Người dân đồng bào dân tộc thiểu số được khám sức khỏe định kỳ. Ảnh: N.Giàu

Chủ động phòng bệnh, quản lý sức khỏe toàn dân

Ngày 23/7, UBND tỉnh Đắk Lắk tổ chức cuộc họp đánh giá tiến độ triển khai Chương trình khám sức khỏe định kỳ, khám sức khỏe sàng lọc cho người dân giai đoạn 2026 - 2030.

Quang cảnh cuộc họp. Ảnh: HC

Theo kế hoạch, Đắk Lắk xác định tổ chức khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc cho người dân theo lộ trình, bảo đảm mỗi đối tượng được khám ít nhất một lần trong năm; gắn với quản lý sức khỏe toàn dân bằng hồ sơ sức khỏe điện tử.

Năm 2026 được xác định là năm trọng tâm triển khai đồng bộ chương trình trên toàn tỉnh, phấn đấu 100% đối tượng theo quy định được khám ít nhất một lần trong năm.

Tỉnh đã hoàn thành thí điểm tại 4 địa phương gồm phường Tân An, phường Tuy Hòa, xã Krông Bông và xã Đồng Xuân. Từ ngày 1/7, chương trình được triển khai trên diện rộng tại 102 trạm y tế xã, phường.

Giai đoạn 2027 - 2030, tỉnh đặt mục tiêu duy trì tỷ lệ 100% đối tượng được khám ít nhất một lần mỗi năm, đồng thời nâng cao chất lượng khám và quản lý sức khỏe sau khám.

Từ tư duy chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh

Tại cuộc họp, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk Nguyễn Thiên Văn yêu cầu các sở, ngành, địa phương đẩy nhanh tiến độ, tập trung tháo gỡ khó khăn, bảo đảm chương trình được triển khai đồng bộ, hiệu quả.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk Nguyễn Thiên Văn phát biểu tại cuộc họp. Ảnh: HC

Ông Nguyễn Thiên Văn nhấn mạnh đây là chủ trương lớn, thể hiện sự chuyển mạnh từ tư duy chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh, phát hiện sớm và quản lý sức khỏe Nhân dân. Các địa phương cần rà soát, chuẩn hóa danh sách người dân theo thực tế cư trú, tăng cường tuyên truyền, vận động người dân tham gia khám.

Ngành Y tế được yêu cầu bảo đảm nhân lực, trang thiết bị, hướng dẫn chuyên môn, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và cập nhật kết quả khám vào Sổ sức khỏe điện tử.

Trước khi triển khai trên diện rộng, chương trình đã được thí điểm tại 4 địa phương, với hàng trăm người dân thuộc các nhóm ưu tiên như người cao tuổi, người có hoàn cảnh khó khăn, người khuyết tật, hộ nghèo và đồng bào dân tộc thiểu số được khám sức khỏe, sàng lọc miễn phí.

Việc đưa hoạt động khám đến gần người dân giúp giảm thời gian, chi phí đi lại, đồng thời góp phần thay đổi thói quen “có bệnh mới đi khám”. Nhiều bệnh không lây nhiễm như tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh tim mạch... thường diễn biến âm thầm, chỉ được phát hiện khi đã xuất hiện biến chứng.

Thông qua khám sức khỏe định kỳ và sàng lọc, các nguy cơ có thể được phát hiện sớm, người dân được tư vấn về chế độ ăn uống, vận động, sinh hoạt và hướng dẫn theo dõi, điều trị phù hợp. Về lâu dài, cách làm này giúp giảm chi phí điều trị, hạn chế gánh nặng bệnh tật và giảm áp lực cho các bệnh viện tuyến trên.

Người dân Đắk Lắk được khám sức khoẻ định kỳ. Ảnh: N.Giàu

Gỡ điểm nghẽn nhân lực, nâng năng lực y tế cơ sở

Để triển khai chương trình trên quy mô toàn tỉnh, ngành Y tế đã rà soát, chuẩn bị các điều kiện về nhân lực, cơ sở vật chất, trang thiết bị, công nghệ thông tin và phương án điều phối.

Với quy mô dân số khoảng 3,1 triệu người, tổng kinh phí dự kiến thực hiện chương trình giai đoạn 2026 - 2030 khoảng 3.646 tỷ đồng. Bên cạnh ngân sách Nhà nước, tỉnh định hướng huy động nguồn lực xã hội hóa, lồng ghép với các chương trình mục tiêu quốc gia, chương trình y tế - dân số, phòng chống bệnh không lây nhiễm và chuyển đổi số ngành Y tế.

Cùng với đó, hồ sơ sức khỏe điện tử, Sổ sức khỏe điện tử được triển khai, kết nối dữ liệu với hệ thống bảo hiểm y tế và ứng dụng VNeID, từng bước hình thành cơ sở dữ liệu phục vụ quản lý sức khỏe lâu dài.

Tuy nhiên, bài toán nhân lực y tế cơ sở vẫn là thách thức lớn. Toàn tỉnh hiện có 102 trạm y tế xã, phường với 257 bác sĩ, nhưng chỉ 17 trạm bảo đảm đủ số lượng bác sĩ theo quy định, trong khi 85 trạm còn thiếu nhân lực, chủ yếu tại vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và địa bàn khó khăn.

Sở Y tế đang triển khai luân phiên, luân chuyển, điều động bác sĩ và nhân viên y tế từ tuyến trên về hỗ trợ các trạm y tế thiếu nhân lực; đồng thời rà soát đầu tư, bổ sung trang thiết bị và tổ chức đào tạo, tập huấn cho đội ngũ y tế cơ sở.

Không để ai bị bỏ lại phía sau

Trước đó, phát biểu tại lễ phát động chương trình khám sức khỏe định kỳ, khám sức khỏe sàng lọc cho người dân, ông Lương Nguyễn Minh Triết, Bí thư Tỉnh ủy Đắk Lắk, nhấn mạnh mục tiêu xuyên suốt là bảo đảm mọi người dân, không phân biệt giàu nghèo hay địa bàn cư trú, đều được tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng, không để ai bị bỏ lại phía sau.

Ông Triết nhấn mạnh, mỗi người dân cần chủ động bảo vệ sức khỏe, thực hiện khám định kỳ và thay đổi thói quen từ “có bệnh mới chữa” sang chủ động phòng bệnh.

Bí thư Tỉnh ủy Đắk Lắk Lương Nguyễn Minh Triết phát biểu tại lễ phát động chương trình khám sức khỏe định kỳ, khám sức khỏe sàng lọc cho người dân. Ảnh: N.Giàu

Theo Bí thư Tỉnh ủy Đắk Lắk, khi người dân được phát hiện sớm nguy cơ bệnh tật, được tư vấn và theo dõi thường xuyên, chất lượng cuộc sống sẽ từng bước được nâng lên, đồng thời giảm gánh nặng bệnh tật cho gia đình và xã hội.

Từ những cuộc khám sức khỏe thí điểm đến việc triển khai chương trình trên quy mô toàn tỉnh, Đắk Lắk đang từng bước xây dựng phương thức chăm sóc sức khỏe chủ động, toàn diện và lâu dài. Đây không chỉ là giải pháp phòng bệnh mà còn là nền tảng nâng cao chất lượng cuộc sống, xây dựng nguồn nhân lực khỏe mạnh và thúc đẩy địa phương phát triển bền vững.