(Thanh tra)- Mặc dù vẫn đang còn những khó khăn nhất định, song các hộ di dân tái định cư để thực hiện dự án Nhà máy thủy điện Sơn La đã và đang từng bước ổn định cuộc sống theo tiêu chí “nơi ở mới phải bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ”.
Có mặt tại điểm tái định cư bản Huổi Khoong, xã Chiềng Khoong, huyện Sông Mã vào ngày cận kề Tết Mậu Tuất 2018, chúng tôi thấy nhà nhà, người người đang hối hả hoàn thành nốt các công việc cuối năm để chuẩn bị đón Tết Nguyên đán.
Ông Hoàng Văn Chơi, dân tộc Thái cho biết, ông cùng 19 hộ gia đình từ xã Kà Nàng, huyện Quỳnh Nhai đến điểm tái định cư bản Huổi Khoong từ tháng 4/2008. Mỗi hộ được 400m2 đất ở và mỗi khẩu được 1.400m2 đất canh tác. Lúc mới đến chúng tôi gặp rất nhiều khó khăn, thế nhưng, sau gần 10 năm đến nơi ở mới, gia đình nào cũng đã ổn định cuộc sống, một số gia đình đã có “miếng ăn của để”.
Hiện bản đã có thêm 5 hộ, nâng tổng số hộ tại điểm tái đình cư này lên con số 25 hộ. Ngoài việc canh tác, các hộ dân đầu tư vào công tác chăn nuôi gia súc, gia cầm. Theo quan sát của PV, gia đình nhà ông Chơi có đến 7 con bò lớn nhỏ.
Văn nghệ chào mừng khánh thành công trình đường bê tông Bản Hôm. Ảnh: TQ
“Trước đây, chúng tôi sinh sống ở vùng sâu, vùng xa, dưới lòng hồ, phương tiện đi lại chỉ có thuyền bè, thu nhập bấp bênh, cuộc sống khó khăn, con em không được đến trường. Nay về nơi ở mới, cơ sở hạ tầng tốt, nên hộ nào cũng chăm lo làm ăn, kinh tế ổn định, con em được đến trường đúng độ tuổi. Nơi ở mới tốt hơn nơi ở cũ rất nhiều”, ông Chơi chia sẻ.
Khi được hỏi về việc chuẩn bị để đón Tết, ông Chơi cười và nói, ngày xưa chưa đến Tết đã phải lo, nhưng nay thì nhàn rồi, tất cả đều có ở trong nhà, trong chuồng, không thiếu thứ gì cả.
Không riêng gì điểm tái định cư bản Huổi Khoong mà 6 điểm tái định cư khác trong xã Chiềng Khoong cũng đang chuẩn bị cho mình một cái Tết đầm ấm. Ông Lò Văn Tiến, Chủ tịch UBND xã Chiềng Khoong cho biết, năm 2008, xã đón 232 hộ về tái định cư ở 7 điểm. Đến thời điểm này, các hộ dân ở các điểm tái định cư đã có cuộc sống ổn định. “Do chủ động được kinh tế, thực phẩm gia súc, gia cầm nên nhà nào cũng chuẩn bị cho mình một cái Tết sung túc, đầm ấm”, ông Tiến nói.
Cắt băng khánh thành công trình đường bê tông Bản Hôm. Ảnh: TQ
Theo ông Trần Công Minh, Trưởng ban Quản lý dự án di dân tái định cư huyện Sông Mã, huyện đã đón 616 hộ về tái định cơ tại 15 điểm tập trung và 5 điểm xen ghép. Đến thời điểm này, các điểm tái định cư đã được hoàn thiện các hạng mục cơ sở hạ tầng, cơ sở văn hóa, giáo dục… đời sống của người dân đã ổn định.
Ngược về bản Co Trặm, xã Chiềng Bằng, huyện Quỳnh Nhai, chúng tôi được đến thăm gia đình ông Lò Văn Khặn, một trong những người làm kinh tế giỏi bằng việc nuôi cá lồng và vịt trời.
