Xóa đói giảm nghèo, đặc biệt là vùng đồng bào dân tộc, luôn là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước.

Tình hình trên có nhiều nguyên nhân, nhưng chủ yếu là do các huyện này đều nằm ở vùng núi, địa hình chia cắt, diện tích đất canh tác ít; điều kiện thời tiết không thuận lợi… Các nguồn hỗ trợ của Nhà nước còn phân tán, thiếu đồng bộ, hiệu quả thấp, chưa hỗ trợ đúng mức cho phát triển sản xuất; đội ngũ cán bộ cơ sở còn yếu và thiếu cán bộ khoa học, kỹ thuật; chưa thu hút được các doanh nghiệp đầu tư phát triển kinh tế - xã hội. Bên cạnh đó, tư tưởng ỷ lại, trông chờ vào sự đầu tư, hỗ trợ của Nhà nước nên hạn chế phát huy nội lực và nỗ lực vươn lên.

Cùng với việc tiếp tục thực hiện các chính sách giảm nghèo chung trong cả nước, Chính phủ vừa có chính sách, giải pháp đột phá đối với 62 huyện nghèo (gồm 2,4 triệu người, trên 90% là đồng bào dân tộc thiểu số, sống phân tán, thu nhập thấp) để thực hiện mục tiêu đến năm 2015, tỷ lệ hộ nghèo giảm xuống ngang bằng mức trung bình của tỉnh và đến năm 2020, tỷ lệ hộ nghèo giảm xuống mức ngang bằng mức trung bình của khu vực…

Để thực hiện được các mục tiêu trên, Chính phủ đã đưa ra các chính sách, giải pháp đột phá về xóa đói giảm nghèo đối với 62 huyện như: Hỗ trợ sản xuất, tạo việc làm, tăng thu nhập; thu hút doanh nghiệp vừa và nhỏ, các nhà khoa học tham gia hỗ trợ các huyện nghèo; xuất khẩu lao động.

Đồng thời, ban hành chính sách giáo dục, đào tạo, dạy nghề, nâng cao dân trí nhằm thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững; tăng cường, luân chuyển và thu hút cán bộ đối với các huyện nghèo; hỗ trợ đầu tư cơ sở hạ tầng đối với các huyện nghèo, từ cấp huyện tới cấp xã và dưới xã (thôn, bản); phát triển nông nghiệp công nghệ cao…

Theo đó, tất cả các xã thuộc các huyện nghèo đều được hưởng chính sách như với các xã đặc biệt khó khăn thuộc Chương trình 135 giai đoạn II. Đồng thời, tăng cường năng lực cho người dân và cộng đồng để phát huy hiệu quả các công trình cơ sở hạ tầng thiết yếu được đầu tư, từng bước phát huy lợi thế về địa lý, khai thác hiệu quả tài nguyên thiên nhiên; bước đầu phát triển sản xuất hàng hóa theo hướng quy mô nhỏ và vừa, người dân tiếp cận được các dịch vụ sản xuất và thị trường tiêu thụ sản phẩm một cách thuận lợi; lao động nông nghiệp còn dưới 60% lao động xã hội; tỷ lệ lao động nông thôn qua đào tạo, tập huấn, huấn luyện đạt trên 40%. 

Chủ trương còn gắn việc thực hiện mục tiêu của Nghị quyết 30a với thực hiện tiêu chí xây dựng Nông thôn mới, Nghị quyết 80 về định hướng giảm nghèo bền vững thời kỳ từ năm 2011 đến năm 2020; Tăng cường phân cấp cho huyện, xã gắn với bồi dưỡng, nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ cơ sở; thường xuyên kiểm tra, tăng cường sự tham gia và giám sát của người dân, đánh giá kết quả, tiến độ thực hiện để có uốn nắn, chỉ đạo kịp thời, hạn chế tối đa những sai phạm và lệch lạc trong tổ chức thực hiện; chủ động đề xuất nhu cầu với doanh nghiệp được phân công giúp đỡ, thống nhất kế hoạch thực hiện, định kỳ 6 tháng, hàng năm tổ chức giao ban, rút kinh nghiệm và dự kiến kế hoạch hỗ trợ các năm tiếp theo.

Đối với các doanh nghiệp, cần cam kết hỗ trợ huyện nghèo, khẩn trương thống nhất với địa phương kế hoạch để tiếp tục thực hiện các nội dung đã cam kết hỗ trợ. Vận động các doanh nghiệp đã hoàn thành việc hỗ trợ huyện nghèo theo cam kết, tiếp tục nhận giúp đỡ địa phương được phân công hoặc huyện nghèo khác. 

Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) vận động các doanh nghiệp nhỏ và vừa hỗ trợ các nội dung phù hợp đối với điều kiện đặc thù của các huyện nghèo. Vận động các doanh nghiệp 100% đầu tư nước ngoài (FDI) nhận hỗ trợ huyện nghèo theo các nội dung phù hợp với hoạt động và khả năng của doanh nghiệp. 

Bên cạnh đó, tiếp tục đẩy mạnh hoạt động truyền thông, nâng cao nhận thức cho cộng đồng, người dân để người dân thấy được xóa đói giảm nghèo là nhiệm vụ của chính mình, Nghị quyết số 30a/2008/NQ-CP là cơ hội để người nghèo, huyện nghèo vươn lên, tạo sự đồng thuận trong xã hội và cả hệ thống chính trị để thực hiện hiệu quả Chương trình.

Nhã Anh Cát