Lãnh đạo HĐND tỉnh, UBND tỉnh tặng hoa chúc mừng tập thể Thanh tra tỉnh Lạng Sơn nhân ngày 23/11. Ảnh: PV

Từ chủ trương đến thực tiễn: Bước chuyển lớn trong sắp xếp hệ thống thanh tra

Tập thể lãnh đạo Thanh tra tỉnh chăm chú trao đổi, thỉnh thoảng xen lẫn những câu nói vừa nghiêm túc vừa hóm hỉnh để xua bớt mệt mỏi cuối ngày. Chánh Thanh tra tỉnh chia sẻ ngắn gọn: “Chúng ta sắp có một ‘gia đình lớn’. Để gia đình ấy vận hành ổn định thì phải chuẩn bị thật kỹ”. Câu chuyện nhanh chóng quay lại những phương án nhân sự, mô hình tổ chức và cơ chế phối hợp, bảo đảm đúng tinh thần Trung ương yêu cầu: Thống nhất, đồng bộ, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả. Một mô hình Thanh tra tỉnh tinh gọn, hiện đại và “khỏe mạnh” hơn đang dần thành hình, sẵn sàng cho nhiệm vụ kiến tạo sự minh bạch và phát triển.

Sau sắp xếp, bộ máy Thanh tra tỉnh được tổ chức lại theo hướng tập trung một đầu mối, trong khi phạm vi quản lý mở rộng hơn bao giờ hết. Khối lượng công việc tăng rõ rệt, không chỉ ở số lượng hồ sơ, vụ việc mà còn ở phạm vi quản lý rộng và yêu cầu ngày càng cao về chất lượng, tiến độ xử lý. Nếu trước đây mỗi cấp, mỗi ngành đảm nhiệm một phần công việc thanh tra riêng lẻ, thì nay toàn bộ hoạt động thanh tra trên địa bàn tỉnh đều quy tụ về Thanh tra tỉnh - nơi vừa là trung tâm điều phối, vừa chịu trách nhiệm cuối cùng trước UBND tỉnh và cấp có thẩm quyền.

Sự thay đổi ấy tạo ra áp lực không nhỏ, nhưng cũng mở ra cơ hội để tổ chức lại công việc một cách bài bản, khoa học và hiệu quả hơn. Thực tiễn cho thấy, dù khối lượng công việc tăng, hiệu quả hoạt động thanh tra không những không bị gián đoạn mà còn có chuyển biến tích cực.

Năm 2025, toàn ngành Thanh tra trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn đã triển khai 2.286 cuộc thanh tra, kiểm tra, tăng 511,2% so với cùng kỳ năm 2024; kết thúc 2.234 cuộc. Qua thanh tra phát hiện sai phạm về kinh tế với tổng số tiền 16.880,12 triệu đồng, kiến nghị thu hồi 8.413,81 triệu đồng, giảm trừ thanh toán, quyết toán và xử lý khác 8.466,31 triệu đồng; số tiền đã thu hồi đạt 8.321,05 triệu đồng, tương đương 98,89%.

Chánh Thanh tra tỉnh Lạng Sơn Đậu Trường An tặng Giấy khen điển hình tiên tiến giai đoạn 2020 - 2025 tại hội nghị biểu dương ngày 19/8/2025. Ảnh: Tô Hương

Riêng Thanh tra tỉnh đã trực tiếp triển khai 13 cuộc thanh tra và 5 cuộc kiểm tra, trong đó nhiều cuộc mang tính đột xuất, yêu cầu cao về tiến độ và chất lượng. Qua thanh tra phát hiện sai phạm về kinh tế 12.307,89 triệu đồng, kiến nghị thu hồi 6.818,33 triệu đồng, đã thu hồi 6.725,58 triệu đồng, đạt tỷ lệ 98,63%.

Những con số này cho thấy hiệu lực, hiệu quả rõ nét của mô hình tổ chức mới, trong đó việc thống nhất đầu mối giúp công tác theo dõi, đôn đốc và thực hiện kết luận thanh tra được xuyên suốt, đồng bộ hơn.

Nhiều cán bộ trong ngành cho rằng, áp lực công việc tăng lên, nhất là giai đoạn đầu sắp xếp, nhưng đó là áp lực có thể chia sẻ và kiểm soát được. Khi trách nhiệm được xác định rõ ràng, không còn khoảng trống về thẩm quyền, mỗi cán bộ chủ động hơn trong phần việc của mình; sự phối hợp giữa các phòng chuyên môn cũng trở nên nhịp nhàng, thay thế dần tình trạng chồng chéo, né tránh trách nhiệm trước đây. Thành công sau sắp xếp không chỉ được đo bằng số lượng cuộc thanh tra hay số tiền thu hồi, mà còn ở sự hình thành một tinh thần mới: Một cơ quan đủ rộng để bao quát, đủ gọn để ra quyết định kịp thời và đủ chuyên sâu để không bỏ sót chi tiết.

