Có tới 80% doanh nghiệp điện tử khó tuyển dụng lao động kỹ thuật. Ảnh: Internet

Ngành Điện tử đang có vai trò rất quan trọng trong tạo việc làm, thu nhập và phát triển nguồn nhân lực cho Việt Nam. 

Theo đánh giá của Viên Khoa học Lao động Xã hội, Bộ Lao động Thương binh và Xã hội (LĐTB&XH), những năm gần đây công nghiệp điện tử ở Việt Nam phát triển nhanh và trở thành một trong những ngành quan trọng nhất của kinh tế. Tốc độ tăng trưởng của ngành công nghiệp điện tử tăng mạnh từ 7,4% năm 2011 lên 32,5% năm 2015. Sự phát triển của ngành điện tử Việt Nam chủ yếu do thu hút được sự đầu tư lớn từ các tập đoàn đa quốc gia, đặc biệt là các tập đoàn từ Hàn Quốc, Nhật Bản ở lĩnh vực sản xuất linh kiện điện tử.

Theo ông Đào Quang Vinh, Viện trưởng Viện Khoa học Lao động và Xã hội, số lượng lao động làm việc trong ngành điện tử thời gian tới sẽ tiếp tục tăng, các doanh nghiệp điện tử sẽ là môi trường làm việc rộng mở cho người lao động trong tương lai. Tuy nhiên, đến năm 2015, ngành Điện tử vẫn chủ yếu sử dụng lao động không có chuyên môn kỹ thuật hay lao động có trình độ thấp (không có bằng cấp, chứng chỉ) chiếm 70,8% tổng lao động của ngành. Thậm chí có tới 80% doanh nghiệp điện tử khó tuyển dụng lao động kỹ thuật.

Bên cạnh đó, cách mạng công nghiệp 4.0 đã tác động mạnh đến ngành công nghiệp điện tử, gây ảnh hưởng nhất định đến việc làm, thu nhập của người lao động.

Theo báo cáo của Tổ chức Lao động Quốc tế, có tới 75% công việc trong ngành điện tử của Việt Nam mang tính chất lặp đi lặp lại, không đòi hỏi kỹ thuật cao và sẽ bị thay thế bằng máy móc trong tương lai gần. Trong bối cảnh đó, phát triển việc làm bền vững trở thành mục tiêu phát triển và nội dung hàng đầu trong các doanh nghiệp điện tử.

Một trong những vấn đề được các nhà quản lý quan tâm hiện nay đó là vấn đề sai phạm trong các doanh nghiệp điện tử. Kết quả Chiến dịch Thanh tra lao động năm 2017 của Thanh tra Bộ LĐTB&XH cho thấy, qua thanh tra tại 216 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực điện tử, phát hiện 1.794 sai phạm (bình quân 8,3 sai phạm/doanh nghiệp). Qua thanh tra đã xử phạt hành chính số tiền hơn 1,4 tỷ đồng. 

Theo đánh giá của Thanh tra Bộ LĐTB&XH, sai phạm gặp nhiều nhất tại các doanh nghiệp điện tử là nội dung hợp đồng không đảm bảo quy định, chưa thể hiện được đầy đủ quyền và nghĩa vụ của người sử dụng lao động và người lao động, huy động người lao động làm thêm giờ quá thời gian quy định.

 Lý giải nguyên nhân dẫn đến những sai phạm trên, ông Nguyễn Tiến Tùng, Chánh Thanh tra Bộ LĐTB&XH cho rằng, do người sử dụng lao động, người lao động chưa nhận thức hết được vai trò, trách nhiệm của mình trong việc thực hiện pháp luật lao động, công tác an toàn vệ sinh lao động tại doanh nghiệp. 

Bên cạnh đó, trình độ chuyên môn của cán bộ nhân sự, cán bộ về an toàn vệ sinh lao động còn hạn chế, nhiều cán bộ an toàn vệ sinh lao động cho rằng môi trường làm việc trong lĩnh vực điện tử là sạch, không có nguy cơ nào gây mất an toàn vệ sinh lao động...

Để góp phần thúc đẩy việc làm bền vững, theo các chuyên gia lao động việc làm, bên cạnh việc đầu tư phát triển sản xuất thì đảm bảo việc làm bền vững là nội dung quan trọng không thể bỏ qua. Nhiều ý kiến cũng cho rằng, doanh nghiệp điện tử cần thực hành trách nhiệm xã hội doanh nghiệp về lao động bằng cách tuân thủ các tiêu chuẩn lao động và thực thi pháp luật lao động.

Phương Anh