Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến

Người nghèo được hỗ trợ mua BHYT

Theo Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến, việc tăng giá các dịch vụ y tế là yêu cầu rất bức thiết phải làm từ lâu nhưng có nhiều khó khăn trong thực hiện. Giá dịch vụ y tế ban hành từ năm 1995, thời điểm đó chỉ tính 1 phần giá dịch vụ và một số dịch vụ được điều chỉnh giá năm 2006 cũng chỉ tính một phần. Trong khi đó, lương cơ bản tới nay tăng 6,9 lần, giá các nguyên liệu đầu vào phục vụ ngành y tế cũng tăng theo thị trường.

Mức thu phí dịch vụ thấp ảnh hưởng rất nhiều đến chất lượng khám chữa bệnh. Khi mức thu không đủ cho chi, người bệnh phải mua thêm thuốc, ngay chi phí cho phòng khám chữa bệnh, ga trải giường... cũng rất khó khăn. Chất lượng dịch vụ y tế thấp nên không khuyến khích người dân tham gia BHYT. Thêm vào đó, do giá chỉ tính một phần chi phí nên Nhà nước bao cấp hết cho cả người nghèo, người giàu. Giá thấp nên người có điều kiện kinh tế tìm đến chất lượng cao cũng khó, trong khi giá dịch vụ trả tiền cũng phải có một khung trần theo quy định, dẫn đến chất lượng cũng không thật sự cao, nên nhiều người đã ra nước ngoài chữa bệnh.

Với các cơ sở khám chữa bệnh, cán bộ y tế rất vất vả, kể cả cán bộ quản lý và các y bác sĩ. Không có tiền để mua sắm trang thiết bị nên không thể động viên khuyến khích cán bộ y tế, đồng thời ảnh hưởng đến thái độ nhiệt tình của cán bộ. Việc tăng giá dịch vụ y tế thực hiện với phương châm người nghèo, cận nghèo, gia đình chính sách Nhà nước sẽ lo, còn những ai có điều kiện nên có đóng góp nhiều hơn.

Mức tăng thì trong cấu thành của giá có 7 yếu tố, lần này mới chỉ tính 3. Cụ thể là các chi phí trực tiếp (máu, dịch truyền, bơm kim tiêm…), chi phí điện nước, chi phí duy tu sửa chữa một số trang thiết bị, tức là những phần tối thiểu nhất, chưa tính tiền lương, khấu hao… Mức tăng từ 2 đến 4 lần, một số ít dịch vụ tăng tương đối nhiều (hơn 6 lần).

Thông tư 04 có hiệu lực từ 15/4, các đơn vị trực thuộc Bộ phải trình mức thu lên Bộ, các bệnh viện khác phải trình Sở Y tế, Sở Y tế trình HĐND, nơi nào làm nhanh sẽ thực hiện nhanh tùy theo phê duyệt các cấp có thẩm quyền.

Trả lời băn khoản về việc tăng viện phí sẽ gây khó khăn cho người nghèo, Bộ trưởng Bộ Y tế cho biết, Chính phủ và ngành Y tế trăn trở nhiều về vấn đề này trước khi ban hành Thông tư. Tuy nhiên, Chính phủ đã hỗ trợ mua bảo hiểm cho người nghèo là 95%, cận nghèo 70%, đồng chi trả là 50%. Chuẩn nghèo và cận nghèo như thế nào đã được ban hành với quy định cụ thể. Đối với đồng bào dân tộc thiểu số sống ở những vùng khó khăn cũng được quan tâm.

“Gần đây nhất, Quyết định 14/2012/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Quyết định số 139/2002/QĐ-TTg ngày 15/10/2002 về khám, chữa bệnh cho người nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn, người mắc bệnh hiểm nghèo…  được hỗ trợ về chi phí ăn uống, đi lại, chữa bệnh… Do đó, họ có thể hoàn toàn yên tâm. Sắp tới, Nhà nước sẽ tiến tới lộ trình y tế toàn dân, hỗ trợ 30% cho các hộ có mức thu nhập trung bình. Tôi cho rằng, mức đóng bảo hiểm y tế chỉ vào khoảng 400 nghìn đồng, trong khi mức chi có thể lên tới hàng trăm triệu đồng. Do đó, người dân nên mua bảo hiểm y tế”, Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến nói.