Thanh tra tỉnh Lạng Sơn hỗ trợ bà con vùng lũ dọn dẹp, khắc phục sau lũ lụt. Ảnh: Tô Hương

Xây dựng bộ máy thanh tra thống nhất, kỷ cương và linh hoạt

Tuy nhiên, quá trình vận hành mô hình thanh tra thống nhất cũng đặt ra không ít khó khăn, thách thức. Khối lượng công việc tăng nhanh trong khi biên chế chưa tương xứng tạo áp lực lớn lên đội ngũ cán bộ, công chức. Thanh tra tỉnh tiếp nhận thêm nhiều đầu mối công việc từ thanh tra sở, ngành và cấp huyện; phạm vi quản lý mở rộng, tính chất vụ việc ngày càng phức tạp. Bên cạnh đó, sự khác biệt về kinh nghiệm, phương pháp làm việc của đội ngũ cán bộ được điều chuyển từ nhiều đơn vị cũng đòi hỏi thời gian để thống nhất, nhất là trong các lĩnh vực chuyên sâu như đất đai, đầu tư xây dựng, tài chính – ngân sách, hay tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo phức tạp, kéo dài.

Từ thực tiễn đó, Thanh tra tỉnh Lạng Sơn đã chủ động triển khai nhiều giải pháp phù hợp nhằm bảo đảm mô hình thanh tra thống nhất phát huy hiệu quả thực chất. Trọng tâm là hoàn thiện cơ cấu tổ chức theo hướng ổn định nhưng linh hoạt trong phân công nhiệm vụ; gắn vị trí việc làm với năng lực, sở trường của từng cán bộ; hình thành các nhóm chuyên sâu theo lĩnh vực. Công tác đào tạo, bồi dưỡng, cập nhật kiến thức pháp luật và kỹ năng nghiệp vụ tiếp tục được chú trọng, nhất là với các lĩnh vực mới, phức tạp; đồng thời phát huy hiệu quả việc chia sẻ kinh nghiệm, kèm cặp trong nội bộ cơ quan.

Thanh tra tỉnh cũng đổi mới phương thức xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch thanh tra theo hướng khoa học, có trọng tâm, trọng điểm; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý hồ sơ, theo dõi tiến độ và giám sát việc thực hiện kết luận thanh tra. Trong công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, giải pháp ưu tiên vẫn là chủ động từ sớm, từ cơ sở; nâng cao vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu trong đối thoại, giải quyết dứt điểm vụ việc ngay từ ban đầu, hạn chế phát sinh điểm nóng.

Đoàn kết - Tự tin - Chiến thắng là khẩu hiệu của Thanh tra tỉnh Lạng Sơn tham dự Hội thao ngành Thanh tra năm 2025. Ảnh: Tô Hương

Đối với công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, Thanh tra tỉnh xác định không chỉ tập trung phát hiện, xử lý sai phạm mà còn chú trọng phòng ngừa từ sớm, từ xa; gắn nhiệm vụ thanh tra với kiểm tra trách nhiệm người đứng đầu. Những khó khăn sau sắp xếp vì thế trở thành “phép thử” để khẳng định năng lực, bản lĩnh và tinh thần kiến tạo của tập thể cơ quan.

Qua đánh giá cuối năm 2025, 100% tập thể, công chức, người lao động của Thanh tra tỉnh được xếp loại hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên; có 2/9 tập thể và 11/83 cá nhân hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Trong năm, 4 tập thể và 11 công chức được Chủ tịch UBND tỉnh tặng Bằng khen; 12 tập thể và 58 cá nhân được Chánh Thanh tra tỉnh tặng Giấy khen. Những kết quả này là dấu mốc trên hành trình xây dựng một bộ máy thanh tra thống nhất, kỷ cương nhưng linh hoạt, đủ bản lĩnh xử lý những vấn đề phức tạp và thích ứng với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Thanh tra tỉnh Lạng Sơn hôm nay có thể ví như một “nhà ga lớn”, nơi các luồng công việc từ nhiều lĩnh vực liên tục đổ về, được phân luồng và điều phối nhịp nhàng. Mỗi “chuyến tàu” thanh tra xuất phát không chỉ mang theo nhiệm vụ cụ thể mà còn chở theo niềm tin của lãnh đạo tỉnh và kỳ vọng của người dân về sự công bằng, minh bạch trong quản lý nhà nước.

Từ những ngày đầu sắp xếp với nhiều trăn trở đến nay, Thanh tra tỉnh Lạng Sơn đã chứng minh rằng tinh gọn tổ chức không chỉ để đủ hình thức, mà để mạnh lên một cách thực chất; trên nền tảng đó, tinh thần kiến tạo để xây dựng và phát triển tiếp tục được hun đúc, khẳng định vai trò của cơ quan thanh tra trên mảnh đất biên cương xứ Lạng.