Hôm nay (28/1), Ban Chỉ đạo cải cách tư pháp Trung ương tổ chức hội thảo “thực trạng, giải pháp phòng, chống tiêu cực trong hoạt động tư pháp”.

Khâu nào cũng có tiêu cực, tham nhũng

Bà Lê Thị Thu Ba, Phó trưởng Ban Chỉ đạo cải cách tư pháp Trung ương khẳng định, “các hành vi tiêu cực, tham nhũng gây ra hậu quả nghiêm trọng, xâm hại đến quyền con người, bỏ lọt tội phạm, làm oan người vô tội, làm ảnh hưởng đến uy tín, chất lượng, hiệu quả hoạt động tư pháp, làm giảm sút lòng tin của nhân dân vào hệ thống cơ quan tư pháp” 

Tuy nhiên, đại diện các cơ quan tư pháp đều thừa nhận, số vụ án tham nhũng, tiêu cực trong trong hoạt động tư pháp được phát hiện, khởi tố, điều tra, xử lý theo quy định của pháp luật chưa tương xứng với thực trạng vi phạm, tội phạm trên lĩnh vực này. 

Việc phát hiện và xử lý các hành vi tham nhũng, tiêu cực chủ yếu thực hiện thông qua giải quyết các vụ án, vụ việc cụ thể nên chất lượng, hiệu quả cũng chưa đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp.

Nghiên cứu thực tế cho thấy, các hành vi, biểu hiện tiêu cực có thể xảy ra từ khâu xử lý tin báo, tố giác tội phạm, xem xét yêu cầu khởi kiện dân sự, kinh tế, hành chính, lao động, quá trình điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án, xét giảm án, tha tù; hoạt động tố tụng của luật sư, giám định viên tư pháp, công chứng viên, thừa phát lại… 

Điều đó có nghĩa, tình hình tham nhũng, tiêu cực xảy ra trong hoạt động tư pháp diễn biến khá phức tạp, xảy ra trên các lĩnh vực hoạt động tư pháp, trong tất cả các cơ quan từ điều tra, viện kiểm sát, tòa án, thi hành án, từ TƯ đến địa phương. 

Đáng nói, không chỉ hành vi của các cơ quan, cá nhân trong các cơ quan tư pháp mà những hành vi của các cơ quan, tổ chức, cá nhân thực hiện các hành vi tư pháp cũng có thể làm hoạt động tư pháp nảy sinh tiêu cực, tham nhũng.

“Lỗ hổng” pháp luật và chính sách đãi ngộ cán bộ

Theo đại diện TAND Tối cao, Viện KSND Tối cao, Bộ Công an, Bộ Tư pháp, Liên đoàn Luật sư Việt Nam, việc thể chế, pháp luật chưa hoàn thiện, các qui định thiếu cụ thể, bấp cập so với thực tiễn chính là “lỗ hổng” lớn cho tiêu cực, tham nhũng “chui” vào hoạt động tư pháp. 

Thậm chí, nhiều qui định (như qui định về khung hình phạt trong Bộ luật Hình sự) trao quyền “tùy nghi” quá lớn cho cơ quan tiến hành tố tụng nên tạo điều kiện cho việc xin cho, ban phát trong hoạt động tố tụng. 

Trong khi đó, các qui định về trách nhiệm người đứng đầu trong việc chủ động phát hiện, xử lý các hành vi tiêu cực, tham nhũng trong hoạt động tư pháp còn thiếu cụ thể. 

Tình trạng nể nang, bao che, tư duy làm việc theo “ê kíp&rdquo