Chánh Thanh tra tỉnh Lạng Sơn Đậu Trường An cho biết, ngay sau khi Kết luận thanh tra số 105 được ban hành, lãnh đạo tỉnh đã yêu cầu các sở, ngành, UBND các xã, phường và đơn vị liên quan phải khẩn trương rà soát, khắc phục triệt để các hạn chế trong quản lý, sử dụng các cơ sở nhà, đất.

Sự chỉ đạo quyết liệt từ lãnh đạo tỉnh đã tạo ra làn sóng chuyển động mạnh mẽ. Báo cáo kết quả từ 34 đơn vị được thanh tra cho thấy, hàng trăm cơ sở nhà, đất dôi dư, sử dụng kém hiệu quả trên toàn tỉnh đã và đang được sắp xếp, bố trí lại để phát huy tối đa công năng.

Trụ sở xã Tân Thanh (cũ) đã được chuyển đổi công năng sử dụng. Ảnh: PV

Những “nút thắt” dần được tháo gỡ

Đi sâu vào từng nhóm cơ sở nhà, đất, có thể thấy rõ sự quyết tâm của các cấp chính quyền trong việc tái thiết tài sản công.

Trong 65 cơ sở nhà, đất từng bị sử dụng sai mục đích, đến nay đã có 48 cơ sở được bố trí, sắp xếp lại và đưa vào vận hành ổn định. 17 cơ sở còn lại đang được các đơn vị khẩn trương hoàn thiện hồ sơ hoặc nghiên cứu phương án xử lý tối ưu, bảo đảm hài hòa giữa thực tế địa phương và hành lang pháp lý.

14 cơ sở nhà, đất sử dụng không đúng đối tượng thì có 13 cơ sở đã được UBND các xã hoàn thành bàn giao theo quyết định của Chủ tịch UBND tỉnh. Cơ sở duy nhất còn lại là Điểm trường Pò Mạ I (thuộc Trường Tiểu học và THCS Nhượng Bạn, xã Thống Nhất) với 100m² nhà và 1.312m² đất, hiện cũng đang trong giai đoạn hoàn thiện những thủ tục cuối cùng để bàn giao dứt điểm.

Với 9 cơ sở xảy ra tình trạng lấn, chiếm, các cơ quan chức năng đang xử lý nghiêm theo quy định. Điển hình như khu đất 1.544,8m² tiếp giáp khu tái định cư Chi Ma (xã Mẫu Sơn, huyện Lộc Bình cũ, khu vực cửa khẩu Chi Ma) - nơi từng bị một số hộ dân lấn chiếm xây dựng công trình, chuồng trại tạm và trồng cây.

“Ban Quản lý đã họp với UBND xã Mẫu Sơn và thống nhất bàn giao toàn bộ khu đất này cho xã quản lý, chấm dứt tình trạng buông lỏng trước đây”, ông Nông Trường Giang, Trưởng Phòng Quản lý hạ tầng - Ban Quản lý Khu kinh tế cửa khẩu Đồng Đăng - Lạng Sơn cho biết.

Trụ sở UBND xã Tân Liên (ngừng hoạt động từ ngày 1/7/2025), sau thanh tra, trụ sở này đã được Điểm Trạm y tế Tân Liêm - Trạm Y tế phường Kỳ Lừa tiếp quản sử dụng hiệu quả. Ảnh: PV

Với 112 cơ sở nhà, đất không sử dụng, có nguy cơ lãng phí, hiện chỉ còn 2 cơ sở đang chờ phương án xử lý thích hợp là Điểm trường Đồng Khoang (xã Châu Sơn, diện tích 119,2m² nhà, 1.252m² đất) và Điểm trường Khau Chạy (xã Kiên Mộc, diện tích 15m² nhà, 1.457m² đất). Các cơ sở nhà, đất khác trong nhóm này đã được hồi sinh, đưa vào sử dụng đúng công năng và mang lại hiệu quả rõ rệt.

Quyết không để lãng phí dù một mét vuông nhà, đất công

Ông Lã Thành Luân, Phó Chủ tịch UBND xã Hoàng Văn Thụ, chia sẻ địa phương đã tiếp nhận và lập phương án xử lý 15 cơ sở nhà, đất không sử dụng (gồm 2 trụ sở UBND xã cũ và 13 điểm trường dôi dư).

Căn cứ vào nhu cầu thực tế, xã Hoàng Văn Thụ đã linh hoạt hoán đổi, biến các điểm trường cũ thành nơi sinh hoạt văn hóa, thể thao cho Nhân dân các thôn. Những góc sân trường từng bị bỏ hoang, cỏ mọc um tùm, nay lại rộn ràng tiếng cười vui của bà con.

Đặc biệt, tình trạng sử dụng sai mục đích tại điểm trường Nà Pàn đã được chấn chỉnh triệt để, theo Phó Chủ tịch UBND xã Hoàng Văn Thụ.

Ông Lã Thành Luân, Phó Chủ tịch UBND xã Hoàng Văn Thụ. Ảnh: PV

Theo ghi nhận của phóng viên, cơ sở nhà, đất của trụ sở UBND xã Tân Thanh (cũ), không sử dụng từ ngày 1/7/2025, đã được UBND xã Hoàng Văn Thụ tiếp nhận và chỉnh trang, nâng cấp đưa vào sử dụng.