Khung viện phí mới sẽ hạn chế việc lạm dụng chỉ định

Đối với chuyện “xé rào” các khoản thu y tế, Bộ trưởng Bộ Y tế thừa nhận là có, nhưng chỉ trong trường hợp đi khám dịch vụ. Còn những bệnh nhân BHYT, giá này đã có sự thống nhất của Bộ Tài chính, Y tế, BHXH và có sự giám sát của BHXH, nên tiền khám cũng chỉ thanh toán 3.000 đồng, tức là khám ca nào, bảo hiểm sẽ thanh toán lại cho bệnh viện 3.000 đồng của ca đó. Ngay cả các loại thuốc cũng nằm trong danh mục, dịch vụ, trong khung giá nên không thể xé rào.

Về lâu dài, Bộ Y tế sẽ tiến tới khoán, thanh toán trọn gói cho ca bệnh. Hiện nay đã làm thí điểm, còn khoán theo định suất đã làm đối với 40% số bệnh viện huyện. Lộ trình đó phải làm dần dần. Ở các nước, nhanh nhất cũng phải mất 10 năm. Hiện nay Bộ Y tế đang triển khai như vậy và sẽ tránh được vấn đề lạm dụng kỹ thuật và những vấn đề như sự lo lắng của bệnh nhân.

Theo Bộ trưởng, sau khi ban hành khung viện phí mới, việc lạm dụng chỉ định các xét nghiệm không cần thiết sẽ khó hơn vì có quy trình điều trị, danh mục vật tư, giá dịch vụ… rất chặt chẽ. Hơn nữa, Bộ đã triển khai một số biện pháp như xây dựng hướng dẫn điều trị chuẩn và quy trình chuyên môn. Trong mỗi bệnh viện đều có hội đồng chuyên môn, hội đồng về thuốc và điều trị bệnh viện, đơn vị giám sát của Bảo hiểm.

Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến cũng khẳng định, khi đồng chi trả 20%, nhưng phải nộp thêm một số khoản mà theo bệnh viện giải thích là BHYT không chi trả thì về nguyên tắc làm như vậy không đúng quy định. Nhưng thực tiễn, bệnh viện cũng phải làm như vậy mới đáp ứng được nhu cầu của người dân.

“Do mức thu giá dịch vụ quá thấp, nên có những loại bệnh, nếu theo mức chi của bảo hiểm, không thể đủ. Nhất là thời gian qua, có lúc giá vật liệu, dụng cụ thay đổi và có những phần phải trả thêm nếu dùng thuốc đặc trị, biệt dược không có trong danh mục nên xảy ra trường hợp phải trả thêm một khoản hơn mức 20%”, Bộ trưởng Bộ Y tế lý giải.

Theo Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến, nếu viện phí tăng lên như mức hiện nay, về nguyên tắc gần như không phải đóng thêm chi phí ngoài khoản đồng chi trả 20%. Tuy nhiên, cũng có một vài trường hợp cá biệt như có những thủ thuật trên cơ địa người đó phải dùng bởi nếu dùng thuốc trên danh mục quy định sẵn thì không phù hợp với bệnh nhân như bệnh dễ chảy máu, tan huyết…

Còn thiếu nụ cười và thái độ ân cần

Tại buổi đối thoại, Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến nhấn mạnh, nghề y đòi hỏi 3 yêu tố: Y lý, y thuật (là chuyên môn) và y đức. Vì vậy, để khám chữa bệnh tốt, người thầy thuốc ngoài dược phẩm, trang thiết bị, còn có tấm lòng. Đúng là cần phải có nụ cười, tính nhân văn. Tình trạng thiếu nụ cười cũng xảy ở một số cơ sở, nhất là ở những nơi quá tải như phòng khám ngoại trú, phòng khám bệnh quá đông, chật chội, nóng bức, ngột ngạt, một số cán bộ nhân viên còn thiếu nụ cười hay nhiều khi thái độ cũng chưa được ân cần.

Bộ Y tế đã và đang thực hiện việc này gắn với cuộc vận động "Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh" là thực hiện quy tắc ứng xử của cán bộ Y tế đã được ban hành. Vừa rồi, Bộ Y tế đã tổ chức chung kết hội thi toàn quốc quy tắc ứng xử ngành y tế với hơn 1.000 bệnh viện tham gia. Hầu hết các lực lượng điều dưỡng y tế, cán bộ y tế của các đơn vị này từ tuyến xã, tuyến huyện, tỉnh, trung ương đều tham gia hội thi này rất  nhiệt tình.

Hồng Hà