ Chí Minh - đại diện của thế hệ tương lai của đất nước đã chia sẻ như vậy.

Theo Quyết định số 616/QĐ-TTg ngày 11/5/2015 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt kế hoạch triển lãm bản đồ và trưng bày tư liệu về chủ quyền của Việt Nam đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, đến hết năm 2017 sẽ tuyên truyền về chủ quyền của Việt Nam đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa thông qua các tư liệu, văn bản, bản đồ, hình ảnh, hiện vật và một số ấn phẩm xuất bản. Khẳng định lập trường chính nghĩa của Việt Nam, nâng cao tinh thần đoàn kết, ý thức trách nhiệm của nhân dân trong nước, kiều bào ta ở nước ngoài trong công cuộc bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc.

Oanh Hữu