Ông Khặn cho biết, gia đình ông về bản Co Trặm tái định cư được hơn 10 năm nay, gia đình có 7 người, trong đó có 4 lao động chính. Bằng việc nuôi cá lồng và vịt trời trên mặt hồ thuỷ điện, mỗi năm ông Khặn thu nhập trên 1 tỷ đồng. “Với mức thu nhập này gia đình tôi có một cái tết đầm ấm, đầy đủ là chuyện đương nhiên”, ông Khặn nói.
Ông Ngần Văn Đùa, Chủ tịch UBND xã Chiềng Bằng cho biết, từ năm 2005 - 2010, xã đón 777 hộ với 2.529 nhân khẩu đến tái định cư ở 21 bản. Trong xã có 24 bản thì có tới 21 bản tái định cư, song do được sự giúp đỡ của chính quyền các cấp cũng như sự phấn đấu của người dân tái định cư, nên năm 2016, xã đã về đích nông thôn mới, thu nhập đầu người đạt 19 triệu đồng/năm.
“Nhờ việc chủ động được mọi nguồn lực, nên cuộc sống của người dân tái định cư ngày càng phát triển, con em được học hành đầy đủ. Đời sống văn hóa của người dân ngày càng được nâng lên, đặc biệt trong các ngày lễ, hội, Tết cổ truyền, nhiều hoạt động văn hóa được tổ chức. Đến thời điểm này, hộ nào cũng đã sẵn sàng về vật chất cũng như tinh thần cho ngày Tết cổ truyền”, ông Đùa nói.
Nhìn chung, người dân tái định cư trên địa bàn tỉnh Sơn La đã có cuộc sống “tốt hơn nơi ở cũ”, song để cuộc sống của người dân tái định phát triển bền vững hơn cũng đang cần thêm nhiều chính sách. Ông Lò Văn Giót, Bí thư Chi bộ bản Bó Ban, xã Chiềng Bằng cho biết, do đến điểm tái định cư đã lâu (trên 13 năm), nêu một số cơ sở hạ tầng đang bị xuống cấp cần được tu bổ, trong khi cơ sở hạ tầng để phát triển kinh tế cũng rất cần nhưng chưa có nguồn lực. Ông Giọt cũng như nhiều người dân tái định cư khác mong muốn Chính phủ sớm phê duyệt Đề án “Ổn định dân cư, phát triển kinh tế xã hội vùng tái định cư thủy điện Sơn La - giai đoạn 2”.
Mô hình nuôi cá lồng của gia đình ông Lò Văn Khặn, bản Co Trặm, xã Chiềng Bằng. Ảnh: TQ
Bà Tráng Thị Xuân, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Sơn La cho biết, để triển khai thực hiện Dự án Nhà máy thủy điện Sơn La - Công trình trọng điểm Quốc gia có quy mô và công suất lớn nhất Đông Nam Á với 2.400 MW, tỉnh Sơn La phải di chuyển 12.584 hộ dân đến tái định cư tại 70 khu, 276 điểm thuộc 8/12 huyện, thành phố trong tỉnh.
Sau hơn 13 năm thực hiện, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Trung ương Đảng, Chính phủ, sự phối hợp chặt chẽ của các Bộ, ngành Trung ương và sự đồng thuận của nhân dân, tỉnh Sơn La đã thực hiện hoàn thành công tác di chuyển dân ra khỏi vùng ngập lòng hồ đến nơi ở mới và từng bước ổn định đời sống, sản xuất.
“Hiện, tỉnh Sơn La đang tích cực phối hợp với các bộ, ngành Trung ương tham mưu trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án “Ổn định dân cư, phát triển kinh tế - xã hội vùng tái định cư thủy điện Sơn La - giai đoạn 2” và giai đoạn 4 thủy điện Hòa Bình”, bà Xuân nhấn mạnh.
Trần Quý