Ngôi nhà 2 tầng của cơ sở này đã được UBND xã bố trí cho 2 đơn vị (Ban Chỉ huy Quân sự xã và Trung tâm dịch vụ công ích) làm trụ sở làm việc. Ngôi nhà cấp 4 cũng được bố trí cho Tiểu đội Dân quân Thường trực biên giới - Ban Chỉ huy Quân sự xã đóng quân.

Một phần trụ sở UBND xã Tân Thanh (cũ) đã được Tiểu đội Dân quân Thường trực biên giới thôn Bản Thẩu tiếp quản, sử dụng. Ảnh: PV

Ông Hoàng Trung Đông, Tiểu đội trưởng, Tiểu đội Dân quân Thường trực biên giới thôn Bản Thẩu cho biết, đơn vị được tiếp quản căn nhà cấp 4 từ tháng 1/2026 làm trụ sở đóng quân. Đây là trụ sở đóng quân của 10 chiến sĩ để phối hợp với lực lượng công an, bộ đội biên phòng làm công tác tuần tra, bảo vệ biên giới; phối hợp với các đơn vị triển khai công tác dân vận, phát triển kinh tế địa phương; phòng chống thiên tai, dịch bệnh.

Câu chuyện "hồi sinh" tài sản công cũng diễn ra tương tự tại phường Kỳ Lừa. Bà Lã Thị Hồng, Phó Chủ tịch UBND phường cho biết, với 9 cơ sở nhà, đất không sử dụng thuộc diện quản lý, địa phương đã chủ động phân loại để xử lý theo Nghị định số 03 năm 2025.

3 cơ sở là trụ sở cũ của UBND các xã Gia Cát, Tân Liên và thị trấn Cao Lộc (ngừng hoạt động từ 1/7/2025) cùng 6 cơ sở dôi dư từ trước đó đã được UBND tỉnh ban hành quyết định chuyển giao về địa phương quản lý.

Phường Kỳ Lừa đang hoàn tất các phương án sắp xếp, trình cấp có thẩm quyền phê duyệt với mục tiêu cao nhất là không để lãng phí dù chỉ một mét vuông đất công, bà Hồng nhấn mạnh.

Bà Lã Thị Hồng, Phó Chủ tịch UBND phường Kỳ Lừa. Ảnh: PV

Có mặt tại trụ sở UBND xã Gia Cát (cũ) vào ngày 28/5, phóng viên ghi nhận trụ sở này đã được Tổ an ninh trật tự địa bàn Gia Cát - Tân Liên, Công an phường Kỳ Lừa tiếp quản vận hành.

Ông Vũ Anh Tuấn, Tổ Phó Tổ an ninh trật tự địa bàn Gia Cát – Tân Liên cho biết, sau khi tiếp quản, Tổ luôn duy trì 5 cán bộ trực 24/24 giờ để bảo đảm an ninh trật tự cho 2 xã Gia Cát và Tân Liên (cũ), bên cạnh đó là hướng dẫn, giúp đỡ người dân thực hiện các thủ tục hành chính.

Trụ sở UBND xã Gia Cát (cũ) đã được giao cho Tổ an ninh trật tự địa bàn Gia Cát – Tân Liên quản lý, sử dụng. Ảnh: PV

Tương tự, trụ sở UBND xã Tân Liên (ngừng hoạt động từ ngày 1/7/2025), sau thanh tra, ngày 15/4/2026, trụ sở này đã được Điểm Trạm y tế Tân Liêm - Trạm Y tế phường Kỳ Lừa tiếp quản.

Y sỹ Hứa Văn Thành, Trưởng Điểm trạm, cho biết, từ khi tiếp quản đến nay, Điểm Trạm y tế Tân Liêm làm nơi khám, chữa bệnh ban đầu cho khoảng 4.200 người dân. Với đội ngũ 5 y sỹ, hộ lý, điều dưỡng, Điểm trạm được vận hành 24/24 giờ để phục vụ chăm sóc sức khỏe cho người dân.

Ông Mã Văn Trường, Chủ tịch UBND xã Na Sầm. Ảnh: PV

Ông Trần Văn Thạch, Bí thư Chi bộ, Trưởng thôn Thanh Hảo, xã Na Sầm chia sẻ, nhà văn hóa thôn (khoảng 120 m² nhà với 200 m² đất) trước đây là điểm trường Thanh Hảo - Trường tiểu học Tân Lang. Sau khi điểm trường dừng hoạt động, diện tích nhà, đất này được giao cho thôn quản lý làm nhà văn hóa, nơi sinh hoạt của Chi bộ và các hoạt động của các đoàn thể.

Với sự chỉ đạo quyết liệt của UBND tỉnh Lạng Sơn, sự vào cuộc ráo riết của Thanh tra tỉnh và tinh thần trách nhiệm của các sở, ngành, địa phương, hàng trăm cơ sở nhà, đất dôi dư đã được trở lại phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và nhu cầu dân sinh.

Điều này không chỉ giải được bài toán lãng phí tài sản công, mà còn củng cố vững chắc niềm tin của Nhân dân vào sự nghiêm minh của pháp luật và năng lực quản lý của bộ máy chính quyền địa phương.